Παρατατικός των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι
Ο παρατατικός των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι: σχηματισμός, καταλήξεις, τόνος και παραδείγματα για συνήθειες και πράξεις σε εξέλιξη στο παρελθόν.
Όταν μιλάμε για παλιές συνήθειες ή για κάτι που βρισκόταν σε εξέλιξη, χρησιμοποιούμε τον παρατατικό: ντυνόμουν, βαριόμουν. Εδώ θα δούμε πώς σχηματίζονται οι τύποι των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι, πού τονίζονται και πώς χρησιμοποιούνται σε καθημερινές περιγραφές.
Τι περιγράφει ο παρατατικός
Ο παρατατικός παρουσιάζει μια κατάσταση ή μια πράξη στο παρελθόν χωρίς να εστιάζει στην ολοκλήρωσή της. Μπορεί να δείχνει:
- μια συνήθεια: Κάθε πρωί ντυνόμουν βιαστικά.
- κάτι σε εξέλιξη: Όταν χτύπησε το τηλέφωνο, ετοιμαζόμουν για τη δουλειά.
- μια κατάσταση: Στο παλιό μου σχολείο βαριόμουν συχνά.
Τα ρήματα σε -ομαι και -ιέμαι δεν έχουν όλα παθητική σημασία. Στο «ντύνομαι μόνος μου» κάνω κάτι στον εαυτό μου, ενώ το «βαριέμαι» περιγράφει μια κατάσταση.
Τα ρήματα σε -ομαι
Για πολλά ρήματα αυτής της ομάδας, κρατάμε το θέμα του ενεστώτα και αλλάζουμε την κατάληξη: ντύν-ομαι → ντυν-όμουν.
| Πρόσωπο | Κατάληξη | Παρατατικός του «ντύνομαι» |
|---|---|---|
| εγώ | -όμουν | ντυνόμουν |
| εσύ | -όσουν | ντυνόσουν |
| αυτός / αυτή / αυτό | -όταν | ντυνόταν |
| εμείς | -όμασταν | ντυνόμασταν |
| εσείς | -όσασταν | ντυνόσασταν |
| αυτοί / αυτές / αυτά | -ονταν | ντύνονταν |
Με τον ίδιο τρόπο σχηματίζονται, για παράδειγμα:
- εργάζομαι → εργαζόμουν
- ετοιμάζομαι → ετοιμαζόμουν
- σκέφτομαι → σκεφτόμουν
Πρόσεξε τον τόνο: ντυνόμουν, αλλά ντύνονταν. Στο τρίτο πρόσωπο του πληθυντικού ο τόνος βρίσκεται στο θέμα, όχι στην κατάληξη -ονταν.
Όταν ήμουν μικρός, ντυνόμουν μόνος μου.
Εσύ ετοιμαζόσουν για το σχολείο κι εγώ για τη δουλειά.
Τα παιδιά ντύνονταν όσο η μητέρα τους ετοίμαζε το πρωινό.
Τα ρήματα σε -ιέμαι
Στο βαριέμαι, το -ιέμαι γίνεται -ιόμουν. Το ι παραμένει μέσα στους τύπους του παρατατικού.
| Πρόσωπο | Παρατατικός του «βαριέμαι» |
|---|---|
| εγώ | βαριόμουν |
| εσύ | βαριόσουν |
| αυτός / αυτή / αυτό | βαριόταν |
| εμείς | βαριόμασταν |
| εσείς | βαριόσασταν |
| αυτοί / αυτές / αυτά | βαριούνταν / βαριόνταν |
Το ίδιο βασικό σχήμα ακολουθούν τα κρατιέμαι → κρατιόμουν και ξεχνιέμαι → ξεχνιόμουν.
Στις μεγάλες διαδρομές με το αυτοκίνητο βαριόμασταν εύκολα.
Το λεωφορείο ήταν γεμάτο και κρατιόμουν από τη χειρολαβή.
Η Άννα ξεχνιόταν με το διάβασμα και δεν κοιτούσε την ώρα.
Στο τρίτο πρόσωπο του πληθυντικού χρησιμοποιούνται και οι δύο τύποι: βαριούνταν και βαριόνταν. Δεν αλλάζει το βασικό νόημα.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Τόνος και παράλληλοι τύποι
Στα παραπάνω σχήματα δεν προσθέτουμε ε- στην αρχή: εργαζόμουν, ντυνόμουν, βαριόμουν.
Θα συναντήσεις επίσης τύπους με ένα επιπλέον -α, ιδιαίτερα στον προφορικό λόγο:
| Βασικός τύπος | Παράλληλος τύπος |
|---|---|
| ντυνόμουν | ντυνόμουνα |
| ντυνόσουν | ντυνόσουνα |
| βαριόμουν | βαριόμουνα |
| βαριόσουν | βαριόσουνα |
Και οι δύο μορφές είναι αποδεκτές. Για να μάθεις την κλίση, μπορείς αρχικά να χρησιμοποιείς σταθερά τους τύπους των βασικών πινάκων.
Δεν ακολουθούν όλα τα ρήματα με παρόμοια σημασία αυτά τα σχήματα. Για παράδειγμα, έρχομαι → ερχόμουν, αλλά είμαι → ήμουν. Επίσης, τα ρήματα σε -άμαι, όπως το «θυμάμαι», δεν ανήκουν στους δύο πίνακες αυτού του μαθήματος.
Συχνά λάθη
Έλεγχε το πρόσωπο, τον τόνο και την ομάδα του ρήματος.
| Λάθος | Σωστό | Τι προσέχουμε |
|---|---|---|
| Εγώ ντύνομουν. | Εγώ ντυνόμουν. | Ο τόνος μετακινείται. |
| Τα παιδιά ντυνόταν. | Τα παιδιά ντύνονταν. | Το υποκείμενο είναι πληθυντικός. |
| Εγώ βαρόμουν. | Εγώ βαριόμουν. | Διατηρούμε το ι. |
Μάθε μαζί το πρώτο πρόσωπο του ενικού και το τρίτο του πληθυντικού: ντυνόμουν — ντύνονταν, βαριόμουν — βαριούνταν. Έτσι θυμάσαι πιο εύκολα και τον τόνο και την αλλαγή της κατάληξης.
Σύντομος έλεγχος
Πριν χρησιμοποιήσεις έναν τύπο:
- Βρες το ρήμα στον ενεστώτα: ντύνομαι ή βαριέμαι.
- Διάλεξε το κατάλληλο σχήμα: ντυνόμουν ή βαριόμουν.
- Προσάρμοσε τον τύπο στο πρόσωπο: ντυνόμασταν, βαριόσασταν.
- Έλεγξε τον τόνο, ιδιαίτερα στον πληθυντικό: ντύνονταν, βαριούνταν.
Θυμήσου: ο παρατατικός μάς βοηθά να περιγράψουμε πώς ήταν τα πράγματα, τι κάναμε συνήθως ή τι συνέβαινε εκείνη τη στιγμή στο παρελθόν.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026