Ironie, afstand en zorgvuldig herformuleren

Question 1

Een analyse gebruikt de globale partikelvolgorde ‘dan – nou – toch – maar – eens – even’. Welke verkorte reeks bewaart die volgorde? _____.

Options: maar dan eens toch, dan toch maar eens, eens toch dan maar

Question 2

Een bezoeker moest buiten wachten. De medewerker bedenkt zich en zegt: ‘Kom toch maar mee naar mijn kantoor.’ De combinatie past hier bij _____.

Options: het onveranderd handhaven van het verbod om verder te lopen, het beperken van het aantal kantoren tot precies één, het herzien van een eerdere beperking en het toelaten van de bezoeker

Question 3

Bij de zin ‘Kom maar eens bij mij langs’ ontbreekt informatie over de relatie en de aanleiding. Een verantwoorde analyse luidt: _____.

Options: de uiting kan uitnodigend of dreigend zijn; de sociale context moet uitsluitsel geven, de combinatie ‘maar eens’ garandeert dat de spreker vriendelijk is, de combinatie ‘maar eens’ bewijst dat de aangesprokene iets fout heeft gedaan

Question 4

In een taalbespreking worden ‘De koerier komt zeker’ en ‘Heb je soms een reservesleutel?’ vergeleken. Een passende analyse van ‘zeker’ en ‘soms’ is _____.

Options: een frequentie in de mededeling en een bevel tot handelen in de vraag, een sterke inschatting in de mededeling en het opperen van een mogelijkheid in de vraag, een beperkte toegeving in de mededeling en een vastgestelde afspraak in de vraag

Question 5

De trainer betwijfelt of een deelnemer de veiligheidsregels heeft bekeken en vraagt: ‘Heb je de instructies wel doorgenomen?’ In deze vraag drukt ‘wel’ _____ uit.

Options: toestemming om de instructies niet te lezen, volledige zekerheid dat de instructies zijn doorgenomen, controle vanuit twijfel of de handeling werkelijk is uitgevoerd

Question 6

Een deelnemer durft geen vraag te stellen. De begeleider zegt bemoedigend: ‘Vraag het toch aan de docent.’ Vergeleken met een gewone mededeling functioneert ‘toch’ hier binnen _____.

Options: een aansporing die de aanwezige aarzeling probeert te overwinnen, een mededeling dat het vragen al heeft plaatsgevonden, een ja-neevraag die bevestiging van een afspraak verwacht

Question 7

Na een presentatie waarin alle berekeningen fout blijken, schrijft een aanwezige kritisch: ‘Dat is toch wel een waterdicht betoog.’ De ironische lezing berust op _____.

Options: de vaste betekenis ‘ironisch’ die ‘wel’ in iedere zin heeft, de botsing tussen de positieve beoordeling en de vastgestelde fouten, de afwezigheid van een letterlijke beoordeling in de zin

Question 8

Een collega heeft voor de derde keer deze week een toegangscode doorgestuurd naar de verkeerde persoon. Een ander reageert verwijtend: ‘Je bent ook lekker voorzichtig met die codes.’ In deze context _____.

Options: bewijst ‘ook’ dat er nog iemand aanwezig is en prijst ‘lekker’ de zorgvuldigheid oprecht, maakt ‘lekker’ de kritiek noodzakelijk beleefd en ontkent ‘ook’ iedere herhaling, verbindt ‘ook’ het gedrag met een patroon en krijgt ‘lekker’ een sarcastische lezing

Question 9

Een commissie noemt een onderzoek ‘onafhankelijk’, hoewel de opdrachtgever alle conclusies vooraf moet goedkeuren. Een criticus schrijft: ‘Dat heet dan onafhankelijk onderzoek.’ Hier neemt ‘dan’ vooral afstand van _____.

Options: het etiket ‘onafhankelijk’ dat aan het onderzoek wordt gegeven, het tijdstip waarop de conclusies zijn goedgekeurd, de mogelijkheid om het woord ‘onderzoek’ als zelfstandig naamwoord te gebruiken

Question 10

Een redacteur groepeert ‘misschien’, ‘waarschijnlijk’, ‘blijkbaar’ en ‘zogenaamd’ bij uitdrukkingen van zekerheid en afstand. Grammaticaal moet zij daarbij vermelden dat deze woorden _____.

Options: allemaal onbeklemtoonde partikels zonder eigen lexicale betekenis zijn, een duidelijkere lexicale betekenis hebben dan typische modale partikels, al kunnen hun effecten overlappen, geen enkele rol kunnen spelen bij zekerheid, kritiek of afstand

Question 11

Een directeur mailt een junior: ‘Je kunt dat dan toch wel even opnieuw berekenen?’ De junior had net een ingewikkeld model toegelicht. De nauwkeurigste analyse is _____.

Options: een neutrale vaardigheidstest die door de partikels geen verzoek kan zijn, een beleefd verzoek waarvan ‘even’ bewijst dat de berekening weinig werk kost, een grammaticale ja-neevraag die als verzoek kan werken en de taak als verwacht, uitvoerbaar en beperkt voorstelt

Question 12

Een formele notitie mag geen ironie gebruiken. De gegevens tonen alleen een verband, geen oorzaak. Welke herformulering bewaart de strekking van ‘Dat is nou precies wat de cijfers niet bewijzen: dat de maatregel de daling veroorzaakt’? _____.

Options: Juist het oorzakelijke verband tussen de maatregel en de daling wordt door deze cijfers niet bewezen., De cijfers bewijzen dat de maatregel geen enkele invloed op de daling heeft., De cijfers bewijzen dat de maatregel de daling veroorzaakt.