C1 · Advanced

Văn phong hành chính: căn cứ, theo và nhằm

Phân biệt căn cứ, theo và nhằm trong văn phong hành chính; chọn cấu trúc nêu cơ sở, quy định, nguồn thông tin và mục đích, tránh diễn đạt mơ hồ.

By the flumi team About 9 min read 8 vocabulary words

Trong văn bản hành chính, căn cứ, theo và nhằm giúp xác định cơ sở của một quyết định, quy định hoặc nguồn thông tin được viện dẫn, và mục đích của một hoạt động. Lựa chọn đúng không chỉ làm câu trang trọng hơn mà còn giúp người đọc hiểu quan hệ giữa các phần của văn bản.

Ba quan hệ cần phân biệt

Cách diễn đạt Quan hệ chính Câu hỏi giúp nhận diện
Căn cứ vào quy chế Cơ sở để xem xét, quyết định hoặc hành động Dựa trên cơ sở nào?
Theo quy chế Sự phù hợp với quy định Thực hiện đúng quy định nào?
Theo báo cáo Nguồn của thông tin được trình bày Thông tin này lấy từ đâu?
Nhằm nâng cao hiệu quả Mục đích hướng tới Hoạt động này để làm gì?

Cùng một tài liệu có thể xuất hiện sau căn cứ vào hoặc theo, nhưng cách trình bày quan hệ sẽ khác nhau.

Các tình huống và tên tài liệu dưới đây chỉ dùng để minh họa cách diễn đạt.

  • Căn cứ vào kết quả kiểm tra, đơn vị xây dựng kế hoạch khắc phục. → Kết quả kiểm tra là cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch.
  • Theo báo cáo của đơn vị, việc khắc phục đã hoàn tất. → Báo cáo là nguồn thông tin; câu này không tự xác nhận thông tin đã được kiểm chứng độc lập.
  • Đơn vị tổ chức tập huấn nhằm hạn chế sai sót. → Hạn chế sai sót là mục đích, chưa phải kết quả đã đạt được.

Căn cứ: xác lập cơ sở

Căn cứ vào + danh từ hoặc cụm danh từ thường đứng đầu câu, trước nội dung xem xét hoặc quyết định. Phần này cũng có thể đứng sau hành động chính.

  • Căn cứ vào nhu cầu thực tế, cơ quan điều chỉnh lịch tiếp nhận hồ sơ.
  • Cơ quan điều chỉnh lịch tiếp nhận hồ sơ căn cứ vào nhu cầu thực tế.

Cơ sở được nêu không nhất thiết là văn bản pháp luật. Đó có thể là quy chế, số liệu, kết quả đánh giá hoặc tình hình thực tế. Tuy nhiên, việc gọi một thông tin là căn cứ không tự làm cho thông tin ấy có giá trị pháp lý.

Trong phần mở đầu của một số văn bản hành chính, nhất là quyết định, thường gặp các dòng Căn cứ + tên văn bản hoặc nội dung làm cơ sở, không có vào. Đây là lối trình bày theo công thức văn bản, không phải lý do để bỏ vào một cách máy móc trong mọi câu.

Dạng trình bày phần căn cứ:

Căn cứ Quy chế làm việc của cơ quan;

Căn cứ Kế hoạch công tác năm của cơ quan;

…

Trong một câu giải thích thông thường:

Căn cứ vào hai văn bản trên, cơ quan xác định các nhiệm vụ ưu tiên.

Các dòng căn cứ thường được tách riêng và kết thúc bằng dấu chấm phẩy trong những mẫu văn bản có cách trình bày này. Khi soạn văn bản thực tế, cần theo mẫu và quy định áp dụng cho loại văn bản đó; ví dụ ở đây không phải mẫu quyết định hoàn chỉnh.

Cần phân biệt cách dùng trên với danh từ căn cứ trong câu: “Đơn vị chưa có đủ căn cứ để kết luận.” Ở đây, căn cứ là điều mà đơn vị có hoặc chưa có, không phải thành phần dẫn vào cơ sở ở đầu câu.

Theo: quy định hay nguồn thông tin?

Theo + cụm danh từ có thể chỉ sự tuân thủ, sự phù hợp hoặc nguồn thông tin. Muốn hiểu đúng, phải xét cả cụm từ theo sau và nội dung câu.

Ví dụ Cách hiểu trong ngữ cảnh
Hồ sơ được xử lý theo quy trình đã ban hành. Cách xử lý tuân thủ quy trình.
Theo quy chế, tổ trưởng có trách nhiệm phân công nhiệm vụ. Trách nhiệm được nêu trong quy chế.
Theo báo cáo của tổ trưởng, mọi nhiệm vụ đã hoàn thành. Báo cáo là nguồn của nhận định.
Cuộc họp diễn ra theo kế hoạch. Việc tổ chức phù hợp với kế hoạch.

Theo không phải lúc nào cũng mang nghĩa “tuân thủ”. Chẳng hạn, “Theo ý kiến của phòng chuyên môn, phương án này chưa phù hợp” chỉ rõ nguồn đánh giá, chứ không khẳng định ý kiến ấy là một quy định bắt buộc.

Đôi khi cần làm rõ một câu có nhiều cách hiểu:

Câu cần thêm ngữ cảnh: Theo kế hoạch, đơn vị tổ chức ba buổi tập huấn.

