Flumi logoflumi.
Start free
B2 · Upper Intermediate

Δεν, μην και ούτε σε σύνθετες προτάσεις

Η χρήση των δεν, μην και ούτε σε σύνθετες προτάσεις: επιλογή της άρνησης, σύνδεση αρνητικών προτάσεων και η ιδιαίτερη χρήση του μην σε εκφράσεις φόβου.

By the flumi team About 5 min read
Practice exercises

Σε μια σύνθετη πρόταση, κάθε επιμέρους πρόταση μπορεί να έχει τη δική της άρνηση. Η επιλογή ανάμεσα στα δεν, μην και ούτε εξαρτάται από τη σύνταξη και από τη σχέση ανάμεσα στις προτάσεις.

Ποια πρόταση αρνούμαστε;

Δεν αρκεί να βάλουμε μια άρνηση στην αρχή ολόκληρης της περιόδου. Πρέπει να αποφασίσουμε ποιο περιεχόμενο θέλουμε να αρνηθούμε.

  • Η Άννα είπε ότι δεν θα έρθει. → Μας ανακοίνωσε ότι θα απουσιάσει.
  • Η Άννα δεν είπε ότι θα έρθει. → Δεν μας ανακοίνωσε ότι θα έρθει· δεν ξέρουμε απαραίτητα τι θα κάνει.

Στην πρώτη περίπτωση αρνούμαστε το περιεχόμενο της πρότασης με ότι. Στη δεύτερη αρνούμαστε το είπε. Η θέση της άρνησης αλλάζει το μήνυμα.

Δεν ή μην στη δευτερεύουσα πρόταση;

Το δεν χρησιμοποιείται με οριστική, ενώ το μην χρησιμοποιείται με υποτακτική, συχνά ύστερα από να. Δεν επιλέγουμε την άρνηση μόνο από το αν μιλάμε για κάτι πραγματικό, πιθανό ή επιθυμητό: κοιτάζουμε και τη σύνταξη.

Σύνταξη Άρνηση Παράδειγμα
ότι / πως + οριστική δεν Ξέρω ότι δεν συμφωνεί.
επειδή / αν και + οριστική δεν Έφυγε επειδή δεν ένιωθε καλά.
αν + οριστική σε υπόθεση δεν Αν δεν προλάβεις, τηλεφώνησέ μου.
να + υποτακτική μην Προτιμώ να μην απαντήσω τώρα.
για να + υποτακτική μην Κλείσε την πόρτα για να μην κρυώνουμε.
πριν + υποτακτική χωρίς να μην Μην απαντήσεις πριν διαβάσεις το μήνυμα.

Στο τελευταίο παράδειγμα, το μην ανήκει στην κύρια πρόταση, όχι στην πρόταση με πριν. Εξετάζουμε λοιπόν κάθε ρήμα χωριστά, όχι απλώς τον σύνδεσμο που βρίσκεται κάπου στην περίοδο.

Το μην έχει και τον τύπο μη, ανάλογα με τον επόμενο φθόγγο: να μην αργήσεις, αλλά να μη μιλήσεις. Πρόκειται για την ίδια άρνηση.

Δύο ρήματα, δύο διαφορετικές επιλογές

Συγκρίνουμε την ανακοίνωση μιας πληροφορίας με μια οδηγία:

Πληροφορία: Μου είπε ότι δεν θα αργήσει. → Με ενημέρωσε για το δικό του πρόγραμμα.

Οδηγία: Μου είπε να μην αργήσω. → Μου ζήτησε να είμαι στην ώρα μου.

Η κύρια και η δευτερεύουσα πρόταση μπορούν επίσης να έχουν και οι δύο άρνηση:

Δεν υποσχέθηκε ότι δεν θα αργήσει.

Εδώ το πρώτο δεν αρνείται την υπόσχεση και το δεύτερο το θα αργήσει. Οι δύο αρνήσεις ανήκουν σε διαφορετικές προτάσεις· δεν τις αφαιρούμε αυτόματα σαν να μην υπήρχαν.

