Ο παρατατικός για συνήθειες στο παρελθόν
Ο παρατατικός για παλιές συνήθειες: πώς σχηματίζονται τα έπαιζα, δούλευα και μιλούσα, με χρονικές φράσεις και απλά παραδείγματα από την καθημερινή ζωή.
Με τον παρατατικό μιλάμε για συνήθειες στο παρελθόν: τι κάναμε συχνά ή κάθε μέρα τότε. Θα δούμε τύπους όπως έπαιζα, δούλευα και μιλούσα, μαζί με χρονικές φράσεις και καθημερινά παραδείγματα.
Τι κάναμε τότε;
Όταν περιγράφουμε μια παλιά συνήθεια, χρησιμοποιούμε συχνά παρατατικό. Δεν μιλάμε για μία μόνο φορά, αλλά για κάτι που γινόταν ξανά και ξανά.
Όταν ήμουν παιδί, έπαιζα στην αυλή κάθε απόγευμα.
Παλιά πηγαίναμε στο χωριό κάθε καλοκαίρι.
Όταν έμενε κοντά μας, η Ελένη έτρωγε μαζί μας τις Κυριακές.
Η συνήθεια μπορεί να αφορά ένα άτομο ή πολλά άτομα. Το ρήμα αλλάζει ανάλογα με το ποιος έκανε κάτι: εγώ έπαιζα, εμείς παίζαμε.
Από το τώρα στο τότε
Συγκρίνουμε μια σημερινή συνήθεια με μια παλιά συνήθεια:
| Τώρα: ενεστώτας | Τότε: παρατατικός |
|---|---|
| Παίζω κάθε απόγευμα. | Έπαιζα κάθε απόγευμα. |
| Δουλεύω κάθε Σάββατο. | Δούλευα κάθε Σάββατο. |
| Μιλάω συχνά με τη Μαρία. | Μιλούσα συχνά με τη Μαρία. |
Δες τους τύπους σε όλα τα πρόσωπα:
| Πρόσωπο | Παίζω | Δουλεύω | Μιλάω / μιλώ |
|---|---|---|---|
| εγώ | έπαιζα | δούλευα | μιλούσα |
| εσύ | έπαιζες | δούλευες | μιλούσες |
| αυτός / αυτή / αυτό | έπαιζε | δούλευε | μιλούσε |
| εμείς | παίζαμε | δουλεύαμε | μιλούσαμε |
| εσείς | παίζατε | δουλεύατε | μιλούσατε |
| αυτοί / αυτές / αυτά | έπαιζαν | δούλευαν | μιλούσαν |
Στο έπαιζα προσθέτουμε ένα ε- στην αρχή. Αυτό λέγεται αύξηση. Στους τύπους παίζαμε και παίζατε δεν υπάρχει αυτό το ε-. Πρόσεξε και τον τόνο: δούλευα, αλλά δουλεύαμε.
Δεν βάζουμε ε- σε όλα τα ρήματα: λέμε δούλευα και μιλούσα.
Θα ακούσεις επίσης μίλαγα, μίλαγες, μίλαγε, μιλάγαμε, μιλάγατε, μίλαγαν, ιδιαίτερα στον προφορικό λόγο. Είναι επίσης σωστοί τύποι του παρατατικού.
Λέξεις που δείχνουν την παλιά συνήθεια
Για να δείξουμε πότε και πόσο συχνά γινόταν κάτι, χρησιμοποιούμε φράσεις όπως:
- παλιά, τότε, όταν ήμουν παιδί·
- κάθε μέρα, κάθε καλοκαίρι·
- συχνά, συνήθως·
- τα πρωινά, τις Κυριακές.
Παλιά ο πατέρας μου δούλευε κάθε Σάββατο.
Τα πρωινά, όταν έμενα στο χωριό, περπατούσα μέχρι την πλατεία.
Τότε συνήθως τρώγαμε στις δύο.
Το τις Κυριακές εδώ σημαίνει ότι κάτι γινόταν τακτικά την Κυριακή, όχι μία συγκεκριμένη Κυριακή.
Οι λέξεις συχνά και κάθε μέρα δεν δείχνουν μόνες τους παρελθόν. Σύγκρινε: «Τώρα περπατάω κάθε μέρα» και «Παλιά περπατούσα κάθε μέρα».
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ερωτήσεις και αρνητικές προτάσεις
Για να ρωτήσουμε για μια παλιά συνήθεια, χρησιμοποιούμε παρατατικό:
— Τι έκανες τα απογεύματα όταν ήσουν παιδί;
— Έπαιζα με τους φίλους μου.
— Πηγαίνατε συχνά στη θάλασσα τότε;
— Όχι, δεν πηγαίναμε συχνά. Συνήθως μέναμε στο χωριό.
Για την άρνηση βάζουμε δεν πριν από το ρήμα: δεν έπαιζα, δεν δουλεύαμε, δεν μιλούσαν.
Πρόσεξε τον τύπο και τον τόνο:
✓ Εμείς παίζαμε στην αυλή.
✗ Εμείς έπαιζαμε στην αυλή.
Ο σωστός τύπος είναι παίζαμε, χωρίς αύξηση.
Μια παλιά συνήθεια σε τρία βήματα
- Δείξε την εποχή: παλιά, τότε, όταν ήμουν παιδί.
- Διάλεξε τον σωστό τύπο του παρατατικού για το πρόσωπο: έπαιζα, παίζαμε.
- Αν χρειάζεται, πρόσθεσε πόσο συχνά γινόταν κάτι: κάθε απόγευμα, συνήθως.
Όταν ήμουν παιδί, έπαιζα στην αυλή κάθε απόγευμα.
Θυμήσου: εδώ ο παρατατικός δείχνει τι κάναμε συνήθως τότε.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026