Το να και η ονοματική χρήση προτάσεων.

Με το το να παρουσιάζουμε μια πράξη ή μια κατάσταση ως ιδέα που μπορούμε να σχολιάσουμε: Το να ακούς προσεκτικά είναι σημαντικό. Η πρόταση με να αποκτά ονοματική χρήση: λειτουργεί μέσα στη μεγαλύτερη πρόταση όπως μια ονοματική φράση, χωρίς να χάνει το ρήμα της.

1.Από την πράξη στην ιδέα

Σύγκρινε τις δύο προτάσεις:

Το ουδέτερο άρθρο το αφορά ολόκληρη την πρόταση που ακολουθεί, όχι μόνο το ρήμα. Η κατασκευή μπορεί να περιλαμβάνει υποκείμενο, αντικείμενο και άλλους προσδιορισμούς:

Το να διαβάζουν τα παιδιά βιβλία στον ελεύθερο χρόνο τους είναι μια καλή συνήθεια.

2.Πώς σχηματίζεται

Η βασική δομή είναι το + να + ρήμα, μαζί με όσα συμπληρώνουν το νόημά του.

Στοιχείο	Παράδειγμα	Τι παρατηρούμε
Καταφατική πρόταση	Το να συνεργαζόμαστε είναι απαραίτητο.	Το ρήμα δηλώνει πρόσωπο και αριθμό.
Αρνητική πρόταση	Το να μην απαντάς δεν λύνει το πρόβλημα.	Η άρνηση μετά το να είναι μην.
Αδύνατη αντωνυμία	Το να τους ακούς δείχνει σεβασμό.	Η αντωνυμία μπαίνει πριν από το ρήμα.
Ρητό υποκείμενο	Το να συμμετέχουν όλοι είναι σημαντικό.	Το ρήμα συμφωνεί με το δικό του υποκείμενο.

3.Ποιον ρόλο έχει στην πρόταση

Η ίδια κατασκευή μπορεί να πάρει διαφορετικούς συντακτικούς ρόλους.

Ρόλος	Παράδειγμα
Υποκείμενο	Το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία.
Αντικείμενο	Δεν αντέχω το να περιμένω χωρίς ενημέρωση.
Κατηγορούμενο	Η καλύτερη λύση είναι το να μιλήσουμε ανοιχτά.
Συμπλήρωμα πρόθεσης	Με το να φωνάζεις, δεν θα πείσεις κανέναν.

Στο τελευταίο παράδειγμα, το με το να παρουσιάζει έναν τρόπο ενέργειας. Άλλες προθέσεις δίνουν διαφορετική σχέση: Αντί για το να παραπονιέσαι, πρότεινε μια λύση.

Σε γενική χρησιμοποιείται το του να: «Συζητήσαμε τα οφέλη του να περπατάς καθημερινά». Αν η διατύπωση φαίνεται βαριά, μπορούμε να πούμε «τα οφέλη του καθημερινού περπατήματος».

Όταν ολόκληρη η πρόταση με το να είναι υποκείμενο, η βασική πρόταση έχει συνήθως ρήμα στο τρίτο ενικό. Ένα επίθετο που την αξιολογεί μπαίνει στο ουδέτερο ενικό:

Το να συμμετέχουν όλοι είναι σημαντικό.

Το συμμετέχουν συμφωνεί με το όλοι, ενώ το είναι σημαντικό αξιολογεί ολόκληρη τη συμμετοχή τους.

4.Τι αλλάζει με το άρθρο

Το άρθρο δεν είναι υποχρεωτικό σε κάθε πρόταση με να. Συχνά είναι δυνατές και οι δύο διατυπώσεις:

Με το άρθρο παρουσιάζουμε πιο καθαρά όλη τη δραστηριότητα ως θέμα σχολιασμού. Η διαφορά δεν είναι υποχρεωτικά διαφορά πραγματικού νοήματος.

Δεν προσθέτουμε όμως το το μηχανικά μπροστά από κάθε να. Λέμε Πρέπει να φύγω, όχι Πρέπει το να φύγω. Η σύνταξη του βασικού ρήματος εξακολουθεί να έχει σημασία.

5.Όψη και διάκριση από το ότι

Η ονοματική χρήση δεν καταργεί τη διάκριση της ρηματικής όψης:

• Το να γράφεις κάθε μέρα απαιτεί πειθαρχία: παρουσιάζουμε μια επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα.
• Το να γράψεις μια ολοκληρωμένη αναφορά απαιτεί προετοιμασία: παρουσιάζουμε την πράξη ως σύνολο.

Η διαφορά δεν είναι απλώς μικρή ή μεγάλη διάρκεια.

Το το να επίσης δεν ισοδυναμεί πάντα με το το ότι:

6.Σύντομος έλεγχος

1. Θέλεις να σχολιάσεις μια πράξη ως ιδέα; Εξέτασε την κατασκευή το να.
2. Έλεγξε τον ρόλο ολόκληρης της πρότασης: υποκείμενο, αντικείμενο ή άλλο συμπλήρωμα.
3. Κράτησε τη σωστή συμφωνία μέσα στην πρόταση με να: το να συμμετέχουν όλοι.
4. Βάλε την άρνηση στη σωστή θέση: Το να μην απαντάς δεν βοηθά.
5. Διάλεξε όψη και έλεγξε το νόημα· το άρθρο δεν τα καθορίζει μόνο του.