✗ Θέλω να δεν αργήσεις.

✓ Θέλω να μην αργήσεις.

Με το να σε αυτή τη σύνταξη χρησιμοποιούμε μην, όχι δεν.

Quick check

Try one question now.

1
Η γραμματέας επιβεβαίωσε ότι θα ανοίξει το γραφείο την Κυριακή.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Ούτε: προσθέτουμε μια ακόμη άρνηση

Το ούτε συνδέει αρνητικά δύο ή περισσότερα στοιχεία. Μπορεί να συνδέει ολόκληρες προτάσεις και να λειτουργεί το ίδιο ως άρνηση, χωρίς ξεχωριστό δεν στο ρήμα που ακολουθεί.

Δομή Παράδειγμα
δεν… ούτε… Δεν τηλεφώνησε ούτε έστειλε μήνυμα.
ούτε… ούτε… Ούτε τηλεφώνησε ούτε έστειλε μήνυμα.
αρνητική πρόταση και νέα πρόταση με ούτε Δεν γνωρίζω τη διεύθυνση. Ούτε ξέρω το τηλέφωνό του.

Και στις δύο πρώτες διατυπώσεις, δεν έγινε καμία από τις δύο ενέργειες. Το επαναλαμβανόμενο ούτε δίνει πιο έντονη έμφαση στην παράλληλη άρνησή τους.

Με προτάσεις που εισάγονται με να, μπορούμε να κρατήσουμε κοινό το να μην ή να επαναλάβουμε το να:

Ο γιατρός μού είπε να μην καπνίζω ούτε να πίνω αλκοόλ.

→ Η οδηγία αποκλείει και το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ.

Για να προσθέσεις μια δεύτερη αρνητική ενέργεια, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ούτε αντί να επαναλάβεις και δεν: Δεν ήρθε και δεν τηλεφώνησε → Δεν ήρθε ούτε τηλεφώνησε. Και οι δύο διατυπώσεις είναι σωστές.

Μήπως και μην μετά από ρήματα φόβου

Με ρήματα όπως φοβάμαι και εκφράσεις όπως ανησυχώ μήπως, χρειάζεται προσοχή: το μην μπορεί να εισάγει κάτι ανεπιθύμητο που ίσως συμβεί, χωρίς να το αρνείται.

Φοβάμαι μην αργήσουμε.

= Φοβάμαι μήπως αργήσουμε. → Με ανησυχεί η πιθανότητα να αργήσουμε.

Φοβάμαι μήπως δεν προλάβουμε το τρένο.

→ Με ανησυχεί η πιθανότητα να χάσουμε το τρένο. Το δεν αρνείται το προλάβουμε.

Το Φοβάμαι μην αργήσεις δεν σημαίνει «φοβάμαι ότι δεν θα αργήσεις». Σε αυτή τη χρήση, το μην εισάγει τον φόβο· δεν είναι η συνηθισμένη άρνηση του να αργήσεις.

Έλεγχος πριν διατυπώσουμε την πρόταση

  1. Εντοπίζουμε το ρήμα που αρνούμαστε: Δεν είπε ότι θα έρθει / Είπε ότι δεν θα έρθει.
  2. Ελέγχουμε τη σύνταξη: ότι δεν ξέρει, αν δεν έρθει, να μην απαντήσει.
  3. Συνδέουμε παράλληλες αρνήσεις με ούτε: Δεν ήρθε ούτε τηλεφώνησε.
  4. Προσέχουμε τις εκφράσεις φόβου: Φοβάμαι μην αργήσει σημαίνει ότι μπορεί να αργήσει και αυτό με ανησυχεί.

Η βασική αρχή είναι να εξετάζουμε κάθε επιμέρους πρόταση και τη σχέση της με τις υπόλοιπες, όχι να διαλέγουμε μία άρνηση για ολόκληρη την περίοδο.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 12, 2026