Dawne formy imienne: składnia i dzisiejsza norma

Question 1

W stylizowanym zdaniu „Poseł rozmawiał z pany przy bramie” forma „pany” to _____; jej współczesnym odpowiednikiem jest „panami”.

Options: biernik liczby mnogiej, narzędnik liczby mnogiej, dopełniacz liczby pojedynczej

Question 2

W zdaniu „Chór śpiewał o chwale Boga w niebiesiech” forma „niebiesiech” jest _____. Jej zakończenie _____.

Options: celownikiem liczby mnogiej, narzędnikiem liczby mnogiej, miejscownikiem liczby mnogiej, nie upoważnia do tworzenia takich form od dowolnych rzeczowników, jest współczesną neutralną końcówką wszystkich rzeczowników, pozwala zastąpić każde współczesne -ach końcówką -ech

Question 3

W dawnym opisie „Malarz przedstawił piękną boginią” wyraz „boginią” jest _____. Natomiast w dzisiejszym zdaniu „Fotograf przedstawił nową panią dyrektor” forma „panią” jest _____.

Options: narzędnikiem liczby pojedynczej, dawnym biernikiem liczby pojedynczej, dawnym mianownikiem liczby mnogiej, błędnym narzędnikiem zamiast biernika, koniecznym sygnałem archaizacji, neutralnym współczesnym biernikiem

Question 4

Redaktor chce usunąć z dzisiejszego wspomnienia wyrażenie „przed laty”, ponieważ uznał je za błąd. Taka poprawka _____.

Options: nie jest konieczna: wyrażenie pozostaje poprawne i żywe, jest konieczna: końcówka -y zawsze oznacza błąd, jest konieczna: wyrażenie wolno stosować tylko w stylizacji historycznej

Question 5

W dawnych zapisach „Nie było już tych babów” i „Dom nie miał oknów” wyróżnione rzeczowniki mają formę _____. Końcówka -ów _____.

Options: biernika liczby mnogiej, mianownika liczby mnogiej, dopełniacza liczby mnogiej, dowodzi, że oba rzeczowniki były tu rodzaju męskiego, nie zmienia tu rodzaju rzeczowników na męski, była obowiązkowa dla wszystkich rzeczowników w każdej epoce

Question 6

W zapisie „Wędrowcy zwrócili się ku ziemiam leżącym za rzeką” przyimek „ku” wskazuje _____. Przy uwspółcześnieniu należy wybrać formę _____.

Options: celownik liczby mnogiej, narzędnik liczby mnogiej, miejscownik liczby mnogiej, ziemiami, ziemiach, ziemiom

Question 7

We współczesnych połączeniach „wszystkie ręce” i „dwie książki” występuje _____. Pochodzenie formy „ręce” _____.

Options: w obu przypadkach liczba podwójna, w obu przypadkach liczba mnoga, liczba podwójna tylko w połączeniu z liczebnikiem dwie, wiąże się z dawnym mianownikiem i biernikiem liczby podwójnej, dowodzi istnienia osobnej liczby podwójnej we współczesnej odmianie, nakazuje ograniczyć tę formę do dokładnie dwóch rąk

Question 8

Współczesne formy „oczyma”, „uszyma” i „rękoma” należy traktować jako _____. Spośród nich „uszyma” jest _____.

Options: obowiązkowe formy odrębnej liczby podwójnej, błędne odpowiedniki form na -ami, poprawne warianty narzędnika liczby mnogiej, jedynym poprawnym wariantem we współczesnej prozie, wyraźnie rzadsze i książkowe, zastrzeżone wyłącznie dla opisu dwóch osób

Question 9

W zdaniu „W jednej dłoni niósł torbę, a w drugiej trzymał w ręku bilet” wyrażenie „w ręku” _____.

Options: odnosi się do jednej ręki mimo pochodzenia dualnego, musi oznaczać trzymanie biletu w obu rękach, jest niepoprawne, bo wymaga współczesnej liczby podwójnej

Question 10

W apostrofie „Lesie, osłoń nas przed wichurą!” wyraz „lesie” jest _____, a domyślny podmiot rozkazu to _____.

Options: miejscownikiem określającym miejsce, wołaczem wskazującym adresata, wołaczem pełniącym funkcję podmiotu, on, my, ty

Question 11

W dawnym zdaniu „Przyjęto go z dobrem sercem” forma „dobrem” jest _____. We współczesnym „Liczy się z dobrem wspólnym” forma „dobrem” jest _____.

Options: rzeczownikiem w narzędniku liczby pojedynczej, przymiotnikiem w miejscowniku liczby pojedynczej, przymiotnikiem w narzędniku liczby pojedynczej, rzeczownikiem o poprawnej współczesnej końcówce, przymiotnikiem wymagającym zmiany na dobrym, zaimkiem zapisanym według dawnej normy

Question 12

W dawnych zapisach „w mojem pokoju” oraz „o tem spotkaniu” obie wyróżnione formy są _____. Ich współczesne odpowiedniki to kolejno _____.

Options: zaimkami w narzędniku liczby pojedynczej, zaimkami w miejscowniku liczby pojedynczej, przymiotnikami w celowniku liczby mnogiej, moimi, tymi, mojego, tego, moim, tym

Question 13

Autor druku stosował obowiązującą w jego czasach pisownię „dobremi uczynkami”. Dziś zapiszemy _____. Sam dawny zapis _____.

Options: dobrymi uczynkami, dobrym uczynkami, dobre uczynkami, dowodzi świadomej archaizacji autora, dowodzi błędu autora wobec jego własnej normy, nie dowodzi świadomej archaizacji autora

Question 14

W dawnym zdaniu „Przybyły siostry, a z niemi dzieci” wyraz „niemi” jest _____. W dzisiejszym połączeniu „niemi obserwatorzy” jest natomiast _____.

Options: przymiotnikiem w mianowniku liczby mnogiej, zaimkiem osobowym w narzędniku liczby mnogiej, zaimkiem osobowym w miejscowniku liczby mnogiej, zaimkiem osobowym wymagającym modernizacji, przymiotnikiem z dawną końcówką narzędnika -emi

Question 15

W parach „zdrowy — zdrów”, „wesoły — wesół”, „gotowy — gotów” krótsze formy mają w mianowniku liczby pojedynczej rodzaju męskiego _____. Ich budowa obejmuje również _____.

Options: końcówkę -ów, końcówkę -ó, końcówkę zerową, wyłącznie usunięcie litery y, oboczność o : ó w temacie, zmianę liczby pojedynczej na mnogą