B2 · Upper IntermediateLesson 1 of 2

Đưa tân ngữ lên làm chủ đề

Học cách đưa tân ngữ lên đầu câu làm chủ đề, giữ rõ người thực hiện hành động, dùng dấu phẩy và tránh nhầm với câu bị động trong giao tiếp hằng ngày.

Khi muốn nói riêng về một đồ vật, một người hoặc một việc đã được nhắc đến, bạn có thể đưa tân ngữ lên đầu câu làm chủ đề. Cách này giúp người nghe biết câu đang nói về điều gì, trong khi người thực hiện hành động vẫn được nêu rõ.

Từ đối tượng của hành động đến chủ đề

Tân ngữ là thành phần chỉ đối tượng của hành động trong những câu như “Tôi đã đọc cuốn sách này”. Khi đưa tân ngữ lên đầu, ta lấy đối tượng đó làm điểm bắt đầu cho lời nói.

Lan hỏi Minh về cuốn sách đã cho Minh mượn.

Lan: Minh đọc cuốn sách mình đưa chưa?

Minh: Cuốn sách ấy, mình đọc xong rồi.

“Cuốn sách ấy” là chủ đề; “mình đọc xong rồi” cho biết điều Minh muốn nói về cuốn sách.

So sánh:

  • Tôi đã đọc cuốn sách này. → Kể việc tôi đã làm.
  • Cuốn sách này, tôi đã đọc rồi. → Nói riêng về cuốn sách này.

Cả hai câu đều có thể đúng trong cùng một tình huống, nhưng cách sắp xếp thông tin khác nhau. Đưa tân ngữ lên đầu không nhất thiết tạo nghĩa đối lập hay nhấn mạnh mạnh.

Cách sắp xếp các thành phần

Mẫu thường gặp là:

Tân ngữ làm chủ đề + chủ ngữ + động từ và phần còn lại

Trong mẫu cơ bản này, vị trí tân ngữ sau động từ được để trống. Người nghe hiểu đối tượng của hành động chính là chủ đề ở đầu câu.

Trật tự thông thường Tân ngữ làm chủ đề
Tôi đã gửi bản báo cáo này rồi. Bản báo cáo này, tôi đã gửi rồi.
Lan chưa xem bộ phim ấy. Bộ phim ấy, Lan chưa xem.
Tôi không biết người đó. Người đó, tôi không biết.

Các từ đã, chưa, không vẫn nằm trong phần nói về hành động. Không cần chuyển chúng ra trước chủ đề.

Khi viết, thường dùng dấu phẩy để ngăn chủ đề với phần sau. Khi nói, thường có một chỗ ngắt nhẹ. Cũng có thể dùng thì để làm ranh giới rõ hơn: “Bộ phim ấy thì Lan chưa xem.”

Dấu phẩy không phải lúc nào cũng bắt buộc, nhất là trong câu ngắn. Với “thì”, thường không cần thêm dấu phẩy ngay trước hoặc sau từ này.

Khi nào cách nói này tự nhiên?

Cách nói này thường phù hợp khi đối tượng đã được nhắc đến, đang có trước mắt hoặc dễ xác định trong tình huống.

Đối tượng đã được nhắc đến:

— Chị đã kiểm tra hợp đồng chưa ạ?

— Hợp đồng, chị kiểm tra rồi. Em gửi cho khách nhé.

Đối tượng đang ở trước mắt:

Khách chỉ vào một chiếc áo trong cửa hàng:

— Chiếc áo này, tôi có thể thử không?

Hai đối tượng được đặt cạnh nhau để so sánh:

— Bản báo cáo tháng trước, tôi đã đọc; bản tháng này, tôi chưa đọc.

Không nhất thiết phải có này, ấy, đó. Trong đoạn hội thoại trên, cả hai người đều biết đang nói đến hợp đồng nào, nên “Hợp đồng” đã đủ rõ.

Ngược lại, nếu bạn chỉ muốn kể một việc mới xảy ra, trật tự thông thường thường dễ tiếp nhận hơn: “Hôm qua tôi mua một chiếc áo.” Đưa “một chiếc áo” lên đầu cần có ngữ cảnh phù hợp, chứ không phải là thao tác nên làm với mọi câu.

Quick check

Try one question now.

1

Chuyển câu “Tôi đã cất chiếc máy ảnh này” để nói riêng về chiếc máy ảnh:

Answer options

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Giữ rõ vai trò của từng người và vật

Đưa tân ngữ lên đầu không làm nó trở thành người thực hiện hành động.

Câu Cách hiểu
Người đó, tôi không biết. Tôi không biết người đó.
Người đó không biết tôi. Người đó không biết tôi.

Trong câu thứ nhất, tôi vẫn là chủ ngữ của “không biết”. Nếu bỏ “tôi” mà không có ngữ cảnh rõ, người nghe có thể hiểu “người đó” là chủ ngữ.

Cấu trúc này cũng không tự biến thành câu bị động:

  • Bản báo cáo này, Lan đã sửa rồi. → Nêu bản báo cáo làm chủ đề; Lan là người sửa.
  • Bản báo cáo này đã được Lan sửa rồi. → Dùng cấu trúc bị động với “được”.

Không cần thêm “được” hoặc “bị” chỉ vì tân ngữ được đưa lên đầu. Cũng không cần tự động lặp lại tân ngữ sau động từ.

Cách nói gọn, tự nhiên: Cuốn sách này, tôi đã đọc rồi.

Trong một số lời nói có ngắt đoạn hoặc nhấn mạnh, người nói có thể nhắc lại đối tượng bằng đại từ. Tuy nhiên, với mẫu cơ bản ở đây, hãy để vị trí tân ngữ sau động từ trống.

Kiểm tra trước khi dùng

  1. Xác định đối tượng của hành động: “Tôi đã trả chiếc ô này.”
  2. Kiểm tra xem người nghe có biết đối tượng đó là gì không.
  3. Đưa cả cụm tân ngữ lên đầu: “Chiếc ô này, tôi đã trả.”
  4. Giữ rõ người thực hiện hành động và không tự động lặp lại tân ngữ.

Ghi nhớ: Đưa tân ngữ lên làm chủ đề là thay đổi điểm bắt đầu của câu, không phải đổi người thực hiện hành động. Dùng cách này khi muốn nói riêng về một đối tượng mà người nghe có thể xác định được.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 23, 2026