Edilgen ve dönüşlü biçimleri ayırt etme —
Bağlama uygun anlam.

Question 1

Ece tarağı eline aldı ve saçını kendisi düzeltti. Sonra “Tarandım.” dedi. Bu sözde Ece _____.

Options: yalnızca başkasının yaptığı eylemden etkilenir, hem eylemi yapar hem eylemden etkilenir, eylemi yapar ama eylemden etkilenmez

Question 2

Hasta kollarını hareket ettiremiyordu. Bakıcı tarafından yıkandı. İkinci cümledeki fiil _____ kullanılmıştır.

Options: dönüşlü anlamda, kendiliğinden oluş anlamında, edilgen anlamda

Question 3

Temizlik raporunda yalnızca “Koridordaki halılar yıkandı.” yazıyor. Bu cümlede fiil _____.

Options: edilgendir; özne yapılan işten etkilenir, dönüşlüdür; yapan ayrıca belirtilmemiştir, iki yoruma da açıktır; yapan belirtilmeden çatı anlaşılamaz

Question 4

Bir notta yalnızca “Deniz yıkandı.” yazıyor; başka bilgi yok. Deniz’in kendisini mi, başka birinin Deniz’i mi yıkadığı konusunda _____.

Options: yalnızca dönüşlü yorum mümkündür, iki yorum da mümkündür, yalnızca edilgen yorum mümkündür

Question 5

Ali, terleyen yüzünü mendiliyle kendisi sildi. Ardından “İyice silindim.” dedi. Bu bağlamda “silindim” _____.

Options: edilgen kullanımdır, kendiliğinden oluş bildirir, dönüşlü kullanımdır

Question 6

Görevli, mutfaktaki bütün rafları temizledi. Rapordaki “Raflar silindi.” cümlesinde fiil _____.

Options: dönüşlüdür; -in eki dönüşlülük için yeterli kanıttır, edilgendir; işi görevli yapar, raflar etkilenir, dönüşlüdür; yapan rapordaki cümlede belirtilmemiştir

Question 7

“Pelin kendini yıkadı.” cümlesiyle ilgili doğru değerlendirme şudur: _____.

Options: Dönüşlü anlam vardır, ancak fiil dönüşlülük eki almamıştır, Dönüşlü anlam vardır ve fiil dönüşlülük eki almıştır, Edilgen anlam vardır ve fiil edilgenlik eki almıştır

Question 8

Kimse dokunmadı; pencere sert rüzgârın etkisiyle açıldı. Bu bağlamda “açıldı” _____.

Options: öznenin kendine uyguladığı dönüşlü bir eylemdir, bir kişinin yaptığı işi anlatan edilgen kullanımdır, kendiliğinden oluş bildiren geçişsiz kullanımdır

Question 9

Tamirci, sökmek istediği parçayı bilerek kırdı. Raporda “Parça tamirci tarafından kırıldı.” deniyor. Buradaki “kırıldı” _____.

Options: dönüşlü kullanımdır, edilgen kullanımdır, kendiliğinden oluş bildiren kullanımdır

Question 10

Yaşlı adam kendi kendine yıkandı; yan odadaki eski radyo ise kendi kendine bozuldu. İlk cümledeki kullanım dönüşlüdür; ikinci cümlede ise _____.

Options: kendi kendine sözü bulunduğu için fiil dönüşlü sayılır, fiilde -ul eki bulunduğu için kullanım mutlaka edilgen sayılır, radyoda kendiliğinden gerçekleşen bir değişim anlatılır

Question 11

Silinmek fiilindeki n sesini gören biri “Bu fiil her bağlamda dönüşlüdür.” diyor. Bu yargı _____.

Options: yanlıştır; ek, fiilin anlamı ve bağlam birlikte değerlendirilmelidir, doğrudur; n sesi her zaman dönüşlülük bildirir, yanlıştır; her fiile n eklenince dönüşlü fiil oluşur

Question 12

Kimse dokunmadığı hâlde cam ani sıcaklık değişimiyle kırıldı. Aynı sırada Selma banyoda kendi vücudunu yıkadı. Bu iki olayı anlatan “Cam kırıldı.” ve “Selma yıkandı.” cümlelerinde sırasıyla _____.

Options: dönüşlü kullanım ve kendiliğinden oluş vardır, kendiliğinden oluş ve dönüşlü kullanım vardır, edilgen kullanım ve dönüşlü kullanım vardır