Thay thế và quy chiếu bằng đó, vậy và thế
Phân biệt đó, vậy và thế khi nhắc lại người, sự việc, cách làm hoặc nhận định; chọn cách diễn đạt rõ nghĩa và tránh thay thế máy móc trong giao tiếp.
Nhắc lại mà không lặp nguyên câu
Khi nói hoặc viết, bạn có thể dùng đó, vậy, thế để nhắc lại một đối tượng, sự việc, cách làm hoặc nhận định đã xuất hiện. Muốn dùng đúng, bạn cần xác định phần được nhắc lại và chọn cấu trúc phù hợp, thay vì đổi ba từ này cho nhau một cách máy móc.
Quy chiếu là dùng một cách diễn đạt để người đọc hoặc người nghe nhận ra bạn đang nói đến điều gì. Thay thế giúp bạn không phải lặp lại nguyên phần đã nói.
Lan đề nghị đổi giờ họp sang buổi chiều. Đề nghị đó được cả nhóm đồng ý.
Minh nghĩ cuộc họp sẽ kết thúc sớm. Tôi cũng nghĩ vậy.
Hoa lưu một bản sao trước khi sửa tài liệu. Tôi cũng làm thế.
Trong ba ví dụ, đề nghị đó nhắc lại một đề nghị cụ thể; vậy thay cho nhận định về cuộc họp; thế thay cho cách làm của Hoa.
Dùng đó để xác định điều được nhắc lại
Đó thường đứng sau danh từ hoặc cụm danh từ để xác định đối tượng đã được nhắc đến. Khi muốn nhắc lại cả một nội dung, bạn có thể dùng điều đó, việc đó, chuyện đó.
| Cấu trúc | Phần được nhắc lại | Ví dụ |
|---|---|---|
| Danh từ + đó | Một đối tượng cụ thể | Tôi vừa đọc một báo cáo. Báo cáo đó có nhiều số liệu mới. |
| Điều đó | Một nội dung hoặc nhận định | Lan luôn giữ lời. Điều đó khiến mọi người tin tưởng cô ấy. |
| Việc đó | Một hành động hoặc công việc | Nhóm cần kiểm tra lại số liệu. Việc đó mất khoảng hai giờ. |
| Chuyện đó | Một sự việc được nói đến | Nam kể rằng anh bị mất ví. Chuyện đó xảy ra hôm qua. |
Các danh từ điều, việc, chuyện hướng người đọc đến những cách nhìn khác nhau, nhưng phạm vi của chúng có thể giao nhau. Một sự việc đôi khi được gọi là cả việc đó lẫn chuyện đó, tùy cách trình bày.
Đó cũng có thể đứng độc lập khi nội dung đã rõ:
Cả nhóm quyết định hoãn chuyến đi vì bão. Đó là một quyết định hợp lý.
Ở đây, đó chỉ quyết định hoãn chuyến đi, không chỉ riêng cơn bão.
Dùng vậy và thế để thay cho nội dung đã nói
Vậy và thế thường xuất hiện sau những động từ như nghĩ, nói, làm, hoặc trong các cụm như vậy, như thế. Phần được thay thế có thể là cả một nhận định, lời nói hoặc cách thực hiện hành động.
Nhắc lại nhận định:
— Tôi nghĩ phương án này phù hợp hơn.
— Tôi cũng nghĩ vậy.
Nhắc lại lời nói:
— Bình bảo sẽ không tham gia nữa.
— Bình thật sự nói thế à?
Nhắc lại cách làm:
— Trước khi gửi, tôi đọc lại thư một lần.
— Tôi cũng làm như vậy.
Trong nhiều trường hợp, bạn có thể nói nghĩ vậy / nghĩ thế, nói vậy / nói thế, làm như vậy / làm như thế mà vẫn nhắc đến cùng một nội dung. Lựa chọn còn phụ thuộc thói quen nói và ngữ cảnh.
