A2 · Elementary

Nguyên âm đôi và cách đặt dấu thanh

Nhận biết ba nguyên âm đôi iê, uô, ươ và các cách viết ia, ua, ưa; luyện đặt dấu thanh qua ví dụ quen thuộc, phân biệt dấu thanh với dấu phụ của chữ.

By the flumi team About 6 min read

Khi viết mía, lúa, cửa hoặc tiếng, muốn, tưởng, bạn đặt dấu thanh ở chữ nào? Bạn sẽ nhận biết ba nguyên âm đôi thường gặp, các cách viết của chúng và vị trí đặt dấu thanh.

Ba nguyên âm đôi thường gặp

Nguyên âm đôi có cách phát âm chuyển từ phần đầu sang phần sau trong cùng một tiếng. Không đọc hai phần thành hai tiếng riêng.

Bài này lấy giọng Hà Nội làm mốc phát âm. Ba nguyên âm đôi được gọi theo các cách viết iê, uô, ươ. Chúng còn có những cách viết khác.

Ở một số giọng miền Nam, nguyên âm đôi trong các tiếng như muốn, nước có thể được phát âm khác giọng Hà Nội; cách viết và quy tắc đặt dấu thanh vẫn giữ nguyên.

Nguyên âm đôi Các cách viết thường gặp Ví dụ
iê ia, iê, yê mía, tiếng, yến
uô ua, uô lúa, muốn
ươ ưa, ươ cửa, tưởng

Không phải cứ có hai chữ nguyên âm đứng cạnh nhau là có một trong ba nguyên âm đôi này. Chẳng hạn, ai trong mai không thuộc nhóm iê, uô, ươ đang học.

Cách viết ia, ua, ưa

Trong các tiếng như chia, mua, mưa, không có âm cuối đứng sau nguyên âm đôi. Các cách viết thường gặp là ia, ua, ưa.

Với ba cách viết này, đặt dấu thanh ở chữ thứ nhất: i, u, ư, không đặt ở a.

Cách viết Chữ nhận dấu thanh Ví dụ có dấu thanh
ia i mía, đĩa
ua u lúa, múa
ưa ư cửa, sữa

Trong qua, quá, quà, chữ u đi với q, không tạo thành nguyên âm đôi ua. Trong gia, già, giá, chữ i thuộc gi, không tạo thành nguyên âm đôi ia. Vì vậy, khi có dấu thanh, dấu nằm trên a.

So sánh: mùa – quà, mía – già. Viết quá, già, không viết qúa, gìa.

  • Em bé thích múa.
  • Mẹ đặt chiếc đĩa lên bàn.
  • Nam mở cửa.

Trong múa, dấu sắc nằm trên u. Trong đĩa, dấu ngã nằm trên i. Trong cửa, dấu hỏi nằm trên ư.

Cách viết iê, uô, ươ

Khi có âm cuối đứng sau, ba nguyên âm đôi thường được viết là iê, uô, ươ. Trong những tiếng dưới đây, phần đứng sau là ng, n, c.

Đặt dấu thanh ở chữ thứ hai của nguyên âm đôi: ê, ô, ơ.

Cách viết Chữ nhận dấu thanh Ví dụ Phần đứng sau
iê ê tiếng ng
uô ô muốn n
ươ ơ nước c
  • Lan nói tiếng Việt.
  • Tôi muốn uống trà.
  • Trong cốc có nước.

So sánh vị trí dấu thanh: mía – tiếng, lúa – muốn, cửa – tưởng.

Quick check

Try one question now.

1
Trong từ bia, nguyên âm đôi thuộc nhóm .

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Chú ý cách viết với y

Nguyên âm đôi iê còn có cách viết với y. Khi có âm cuối, viết yê thay cho iê nếu tiếng không có phụ âm đầu, như yên, yêu, hoặc nếu nguyên âm đôi đứng sau âm đệm viết bằng u, như khuyên, quyển. Trong yêu, chữ u ghi âm cuối. Khi có dấu thanh, dấu nằm ở ê.

  • yến: dấu sắc ở ê.
  • yếu: dấu sắc ở ê, không ở y hay u.
  • quyển: dấu hỏi ở ê, không ở u hay y.

Trong khuya, nguyên âm đôi này được viết là ya, với u đứng trước. Đây là cách viết cần nhớ riêng; không đổi khuya thành khuia.

Không chỉ đếm các chữ nguyên âm. Hãy tìm đúng cách viết của nguyên âm đôi. Ví dụ, trong quyển, phần yê giúp bạn xác định chữ nhận dấu thanh là ê.

Phân biệt dấu thanh và dấu phụ

Dấu phụ giúp tạo ra các chữ như ê, ô, ơ, ư. Dấu thanh được thêm vào để ghi thanh của tiếng. Hai loại dấu này có thể cùng xuất hiện trên một chữ.

Tiếng Chữ có dấu phụ Dấu thanh và vị trí
tiếng ê Dấu sắc trên ê
muộn ô Dấu nặng dưới ô
tưởng ư, ơ Dấu hỏi trên ơ
sữa ư Dấu ngã trên ư

Trong tưởng, cả ư và ơ đều có dấu phụ, nhưng chỉ ơ nhận dấu hỏi. Không bỏ dấu phụ khi thêm dấu thanh.

Thanh ngang không có dấu thanh: mua, mưa, khuya vẫn là những tiếng viết đầy đủ.

Cách nhớ nhanh

Khi viết một tiếng có nguyên âm đôi:

  1. Nhận ra cách viết của nguyên âm đôi.
  2. Với ia, ua, ưa, đặt dấu thanh ở chữ đầu: mía, lúa, cửa.
  3. Với iê, yê, uô, ươ, đặt dấu thanh ở ê, ô, ơ: tiếng, yến, muốn, tưởng.
  4. Giữ nguyên dấu phụ; nếu tiếng mang thanh ngang thì không thêm dấu thanh.

Nhớ theo cặp: mía – tiếng, lúa – muốn, cửa – tưởng.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 23, 2026