Για να: σκοπός και κοινό ή διαφορετικό υποκείμενο.

Με το για να εξηγούμε τον σκοπό μιας πράξης: τι θέλουμε να πετύχουμε. Θα δούμε πώς συνδέουμε δύο πράξεις όταν έχουν κοινό ή διαφορετικό υποκείμενο, ποιον ρηματικό τύπο επιλέγουμε και πώς χρησιμοποιούμε την άρνηση μην.

1.Τι δηλώνει το για να

Η πρόταση με για να απαντά στην ερώτηση «Με ποιον σκοπό;». Λέγεται τελική πρόταση.

Ο σκοπός δεν είναι πάντα κάτι που τελικά πετυχαίνουμε:

Πήγα στο φαρμακείο για να αγοράσω ένα φάρμακο, αλλά ήταν κλειστό.

Προσέχουμε τη διαφορά ανάμεσα στον σκοπό και στην αιτία:

• Πήρα ταξί για να φτάσω στην ώρα μου. → Αυτό ήθελα να πετύχω.
• Πήρα ταξί επειδή άργησα να φύγω. → Αυτό εξηγεί γιατί πήρα ταξί.

2.Πώς σχηματίζεται

Η βασική δομή είναι κύρια πρόταση + για να + ρήμα. Το ρήμα μετά το για να αλλάζει ανάλογα με το πρόσωπο και τον αριθμό του δικού του υποκειμένου.

Κύρια πρόταση	Πρόταση σκοπού	Ποιος κάνει τη δεύτερη πράξη;
Πηγαίνω στη βιβλιοθήκη	για να διαβάσω.	Εγώ
Πηγαίνουμε στη βιβλιοθήκη	για να διαβάσουμε.	Εμείς
Σου δίνω το βιβλίο	για να διαβάσεις.	Εσύ
Σας δίνω το βιβλίο	για να διαβάσετε.	Εσείς

Η πρόταση σκοπού μπορεί να μπει και στην αρχή. Τότε συνήθως τη χωρίζουμε με κόμμα:

Για να φτάσουμε στην ώρα μας, θα φύγουμε νωρίς.

3.Όταν το υποκείμενο είναι κοινό

Όταν το ίδιο πρόσωπο κάνει και τις δύο πράξεις, τα δύο ρήματα αναφέρονται στο ίδιο υποκείμενο. Συνήθως δεν χρειάζεται να το επαναλάβουμε.

4.Όταν το υποκείμενο είναι διαφορετικό

Το πρόσωπο που κάνει την πρώτη πράξη μπορεί να διαφέρει από εκείνο που κάνει τη δεύτερη. Η δομή για να παραμένει ίδια.

Όταν τα δύο ρήματα είναι στο ίδιο πρόσωπο, το όνομα ή μια αντωνυμία βοηθά να γίνει σαφές ποιος κάνει τι:

• Ο Νίκος έφυγε νωρίς για να προλάβει το λεωφορείο. → Χωρίς άλλο πλαίσιο, καταλαβαίνουμε ότι ο Νίκος ήθελε να προλάβει το λεωφορείο.
• Ο Νίκος έδωσε χρήματα στην Άννα για να πάρει εκείνη ταξί. → Η Άννα θα έπαιρνε ταξί.

5.Ρηματικός τύπος και άρνηση

Μετά το για να επιλέγουμε τον τύπο του ρήματος ανάλογα με το πώς βλέπουμε την πράξη:

Πώς παρουσιάζουμε τον σκοπό	Παράδειγμα
Ως συγκεκριμένη πράξη, συνολικά	Πήρα τηλέφωνο για να κλείσω ένα ραντεβού.
Ως συνήθεια ή επαναλαμβανόμενη πράξη	Αγόρασα ποδήλατο για να πηγαίνω κάθε μέρα στη δουλειά.

Η διαφορά δεν είναι απλώς μικρή ή μεγάλη διάρκεια. Στο πρώτο παράδειγμα έχουμε έναν συγκεκριμένο στόχο· στο δεύτερο, μια καθημερινή συνήθεια.

Ακόμη κι όταν η κύρια πρόταση αναφέρεται στο παρελθόν, λέμε:

Χθες έφυγα νωρίς για να προλάβω το τρένο.

Για αρνητικό σκοπό χρησιμοποιούμε για να μη(ν):

• Μιλάω σιγά για να μην ξυπνήσει το μωρό.
• Έβαλα υπενθύμιση για να μην ξεχάσω το ραντεβού.

6.Ένας σύντομος έλεγχος

1. Θέλω να πω με ποιον σκοπό γίνεται κάτι; Χρησιμοποιώ για να.
2. Ποιος κάνει τη δεύτερη πράξη; Επιλέγω το κατάλληλο πρόσωπο: για να φύγω / φύγεις / φύγουμε.
3. Είναι σαφές το υποκείμενο; Αν όχι, προσθέτω όνομα ή αντωνυμία.
4. Μιλάω για συγκεκριμένη πράξη ή για συνήθεια; Επιλέγω, για παράδειγμα, για να διαβάσω / για να διαβάζω κάθε μέρα.
5. Ο σκοπός είναι να μη γίνει κάτι; Χρησιμοποιώ για να μη(ν).