Với đặc điểm hoặc mức độ, như vậy / như thế cũng giúp nhắc lại điều vừa mô tả:
Phòng bên cạnh rất yên tĩnh. Tôi muốn một phòng như thế.
Người nói muốn một phòng có đặc điểm tương tự, không nhất thiết là chính căn phòng bên cạnh.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Phân biệt đối tượng với nội dung và cách thức
Điểm quan trọng không phải chỉ là từ nào đứng gần nhất, mà là bạn muốn nhắc lại cái gì.
| Câu | Cách hiểu trong ngữ cảnh |
|---|---|
| Tôi muốn thuê căn phòng đó. | Tôi muốn thuê chính căn phòng đã được xác định. |
| Tôi muốn thuê một căn phòng như thế. | Tôi muốn thuê một căn phòng có đặc điểm tương tự. |
| Tôi sẽ làm việc đó. | Tôi sẽ thực hiện công việc đã nói đến. |
| Tôi sẽ làm như vậy. | Tôi sẽ làm theo cách vừa được trình bày. |
Sự khác biệt này không phải lúc nào cũng tuyệt đối. Nếu câu trước mô tả một hành động, làm thế có thể nhắc lại chính hành động ấy. Bạn cần đọc cả ngữ cảnh.
Không phải mọi lần xuất hiện của đó, vậy, thế đều có cùng chức năng. Trong “Cuốn sách ở đó”, đó chỉ nơi chốn. Trong “Có chuyện gì vậy?”, vậy là tiểu từ trong câu hỏi, không thay cho một nhận định đã nói. Không nên áp dụng quy tắc thay thế của bài này cho mọi trường hợp.
Giữ phần quy chiếu rõ ràng
Người đọc phải xác định được phần mà đó, vậy, thế nhắc lại. Khi câu trước chứa nhiều thông tin, hãy thêm danh từ cụ thể nếu cần.
Chưa rõ: Lan đổi lịch họp và gửi lại tài liệu. Việc đó khiến Minh bất ngờ.
Nếu muốn nói về lịch họp: Lan đổi lịch họp và gửi lại tài liệu. Việc đổi lịch họp khiến Minh bất ngờ.
Câu đầu không sai ngữ pháp, nhưng việc đó có thể được hiểu là việc đổi lịch, việc gửi tài liệu hoặc cả hai. Câu sau chọn rõ một nội dung.
Không thay đó bằng vậy hoặc thế trong mọi cấu trúc.
✓ Tôi đã đọc báo cáo đó.
✗ Tôi đã đọc báo cáo vậy.
Nếu muốn nói về một báo cáo có đặc điểm tương tự, hãy dùng: “Tôi đã đọc một báo cáo như vậy.” Câu này không còn khẳng định bạn đã đọc chính báo cáo được nhắc đến.
Trong văn bản cần độ chính xác cao, nhận định đó, quyết định đó, cách làm đó thường giúp người đọc nhận ra nội dung rõ hơn so với một từ thay thế đứng riêng.
Ba bước lựa chọn
- Xác định phần muốn nhắc lại: một đối tượng, một sự việc, một nhận định hay một cách làm?
- Chọn cấu trúc phù hợp: dùng danh từ + đó để xác định đối tượng hoặc sự việc; dùng nghĩ vậy, nói thế, làm như vậy để tránh lặp lại nội dung tương ứng.
- Đọc lại trong ngữ cảnh: nếu có nhiều cách hiểu, hãy nêu rõ danh từ hoặc nội dung cần nhắc lại.
Ghi nhớ: căn phòng đó hướng đến một căn phòng xác định; một căn phòng như thế hướng đến một căn phòng có đặc điểm tương tự. Thay thế tốt phải vừa tránh lặp, vừa giữ đúng ý.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
8 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 8 words and review them later.
Thay thế và quy chiếu bằng đó, vậy và thế
8 wordsLast updated October 23, 2026