Edebî anlatıda zaman ve bakış açısı geçişleri —
Doğru biçimi seçme.

Question 1

“1972 yazında köyden ayrıldım. Aradan yarım yüzyıl geçti; bugün o vedanın ağırlığını daha iyi kavrıyorum.” Ayrılığın gerçekleştiği 1972 yazı _____ belirtir.

Options: anlatma zamanını, olay zamanını, anlatılış sırasını

Question 2

“Önce ödül törenini anlatacağım. Ardından, törenden iki ay önce başlayan hazırlıklara döneceğim.” Bu sunuşta _____.

Options: hazırlıklar olay zamanında törenden sonra gerçekleşir, anlatma zamanı hazırlıkların başladığı günle örtüşür, anlatılış sırası olayların gerçekleşme sırasından ayrılır

Question 3

“Görevli mührü bastı, zarfı uzattı, ziyaretçiyi uğurladı.” Bu dizide -dı biçimleri _____.

Options: tamamlanmış eylemlerle olay çizgisini ilerletir, anlatıcının bütün eylemleri gördüğünü kanıtlar, eylemlerin her gün tekrarlandığını bildirir

Question 4

“Bahçede yapraklar savruluyordu. Tam o sırada bekçi düdüğünü çaldı.” Savruluyordu biçimi bu bağlamda _____.

Options: bekçinin olaydan sonra öğrendiği bilgiyi aktarır, düdük çalma anında sürmekte olan arka planı kurar, yaprakların anlatıcının konuştuğu anda savrulduğunu gösterir

Question 5

“Bu bölümde başka bir olay yoktu: Yüzücü karanlık suda kıyıya ulaşmaya çalışıyordu. Anlatı, sayfalar boyunca bu mücadeleyi izliyordu.” Çalışıyordu biçimi _____.

Options: yalnızca başka bir eylemin arka planını oluşturur, mücadelenin başlamadan bittiğini bildirir, sürmekte olan asıl eylemi taşır

Question 6

“Saat onda atölyeye girdim. Boya çoktan kurumuştu; yüzeye dokununca bunu kendim anladım.” Kurumuştu biçimi _____.

Options: kurumayı atölyeye girişten önceye yerleştirir, kuruma bilgisinin mutlaka başkasından duyulduğunu gösterir, kurumanın atölyeye girişten sonra başladığını bildirir

Question 7

“Takvim 1911 yılını gösteriyor. Genç bir fotoğrafçı kıyıdaki kalabalığı izliyor.” Anlatıcının bu satırları 2020 yılında yazdığı belirtilmiştir. İzliyor biçimi _____.

Options: izleme olayını 2020 yılına taşır, geçmiş sahneyi anlatısal şimdiki zamanla sunar, fotoğrafçının her yıl aynı yere geldiğini bildirir

Question 8

“Hayatında yalnızca o gece sahneye çıktı. Perde açılır, genç kadın öne yürür, ilk dizeyi söyler.” Geniş zaman biçimleri burada _____.

Options: kadının düzenli sahne alışkanlığını bildirir, henüz gerçekleşmemiş bir prova planını aktarır, tek bir gecedeki olay dizisini sahneler

Question 9

“Şimdi 2006 yazına dönelim. Kasaba panayırını anlatıyoruz. Meydanda çocuklar koşuyordu; akşam gösterisi başlayınca herkes sustu.” Bu geriye dönüşte _____.

Options: kurulmuş geçmiş sahne -yordu ve -dı ile sürdürülebilir, bütün yüklemler zorunlu olarak -mıştı ile çekilmelidir, sustu biçimi anlatıyı zorunlu olarak anlatıcının bugününe döndürür

Question 10

“Sabah erkenden yola çıkacaktı; gerçekten de güneş yükselmeden kasabayı terk etti.” Devam cümlesi, çıkacaktı ile sunulan olayın _____ gösterir.

Options: iptal edildiğini, gerçekleştiğini, hâlâ belirsiz kaldığını

Question 11

“Gece bekçiye haber verecekti, fakat telefonu bozulunca kimseye ulaşamadı; sabaha kadar sessizce bekledi.” Verecekti burada _____ aktarır.

Options: tamamlandığı doğrulanan bir haberleşmeyi, her gece tekrarlanan bir alışkanlığı, gerçekleşmeyen bir tasarıyı

Question 12

Bir eleştirmen, “Yazar geçmiş sahnede -yor kullanmış; yalnızca bu ek, okurun sahneyi mutlaka canlı hissedeceğini gösterir” diyor. Bu yorum _____.

Options: fazla kesindir; canlılıkta ritim ve ayrıntı seçimi de etkilidir, zorunlu olarak doğrudur; -yor her metinde aynı etkiyi yaratır, yanlıştır; -yor geçmişte geçen hiçbir sahnede kullanılamaz