Dawne formy w lekturze: osoba, składnia i styl

Question 1

W dzisiejszych zdaniach „Gospodarz jest wesół” i „Gospodarz jest gotów do rozmowy” krótkie przymiotniki _____.

Options: są jednakowo przestarzałe i niedopuszczalne w dzisiejszej wypowiedzi, różnią się nacechowaniem: wesół jest literackie lub staroświeckie, a gotów nadal powszechne, różnią się nacechowaniem: gotów jest wyłącznie archaiczne, a wesół zawsze neutralne

Question 2

W połączeniu „pełen kosz” wyraz „pełen” pełni funkcję _____, natomiast w zdaniu „Kosz był pełen jabłek” jest _____.

Options: orzecznika, dopełnienia, przydawki, orzecznikiem, podmiotem, przydawką

Question 3

W zdaniu „Ten esej jest wart przeczytania” forma „wart” znaczy _____. W książkowym zdaniu „Badacz był rad z zaproszenia” forma „rad” znaczy, że badacz _____.

Options: jest pełen opisów czytania, zasługuje na to, by go przeczytać, chce poznać wynik czytania, musiał dopiero wysłać zaproszenie, oczekiwał informacji o zaproszeniu, cieszył się z zaproszenia

Question 4

W wypowiedziach „Jestem ciekaw odpowiedzi” i „Bądź łaskaw zamknąć drzwi” krótkie formy występują _____. Drugie zdanie jest _____.

Options: w typowym otoczeniu orzeczenia lub utrwalonej konstrukcji, jako swobodne przydawki stojące przed rzeczownikami, jako rzeczowniki nazywające wykonawców czynności, zawsze serdeczną prośbą niezależnie od sytuacji, formułą prośby, której ton zależy od sytuacji, wyłącznie informacją o charakterze adresata

Question 5

W stylizowanej wypowiedzi „My możem zaczekać, a wieczorem będziem już u celu” współczesne odpowiedniki wyróżnionych czasowników to _____. Obie formy oznaczają _____.

Options: mogę, będę, możecie, będziecie, możemy, będziemy, pierwszą osobę liczby mnogiej, pierwszą osobę liczby pojedynczej, drugą osobę liczby mnogiej

Question 6

W zestawieniu „Ja czytam list” oraz poetyckiego „My idziem przez pola” końcowe -m _____.

Options: w obu czasownikach wskazuje liczbę pojedynczą, wskazuje w pierwszym czasowniku liczbę pojedynczą, a w drugim mnogą, w obu czasownikach jest ruchomą końcówką czasu przeszłego

Question 7

Redaktor zastępuje w wersie „idziem” formą „idziemy”, nie zmieniając pozostałych słów. Zachowuje osobę i liczbę, ale _____.

Options: dodaje sylabę, więc może naruszyć rytm, usuwa sylabę, więc zawsze skraca wers, nie zmienia liczby sylab ani rejestru

Question 8

W zdaniu „Opowiem ci, com znalazł w skrzyni” współczesne przekształcenie fragmentu z ruchomą końcówką brzmi _____. W staropolskim połączeniu typu „widział jeśm” wykładnik osoby pochodził z _____.

Options: com znalazłem, co znalazł, co znalazłem, odmiany zaimka co przez przypadki, osobowej formy czasownika posiłkowego być, końcówki pierwszej osoby liczby mnogiej -my

Question 9

W pytaniu skierowanym do jednego mężczyzny „Gdzieś ukrywał listy, bracie?” zapis „gdzieś” odpowiada po przeniesieniu końcówki konstrukcji _____. W zdaniu „On gdzieś ukrywał listy” wyraz „gdzieś” znaczy _____.

Options: gdzie ukrywałem, gdzie ukrywałeś, gdzieś ukrywałeś, w jakimś miejscu, ty ukrywałeś, ja ukrywałem

Question 10

W deklaracji „Jam jest strażnikiem tej bramy” konstrukcja „jam jest” odpowiada _____ i ma czas _____.

Options: ja jestem, ja byłem, my jesteśmy, przeszły złożony, przyszły, teraźniejszy

Question 11

Bohater mówi „Byłech w młynie przed świtem”. Forma „byłech” odpowiada _____, ale jej -ch _____.

Options: byłeś, byliśmy, byłem, jest zwykłym przesunięciem końcówki -m na początek zdania, ma odrębną historię związaną z dawnym wykładnikiem aorystu, jest współczesną neutralną końcówką drugiej osoby

Question 12

Badacz ustalił, że nietypowa dziś forma była w chwili powstania utworu zwykłym wariantem i autor nie odtwarzał starszego języka. W tym wypadku jest to przede wszystkim _____.

Options: świadoma archaizacja, język epoki, błąd wobec normy obowiązującej autora

Question 13

Współczesna autorka celowo wprowadza do powieści dawne formy, aby odtworzyć sposób mówienia sprzed stuleci. Takie działanie to _____. Nie oznacza ono, że użyte formy _____.

Options: archaizacja, wyłącznie nieświadome stosowanie normy epoki autorki, automatyczna modernizacja fleksji, mogą budować historyczną atmosferę utworu, mogą odróżniać mowę postaci od narracji, tworzą jeden system odmiany wspólny wszystkim epokom

Question 14

W scenie komicznej tylko samochwalczy bohater nagromadza dawne końcówki, a narrator wyraźnie go ośmiesza. Formy służą więc także _____. Z kolei utrzymanie „w niebiesiech” w modlitwie wiąże się przede wszystkim z _____.

Options: wyłącznie podniosłej aprobacie narratora, dowiedzeniu wieku samego wydania, charakterystyce postaci i parodii, obowiązkiem używania -ech we wszystkich miejscownikach, tradycją gatunkową i religijną, konieczną intencją ośmieszenia modlitwy

Question 15

Badacz ma ustalić funkcję nietypowej końcówki w nowym wydaniu dawnego utworu. Powinien najpierw _____, a przy ocenie historycznej _____.

Options: uznać nietypową postać za osobny nieznany wyraz, rozpoznać wyraz podstawowy i zależności składniowe, przypisać końcówce podniosłość bez analizy zdania, sprawdzić datę utworu i zasady opracowania wydania, uznać współczesną pisownię za dowód pełnej modernizacji fleksji, oprzeć wniosek wyłącznie na wyglądzie jednego zakończenia