Edebî anlatıda zaman ve bakış açısı geçişleri —
Bağlama uygun anlam.

Question 1

“O gün annemin neden sustuğunu anlayamamıştım. Yıllar sonra mektuplarını okuyunca gerçeği öğrendim; şimdi bu sessizliği başka türlü yorumluyorum.” Burada _____.

Options: geçmişteki ben gerçeği bilir ama annesinden saklar, anlatan benin bilgisi geçmişteki benin bilgisini aşar, anlatan ben mektuplara rağmen eski belirsizliği korur

Question 2

“Aslı koridorda durdu. Kapının ardını göremiyordu. İçeriden gelen fısıltıları seçmeye çalıştı; konuşanların kim olduğunu çıkaramadı.” Bu bölümde _____.

Options: okurun bilgisi Aslı’nın algı sınırları içinde kalır, okur içeridekilerin Aslı’dan sakladıkları düşünceleri öğrenir, okur Aslı’nın tanıdığı kişilerin adlarını sonradan öğrenir

Question 3

“Rıza üst kattaki sesin bir hırsızdan geldiğini sandı. Oysa onun göremediği odada, açık pencereyi kapatmaya çalışan komşusu vardı.” İkinci cümlede _____.

Options: Rıza’nın seslerden çıkardığı yeni tahmin aktarılır, komşunun Rıza hakkındaki düşüncesi okura açılır, Rıza’nın algısını aşan bilgi okura açılır

Question 4

“Suna salonda konuşmasını prova ediyordu. Aynı dakikalarda bahçedeki kardeşi, çocukken burada kaybolduğu günü hatırlıyordu.” İkinci cümleyle _____.

Options: kardeş anlatmayı üstlenen birinci kişi olur, zihinsel erişim Suna’dan kardeşine geçer, Suna kardeşinin anısını öğrendiğini söyler

Question 5

“Levent alkışlayan konuklara baktı. Ne gülünç bir törendi! Bunca yılını şu teneke madalyayı almak için mi harcamıştı? Yakasındaki madalyayı söküp cebine sakladı.” Aradaki ünlem ve soru _____.

Options: Levent’in kendi emeğine ilişkin hayal kırıklığını yansıtır, konukların Levent’in başarısına ilişkin küçümsemesini yansıtır, anlatıcının kendi ödülüne ilişkin pişmanlığını yansıtır

Question 6

“Bu öyküyü Ankara’da yazıyorum. O kış Edirne’deki odasında oturan Ferit, içinden ‘Burada kimse beni tanımıyor’ diye geçirdi.” Burada sözü _____ gönderme yapar.

Options: anlatıcının yazdığı şehre, okurun metni okuduğu yere, Ferit’in bulunduğu yere

Question 7

“Saat sekizde depoda sandığı açtı. Anlatı, sandığın satın alındığı eski pazara döndü. Bu anı bitince şimdi yine depodaydı; saat sekizi beş geçiyordu.” Şimdi sözü _____.

Options: anlatıcının metni yazdığı anı zorunlu olarak gösterir, geriye dönüşten çıkılan sahne anını gösterir, sandığın satın alındığı pazar gününü sürdürür

Question 8

“Nermin merdivende bekliyordu. Birden aşağıdan bir ses duyuyor; korkuyla korkuluğa tutunuyor.” Burada _____.

Options: çekim değişirken odak Nermin’de kalır, sesle birlikte odak aşağıdaki kişiye geçer, korku anlatıcının anlatma anındaki duygusunu belirtir

Question 9

“Arda durakta otobüsü bekliyordu. Aynı anda otobüsteki şoför, evde unuttuğu cüzdanını düşünüyordu.” Bu geçişte _____.

Options: şoför düşünmeye Arda’nın bekleyişinden yıllar sonra başlar, geçmiş zamandan anlatısal şimdiki zamana geçilir, geçmiş zaman düzlemi korunurken odak değişir

Question 10

Bir paragraf Eylül’ün yorgunluğuyla biter. Yeni paragraf şöyle başlar: “Bodrumdaki Bora ise yukarıdan gelen ayak seslerini sayıyordu; Eylül’ün döndüğünü henüz bilmiyordu.” Açık bir bakış açısı terimi kullanılmasa da _____.

Options: Eylül’ün Bora hakkında düşündükleri yeni odağı kurar, Bora’nın duydukları ve bilmedikleri yeni odağı kurar, Bora’nın seslerden Eylül’ü tanıması yeni odağı kurar

Question 11

Bir taslakta “Yarın burada buluşacağız” sözü vardır; çevresindeki cümleler bu sözün anlatıcıya mı, anısını aktardığı kişiye mi ait olduğunu açıklamaz. Çözümlemede ilk yapılması gereken _____.

Options: iki olası merkezi bağlam ve anlatısal etki bakımından karşılaştırmaktır, gelecek zaman ekinden hareketle sözü anlatıcının yazma anına bağlamaktır, anı aktarımından hareketle sözü anıdaki kişinin konuşma anına bağlamaktır

Question 12

“1998’de dükkânı kapattığında bunun son akşamı olduğunu bilmiyordu. Ertesi gün çıkan yangın binayı yok edecekti; nitekim sabah geriye yalnızca duvarlar kaldı.” Bu parçayı bütünlüklü okuyan yorum _____.

Options: karakterin, dükkânı kapatırken ertesi günkü yıkımın sonucunu bildiğini söyler, anlatıcının, yangını gerçekleşmeyen bir beklenti olarak sunduğunu söyler, anlatıcının, kişinin bilmediği ve sonradan doğrulanan olayı bildirdiğini söyler