Η μετοχή σε -οντας και -ώντας
Σχηματισμός και τονισμός της άκλιτης μετοχής σε -οντας και -ώντας, με χρήσεις για τρόπο, χρόνο και αιτία, κοινό υποκείμενο και άρνηση με μη(ν).
Με τη μετοχή σε -οντας και -ώντας συνδέουμε μια πράξη με μια άλλη: «Πήγε στο σπίτι τραγουδώντας». Θα μάθουμε πώς σχηματίζεται, πού τονίζεται και πώς δείχνει τρόπο, χρόνο ή αιτία.
Μια μορφή που δεν αλλάζει
Η μετοχή σε -οντας / -ώντας είναι η άκλιτη μετοχή της ενεργητικής φωνής. Είναι άκλιτη: δεν αλλάζει ανάλογα με το πρόσωπο, το γένος ή τον αριθμό.
Ο Πέτρος μπήκε γελώντας.
Η Μαρία μπήκε γελώντας.
Τα παιδιά μπήκαν γελώντας.
Η μετοχή δεν είναι το κύριο ρήμα της πρότασης. Συνοδεύει ένα ρήμα και προσθέτει μια πληροφορία για την πράξη του.
Σχηματισμός και τονισμός
Σχηματίζουμε τη μετοχή από το θέμα του ενεστώτα της ενεργητικής φωνής. Προσέχουμε ιδιαίτερα αν τονίζεται η κατάληξη.
| Ρήμα | Μετοχή | Τονισμός της κατάληξης |
|---|---|---|
| γράφω | γράφοντας | Δεν τονίζεται: -οντας |
| διαβάζω | διαβάζοντας | Δεν τονίζεται: -οντας |
| παίζω | παίζοντας | Δεν τονίζεται: -οντας |
| μιλάω / μιλώ | μιλώντας | Τονίζεται: -ώντας |
| αγαπάω / αγαπώ | αγαπώντας | Τονίζεται: -ώντας |
| μπορώ | μπορώντας | Τονίζεται: -ώντας |
Όταν τονίζεται το φωνήεν της κατάληξης, γράφουμε ώ: μιλώντας. Όταν δεν τονίζεται, γράφουμε ο: γράφοντας.
Μερικά συχνά ρήματα χρειάζονται προσοχή: λέω → λέγοντας, τρώω → τρώγοντας. Μαθαίνουμε αυτούς τους τύπους μαζί με το ρήμα.
Τρόπος, χρόνος και αιτία
Η σημασία της μετοχής φαίνεται από ολόκληρη την πρόταση. Τρεις συχνές χρήσεις είναι οι εξής:
- Τρόπος: δείχνει πώς γίνεται κάτι.
- Χρόνος: δείχνει τι γίνεται την ίδια ώρα με κάτι άλλο.
- Αιτία: εξηγεί γιατί γίνεται κάτι.
Τρόπος: Η Ελένη πήγε στη δουλειά περπατώντας.
Πώς πήγε; Με τα πόδια.
Χρόνος: Περπατώντας προς το σπίτι, συνάντησα τον Νίκο.
Τον συνάντησα ενώ περπατούσα προς το σπίτι.
Αιτία: Γνωρίζοντας καλά τη γειτονιά, η Άννα μάς έδειξε έναν πιο σύντομο δρόμο.
Μας τον έδειξε επειδή γνώριζε καλά τη γειτονιά.
Η μετοχή συχνά παρουσιάζει μια πράξη σε εξέλιξη, μαζί με την πράξη του κύριου ρήματος. Δεν δείχνει μόνη της αν μιλάμε για παρελθόν, παρόν ή μέλλον.
- Χθες γύρισα περπατώντας.
- Κάθε μέρα γυρίζω περπατώντας.
- Αύριο θα γυρίσω περπατώντας.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ποιος κάνει τις δύο πράξεις;
Στις βασικές χρήσεις που εξετάζουμε εδώ, η μετοχή και το κύριο ρήμα έχουν το ίδιο υποκείμενο: το ίδιο πρόσωπο κάνει και τις δύο πράξεις.
Η Άννα άκουγε μουσική διαβάζοντας.
Η Άννα άκουγε μουσική και η Άννα διάβαζε.
Αν οι πράξεις έχουν διαφορετικά υποκείμενα, χρησιμοποιούμε μια πρόταση με ενώ, όταν ή επειδή, ανάλογα με το νόημα.
Για να πούμε ότι εγώ μαγείρευα και ο Νίκος έστρωσε το τραπέζι, γράφουμε:
Ενώ εγώ μαγείρευα, ο Νίκος έστρωσε το τραπέζι.
Το «Μαγειρεύοντας, ο Νίκος έστρωσε το τραπέζι» σημαίνει ότι ο Νίκος έκανε και τις δύο πράξεις.
Άρνηση και θέση στην πρόταση
Η άρνηση της μετοχής είναι μη(ν), όχι δεν.
Μην έχοντας αρκετά χρήματα, αποφασίσαμε να μείνουμε στο σπίτι.
Επειδή δεν είχαμε αρκετά χρήματα, αποφασίσαμε να μείνουμε στο σπίτι.
Η μετοχή μπορεί να βρίσκεται πριν ή μετά το κύριο ρήμα. Όταν μια μετοχική φράση προηγείται και δίνει το πλαίσιο της πράξης, συνήθως τη χωρίζουμε με κόμμα. Όταν δηλώνει στενά τον τρόπο μετά το ρήμα, συνήθως δεν χρειάζεται κόμμα.
- Κοιτάζοντας έξω από το παράθυρο, είδα τη Μαρία.
- Η Μαρία με χαιρέτησε χαμογελώντας.
Τι να θυμάμαι
- Διαλέγω τη σωστή γραφή: γράφοντας, αλλά μιλώντας.
- Δεν αλλάζω τη μετοχή για γένος ή αριθμό.
- Ελέγχω ποιος κάνει κάθε πράξη: στις βασικές αυτές χρήσεις, το υποκείμενο είναι κοινό.
- Βρίσκω τη σημασία από το πλαίσιο: τρόπος, χρόνος ή αιτία.
- Για άρνηση χρησιμοποιώ μη(ν).
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026