Zamirlerin durum ekleriyle çekimi.

1.Zamirler de durum eki alır

Ben, sen, o, biz, siz, onlar kişi zamirleridir. Bu, şu, o ise bir şeyi gösterirken işaret zamiri olur. Bu zamirler, cümledeki görevlerine göre durum eki alır: beni, sana, onda, bundan. Soru zamirleri kim ve ne de ek alabilir.

Bu biçimlerle bir kişiyi veya şeyi tekrar adlandırmadan anlatabilirsin:

2.Kişi zamirlerinin çekimi

Tabloda kişi zamirlerinin yalın, yani durum eki almamış biçimlerini ve dört temel durumdaki biçimlerini görebilirsin.

Yalın biçim	Belirtme	Yönelme	Bulunma	Ayrılma
ben	beni	bana	bende	benden
sen	seni	sana	sende	senden
o	onu	ona	onda	ondan
biz	bizi	bize	bizde	bizden
siz	sizi	size	sizde	sizden
onlar	onları	onlara	onlarda	onlardan

Bu ekleri isimlerden tanıyorsun. Zamirlerde de aynı temel görevleri görürler:

• Belirtme: Öğretmen beni çağırdı.
• Yönelme: Öğretmen bana bir soru sordu.
• Bulunma: Kitabın bende.
• Ayrılma: Öğretmen benden yardım istedi.

Siz, birden fazla kişi için veya bir kişiye kibarca hitap etmek için kullanılır. Her iki kullanımda da çekimi aynıdır: sizi, size, sizde, sizden.

3.Bana, sana ve araya giren n

Ben ve sen, yönelme durumunda değişir: bana, sana. Diğer durumlarda bu değişiklik olmaz: beni, bende, benden; seni, sende, senden.

O zamiriyle durum eki arasına n girer:

Yapı	Doğru biçim
o + n + u	onu
o + n + a	ona
o + n + da	onda
o + n + dan	ondan

Bu yüzden oya değil, ona; oda değil, onda deriz. Burada çekilen sözcük o zamiridir.

4.Bu, şu, o ve çoğulları

Bir ismin yerine kullanılan bu, şu, o işaret zamirleridir. Bu ve şu da o gibi çekilir: ekten önce n gelir.

Yalın biçim	Belirtme	Yönelme	Bulunma	Ayrılma
bu	bunu	buna	bunda	bundan
şu	şunu	şuna	şunda	şundan
o	onu	ona	onda	ondan
bunlar	bunları	bunlara	bunlarda	bunlardan
şunlar	şunları	şunlara	şunlarda	şunlardan
onlar	onları	onlara	onlarda	onlardan

Çoğul biçimler bunlar, şunlar, onlar olur. Durum eki, çoğul biçimin sonuna gelir: bunlar → bunları.

Son iki örnekte onu, hem bir kişinin hem de bir şeyin yerine kullanılabilir. Biçim değişmez; anlamı cümleden anlarsın.

5.Kim ve ne ile soru sormak

Kim bir kişiyi, ne bir şeyi sormak için kullanılır. Sorudaki ek, cevaptaki ekle aynı görevi görür.

Durum	Kim	Ne
Belirtme	kimi	neyi
Yönelme	kime	neye
Bulunma	kimde	neyde
Ayrılma	kimden	neden / neyden

Ne zamirinde belirtme ve yönelme eklerinden önce y gelir: neyi, neye. Bulunma için neyde biçimini kullanabilirsin. Ayrılmada tablodaki iki biçim de kullanılabilir.

6.Tamlayan biçimleri ve kısa kontrol

Bir şeyin kime ait olduğunu söylerken de zamirin biçimi değişir. Bu biçimler ilgi eki alır ve tamlama kurar.

Zamirler	İlgi eki almış biçimler
ben, sen, o	benim, senin, onun
biz, siz, onlar	bizim, sizin, onların
bu, şu	bunun, şunun
bunlar, şunlar	bunların, şunların
kim, ne	kimin, neyin

Benim kitabım, senin çantan, onun telefonu gibi yapılarda isim de iyelik eki alır.

6.1İle: birliktelik ve araç

İle, birlikte olduğun kişiyi veya kullandığın aracı belirtir. Ek olarak yazıldığında -(y)la / -(y)le biçimini alır. Zamirlerle şu biçimleri kullanabilirsin:

Zamirler	İle eklenmiş biçimler
ben, sen, o	benimle, seninle, onunla
biz, siz, onlar	bizimle, sizinle, onlarla
bu, şu	bununla, şununla
bunlar, şunlar	bunlarla, şunlarla
kim, ne	kiminle, neyle

6.2Kısa kontrol

Zamirle cümle kurarken şu üç noktayı kontrol et:

1. Zamiri seç: ben, sen, o, bu, şu, kim, ne veya çoğul bir biçim.
2. Cümlede gereken duruma göre çek: seni bekliyorum, sana bakıyorum, senden yardım istiyorum.
3. Özel biçimleri hatırla: bana, sana; onu, bunu, şunu; neyi, neye.

Beni ile bana, onu ile onda aynı görevde değildir. Zamiri değiştirirken cümlenin anlamını ve gereken eki birlikte düşün.