Η προστακτική σε καθημερινές οδηγίες
Η προστακτική για καθημερινές οδηγίες: τύποι για ένα ή πολλά πρόσωπα, ευγενική χρήση, συχνά ανώμαλα ρήματα και απλά παραδείγματα με σωστή σειρά.
Με την προστακτική δίνουμε οδηγίες και ζητάμε από κάποιον να κάνει κάτι: Άνοιξε το βιβλίο. Εδώ θα δεις συχνούς τύπους για ένα ή περισσότερα πρόσωπα και πώς τους χρησιμοποιούμε στην καθημερινή επικοινωνία.
Πότε χρησιμοποιούμε την προστακτική
Χρησιμοποιούμε την προστακτική όταν δίνουμε μια οδηγία, ζητάμε κάτι ή προσκαλούμε κάποιον.
- Στο μάθημα: Γράψε το όνομά σου.
- Στο σπίτι: Κλείσε την πόρτα, παρακαλώ.
- Σε έναν φίλο: Έλα μαζί μας!
Συνήθως δεν λέμε εσύ ή εσείς. Ο τύπος του ρήματος δείχνει σε ποιον μιλάμε.
Σε ένα ή σε περισσότερα πρόσωπα
Για ένα πρόσωπο που γνωρίζουμε καλά, χρησιμοποιούμε τον ενικό: Διάβασε. Για περισσότερα πρόσωπα χρησιμοποιούμε τον πληθυντικό: Διαβάστε. Χρησιμοποιούμε επίσης τον πληθυντικό για να μιλήσουμε ευγενικά σε ένα πρόσωπο.
| Ρήμα | Σε ένα πρόσωπο: εσύ | Σε πολλά πρόσωπα ή ευγενικά: εσείς |
|---|---|---|
| γράφω | γράψε | γράψτε |
| ανοίγω | άνοιξε | ανοίξτε |
| κλείνω | κλείσε | κλείστε |
| διαβάζω | διάβασε | διαβάστε |
| περιμένω | περίμενε | περιμένετε |
Παρατήρησε ότι αλλάζει συχνά και η θέση του τόνου: άνοιξε → ανοίξτε, διάβασε → διαβάστε. Δεν σχηματίζουμε όλους τους τύπους μόνο αλλάζοντας την κατάληξη.
Σε έναν συμμαθητή: Άνοιξε το βιβλίο στη σελίδα δέκα.
Σε όλη την τάξη: Ανοίξτε τα βιβλία στη σελίδα δέκα.
Σε έναν πελάτη: Περιμένετε λίγο, παρακαλώ.
Συχνοί τύποι που μαθαίνουμε μαζί
Μερικά καθημερινά ρήματα έχουν ιδιαίτερους τύπους. Είναι χρήσιμο να μαθαίνουμε μαζί τον ενικό και τον πληθυντικό.
| Ρήμα | Εσύ | Εσείς |
|---|---|---|
| έρχομαι | έλα | ελάτε |
| πηγαίνω | πήγαινε | πηγαίνετε |
| μπαίνω | μπες | μπείτε |
| βγαίνω | βγες | βγείτε |
| βλέπω | δες | δείτε |
| λέω | πες | πείτε |
| παίρνω | πάρε | πάρτε |
Μπες μέσα και κλείσε την πόρτα.
Πάρτε το λεωφορείο για το κέντρο.
Δείτε την εικόνα και πείτε τι βλέπετε.
Μερικοί τύποι μοιάζουν με τον ενεστώτα. Στο «Πηγαίνετε στο σχολείο κάθε μέρα» περιγράφουμε μια συνήθεια. Στο «Πηγαίνετε στην επόμενη αίθουσα, παρακαλώ» δίνουμε οδηγία. Το νόημα φαίνεται από την περίσταση.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Καθαρές και ευγενικές οδηγίες
Για μια σειρά από οδηγίες, βάζουμε τις πράξεις με τη σειρά που θέλουμε να γίνουν. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις λέξεις πρώτα, μετά και τέλος.
Για την άσκηση:
- Πρώτα διάβασε το κείμενο.
- Μετά γράψε τις απαντήσεις.
- Τέλος δώσε το τετράδιο στη δασκάλα.
Το παρακαλώ κάνει ένα αίτημα πιο ευγενικό. Σημασία έχει και ο τόνος της φωνής μας.
- Σε φίλο: Κλείσε το παράθυρο, παρακαλώ.
- Σε κάποιον που δεν γνωρίζουμε: Κλείστε το παράθυρο, παρακαλώ.
Ο πληθυντικός δείχνει ευγένεια, αλλά μια προστακτική μπορεί ακόμα να ακούγεται αυστηρή. Μίλα ήρεμα και πρόσθεσε παρακαλώ όταν ζητάς κάτι.
Τι προσέχουμε
Στην προστακτική δεν βάζουμε να πριν από το ρήμα.
- ✓ Γράψε το όνομά σου εδώ.
- ✗ Να γράψε το όνομά σου εδώ.
Το Να γράψεις το όνομά σου εδώ είναι επίσης σωστό, αλλά είναι διαφορετική δομή, με να.
Για να πούμε σε κάποιον να μην κάνει κάτι, δεν βάζουμε δεν πριν από την προστακτική.
✗ Δεν άνοιξε την πόρτα! — Δεν είναι σωστό ως απαγόρευση.
✓ Μην ανοίξεις την πόρτα!
Η απαγόρευση έχει διαφορετική δομή: μην και κατάλληλο τύπο του ρήματος, όχι «μην άνοιξε».
Μικρός έλεγχος πριν μιλήσεις
- Μιλάς σε ένα οικείο πρόσωπο; Άνοιξε, έλα, πάρε.
- Μιλάς σε πολλά πρόσωπα ή ευγενικά σε ένα; Ανοίξτε, ελάτε, πάρτε.
- Δίνεις πολλές οδηγίες; Βάλε τις πράξεις στη σωστή σειρά.
- Ζητάς κάτι ευγενικά; Πρόσθεσε παρακαλώ και πρόσεξε τον τόνο σου.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
18 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 18 words and review them later.
Η προστακτική σε καθημερινές οδηγίες
18 wordsLast updated October 12, 2026