  • Nếu muốn dẫn nội dung dự kiến: Kế hoạch nêu rõ đơn vị sẽ tổ chức ba buổi tập huấn.
  • Nếu muốn báo cáo việc đã thực hiện đúng kế hoạch: Đơn vị đã tổ chức đủ ba buổi tập huấn theo kế hoạch.

Quick check

Try one question now.

1

Trong câu “Căn cứ vào số lượt đăng ký, trung tâm quyết định mở thêm lớp”, số lượt đăng ký được trình bày như

Answer options

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Nhằm: nêu mục đích, không xác nhận kết quả

Nhằm thường đi trước một cụm từ chỉ hoạt động hoặc trạng thái mong muốn: nhằm giảm thời gian chờ, nhằm bảo đảm an toàn, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.

Hai vị trí thường gặp là:

  • Hoạt động + nhằm + mục đích: Cơ quan bổ sung quầy tiếp nhận nhằm giảm thời gian chờ.
  • Nhằm + mục đích, chủ thể + hoạt động: Nhằm giảm thời gian chờ, cơ quan bổ sung quầy tiếp nhận.

Đưa mục đích lên đầu câu giúp người đọc biết trước lý do tổ chức hoạt động. Cách đặt cuối câu giữ trọng tâm ban đầu ở hoạt động chính.

Mục đích: Đơn vị đơn giản hóa biểu mẫu nhằm giảm sai sót khi kê khai.

Kết quả: Sau khi biểu mẫu được đơn giản hóa, số hồ sơ kê khai sai đã giảm.

Câu thứ nhất nêu điều đơn vị hướng tới. Câu thứ hai khẳng định một kết quả và cần có thông tin làm cơ sở cho khẳng định đó.

Để cũng có thể nêu mục đích. Trong nhiều câu hành chính, nhằm tạo sắc thái trang trọng và nhấn mạnh mục tiêu hơn, nhưng không vì thế mà luôn chính xác hơn để. Cách viết nhằm mục đích không sai; nếu phần sau đã thể hiện rõ mục đích, thường có thể viết gọn bằng nhằm.

Không đặt sau nhằm một nội dung chỉ là điều đã xảy ra rồi, nếu ý định của câu là báo cáo kết quả. Đồng thời, cần làm rõ ai thực hiện hoạt động hướng tới mục đích đó.

Mơ hồ: Nhằm giảm thời gian chờ, hồ sơ được chuyển sang phòng bên cạnh.

Rõ hơn: Nhằm giảm thời gian chờ, bộ phận tiếp nhận chuyển một phần hồ sơ sang phòng bên cạnh để xử lý.

Phối hợp mà không chồng chất

Ba cách diễn đạt có thể cùng xuất hiện nếu mỗi cách đảm nhiệm một chức năng riêng. Tuy nhiên, không cần dồn tất cả vào một câu dài.

Căn cứ vào kết quả khảo sát, cơ quan quyết định bổ sung một quầy tiếp nhận nhằm giảm thời gian chờ. Việc tiếp nhận hồ sơ tại quầy mới được thực hiện theo quy trình hiện hành.

  • Kết quả khảo sát: cơ sở của quyết định.
  • Giảm thời gian chờ: mục đích của việc bổ sung quầy.
  • Quy trình hiện hành: quy trình phải tuân thủ khi thực hiện.

Không nên ghép căn cứ theo chỉ để tăng vẻ trang trọng. Cách kết hợp này có xuất hiện trong thực tế, nhưng khi biên tập, hãy chọn căn cứ vào nếu cần nhấn mạnh cơ sở, hoặc theo nếu cần nêu sự tuân thủ hay nguồn thông tin.

Cũng không nên coi những cụm như theo quy định hoặc căn cứ vào quy định hiện hành là đủ chính xác trong mọi trường hợp. Nếu người đọc cần kiểm tra cơ sở của một trách nhiệm hay quyết định, hãy xác định văn bản, điều khoản hoặc tài liệu liên quan theo yêu cầu của văn bản đang soạn.

Kiểm tra trước khi hoàn tất

  1. Xác định quan hệ: đang nêu cơ sở, quy định, nguồn thông tin hay mục đích?
  2. Chọn cách dẫn: dùng căn cứ vào, theo hoặc nhằm đúng với quan hệ ấy.
  3. Kiểm tra phạm vi: cụm dẫn gắn với quyết định nào, thông tin nào hoặc hoạt động nào?
  4. Làm rõ chủ thể và nguồn: ai thực hiện, tài liệu nào được viện dẫn, mục đích thuộc về hoạt động nào?
  5. Đọc lại mức độ khẳng định: một nguồn thông tin chưa phải sự kiểm chứng; một mục đích chưa phải kết quả.

Căn cứ làm rõ cơ sở; theo nối nội dung với quy định, khuôn khổ thực hiện hoặc nguồn thông tin; nhằm chỉ đích hướng tới. Văn phong hành chính chính xác nhờ những quan hệ này được thể hiện rõ, không nhờ số lượng từ ngữ trang trọng.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

8 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 8 words and review them later.

Văn phong hành chính: căn cứ, theo và nhằm

8 words

Last updated October 23, 2026