Czas zaprzeszły: chronologia i ton opowieści

Question 1

„O dziewiątej rozpoczęto zebranie. Skarbnik przeliczył był monety pięć minut wcześniej”. Punktem odniesienia dla przeliczenia monet jest _____.

Options: chwila czytania kroniki, rozpoczęcie zebrania, nieokreślona odległa epoka

Question 2

„Kilkaset lat temu osunięcie ziemi zniszczyło wieżę”. Samo określenie odległej daty _____.

Options: zmienia formę „zniszczyło” w czas zaprzeszły, dowodzi uprzedniości wobec innego zdarzenia przeszłego, nie czyni formy „zniszczyło” czasem zaprzeszłym

Question 3

W dawnym rękopisie występuje forma „rzekł był”, lecz otoczenie zdania nie pozwala jednoznacznie ustalić chronologii. Badacz powinien _____.

Options: uwzględnić epokę i zwyczaj językowy autora, uznać, że wypowiedź musiała nastąpić wiele lat wcześniej, przypisać formie ścisłą uprzedniość niezależnie od kontekstu

Question 4

„Rozumiał mowę mieszkańców, gdyż pracował był w tej okolicy przez kilka sezonów”. Forma „pracował był” _____.

Options: staje się dokonana dzięki obecności członu „był”, przedstawia wcześniejszy okres za pomocą czasownika niedokonanego, jest błędna, ponieważ czas zaprzeszły wymaga aspektu dokonanego

Question 5

„Zanim otwarto wystawę, malarka ukończyła była portret”. Dokonane „ukończyła” przedstawia tu _____.

Options: pracę trwającą bez zakończenia podczas otwarcia wystawy, zakończenie pracy dopiero po otwarciu wystawy, zakończenie pracy nad portretem przed otwarciem wystawy

Question 6

„Właściciel obiecał był przekazać sad gminie”. Bez dalszego kontekstu forma „obiecał był” _____.

Options: nie rozstrzyga, czy obietnica pozostała w mocy, dowodzi, że obietnicę później cofnięto, gwarantuje, że obietnicę później spełniono

Question 7

W zdaniu „Po długiej naradzie przewodniczący był spokojny” wyróżnione połączenie „był spokojny” to _____.

Options: czas zaprzeszły wyrażający wcześniejsze uspokojenie, orzeczenie imienne w czasie przeszłym, tryb przypuszczający dotyczący spokoju

Question 8

Porównaj: A. „Kufer był zamknięty na klucz”. B. „Kupiec był w gospodzie”. Żadne zdanie nie zawiera czasu zaprzeszłego: w A występuje _____, a w B zwykły czas przeszły czasownika „być”.

Options: osobowa forma czasu przeszłego czasownika „zamknąć”, bezokolicznik czasownika „zamknąć”, imiesłów przymiotnikowy bierny

Question 9

„Byłby zabrał mapę, gdyby wiedział o wyprawie”. Zdanie _____.

Options: przedstawia niezrealizowaną sytuację w trybie przypuszczającym, stwierdza wcześniejsze zabranie mapy w czasie zaprzeszłym, potwierdza zabranie mapy po otrzymaniu wiadomości

Question 10

Zastąp archaiczną formę neutralną, zachowując chronologię: „Gdy zadzwonił klient, urzędniczka wysłała była już odpowiedź”. Neutralna wersja brzmi: „Gdy zadzwonił klient, urzędniczka _____ odpowiedź”.

Options: dopiero wtedy wysłała, już wcześniej wysłała, dopiero później wysłała

Question 11

W żartobliwej wiadomości do kolegi ktoś pisze: „Nastawiłem był budzik, lecz zapomniałem go włączyć”. W tym codziennym kontekście archaiczna forma _____.

Options: jest obowiązkowa dla zachowania kolejności zdarzeń, stanowi nienacechowany sposób codziennego relacjonowania, może współtworzyć komiczny ton wypowiedzi

Question 12

Autor chce naśladować język konkretnego dawnego pamiętnikarza. Aby użycie czasu zaprzeszłego służyło stylizacji, powinien _____.

Options: sprawdzić użycia w jego tekstach i dobierać formy wybiórczo, zastąpić każdą formę przeszłą formą zaprzeszłą, uznać samo nagromadzenie archaicznych form za gwarancję wierności