Question 1
Vergelijk een neutraal verzoek met een variant met een onbeklemtoond partikel: ‘Stuur de agenda’ en ‘Stuur de agenda even’. Het toegevoegde ‘even’ verandert hier vooral _____.
Options: welk document de ontvanger moet versturen, hoe zwaar de spreker het verzoek voorstelt, of de ontvanger het document al heeft verstuurd
Question 2
In ‘De zaal is klein, maar de huur is laag’, ‘Er passen maar acht mensen in de zaal’ en ‘Loop maar door naar de zaal’ heeft ‘maar’ achtereenvolgens de functies _____.
Options: modaal partikel, tegenstellend voegwoord, beperkend bijwoord, beperkend bijwoord, modaal partikel, tegenstellend voegwoord, tegenstellend voegwoord, beperkend bijwoord, modaal partikel
Question 3
Vergelijk ‘Noor wil niet tekenen, maar Amir wel’, ‘Er lagen wel tweehonderd formulieren’ en ‘Het zal wel voldoende zijn’. De respectieve functies van ‘wel’ zijn _____.
Options: vervanging van een bevestigend gezegde, versterking van een hoeveelheid, modale verwachting, modale verwachting, vervanging van een bevestigend gezegde, versterking van een hoeveelheid, versterking van een hoeveelheid, modale verwachting, vervanging van een bevestigend gezegde
Question 4
In ‘Ik heb eens in een archief gewerkt’ verwijst ‘eens’ naar een onbepaald verleden. In ‘Bekijk eens hoe deze kaart is getekend’ nodigt het uit tot aandacht. De functies zijn respectievelijk _____.
Options: modaal partikel en temporeel bijwoord, temporeel bijwoord en modaal partikel, temporeel bijwoord en tegenstellend voegwoord
Question 5
Iemand beweert dat zijn collega niets van een wijziging wist. Die collega had echter de aankondiging ondertekend. De spreker antwoordt nadrukkelijk: ‘Je was tóch op de hoogte!’ De klemtoon _____.
Options: bewijst dat ‘toch’ hier een voegwoord tussen twee zinnen is, sluit iedere modale analyse uit, omdat partikels nooit nadruk dragen, sluit een modale analyse niet uit; de spreker corrigeert een beschikbare aanname
Question 6
Na een afgesproken taakverdeling vraagt de voorzitter: ‘Jij maakt toch het verslag?’ In deze ja-neevraag doet ‘toch’ vooral een beroep op _____.
Options: een bestaande afspraak waarvan de spreker bevestiging verwacht, een onverwachte mogelijkheid die zonder eerdere aanname wordt geopperd, een toekomstige gebeurtenis die ondanks slecht weer zal plaatsvinden
Question 7
Zonder eerst naar de mening van de aanwezigen te vragen, zegt een bestuurder: ‘We zien toch allemaal dat uitstel onverantwoord is.’ Met ‘toch’ _____.
Options: bewijst hij dat alle aanwezigen eerder expliciet hebben ingestemd, presenteert hij instemming als vanzelfsprekend, zonder die daarmee te bewijzen, trekt hij zijn eigen oordeel over uitstel volledig in
Question 8
Lees drie uitspraken: A ‘Men beweerde dat de sensor niet werkte, maar hij werkt wél’; B ‘Zonder meting vermoed ik dat de sensor wel goed staat’; C ‘De sensor is wel nauwkeurig, maar erg kwetsbaar’. De toepassingen van ‘wel’ zijn achtereenvolgens _____.
Options: beperkte toegeving, correctieve bevestiging, verwachting met voorbehoud, verwachting met voorbehoud, beperkte toegeving, correctieve bevestiging, correctieve bevestiging, verwachting met voorbehoud, beperkte toegeving
Question 9
De bezoeker aarzelt bij de kapstok; de gastheer zegt vriendelijk: ‘Hang je jas maar hier.’ Later is de trein uitgevallen en zegt dezelfde gastheer teleurgesteld: ‘Dan fietsen we maar.’ ‘Maar’ markeert hier respectievelijk _____.
Options: toestemming en berusting in een alternatief, beperking van een aantal en een tegenstelling tussen zinnen, berusting in een alternatief en toestemming
Question 10
Een restaurator krijgt een beschadigd schilderij dat maanden werk vraagt. De eigenaar zegt: ‘Kun je dit even herstellen?’ De werkelijke omvang van de opdracht laat zien dat ‘even’ hier _____.
Options: vastlegt dat de restauratie binnen enkele minuten voltooid moet zijn, de handeling als klein voorstelt, zonder een korte werkduur te garanderen, de omvang van de opdracht feitelijk vermindert
Question 11
Een medewerker heeft tweemaal om een lager volume gevraagd. Bij de derde onderbreking roept zij boos: ‘Luister nou eens naar me!’ Het cluster maakt de uiting in deze context _____.
Options: uitsluitend een vriendelijke uitnodiging, omdat ‘eens’ altijd verzacht, een verwijzing naar één luistermoment in een onbepaald verleden, een ongeduldige aansporing, ondanks de mogelijk verzachtende functie van ‘eens’
Question 12
Vergelijk A ‘Eerst wegen we het pakket; dan plakken we het etiket erop’ en B ‘Als bezorgen onmogelijk is, hoe krijgen we het pakket dan bij de klant?’ ‘Dan’ geeft in A en B respectievelijk _____ aan.
Options: een tijdsvolgorde en een aansluiting bij het besproken scenario, een aansluiting bij het besproken scenario en een tijdsvolgorde, een correctie van gedeelde kennis en een beperking van een hoeveelheid