ساخت حال التزامی با ب و بن حال
ساخت حال التزامی در فارسی با پیشوند ب، بن حال و شناسهها؛ صرف فعلهای ساده، شکل منفی با ن، و صورتهای پرکاربرد آمدن و گفتن با مثالهای کوتاه و روشن.
۱. حال التزامی برای خواستهها
برای گفتن یک خواسته، اغلب از حال التزامی استفاده میکنیم: «میخواهم فارسی یاد بگیرم.» در این صفحه، ساخت فعلهای ساده مثل بروم، بخوانم و بنویسم را یاد میگیریم؛ سپس شکل منفی و چند صورت پرکاربرد را میبینیم.
من هر روز نامه مینویسم. ← کاری که معمولاً انجام میدهم.
میخواهم امروز نامه بنویسم. ← کاری که میخواهم انجام بدهم.
در جملهٔ دوم، بنویسم حال التزامی است. این شکل فقط برای زمان حال نیست؛ میتوانیم بگوییم: «میخواهم فردا نامه بنویسم.»
۲. ب + بن حال + شناسه
برای بسیاری از فعلهای ساده، این الگو را به کار میبریم:
ب + بن حال + شناسه
بن حال بخشی از فعل است که در شکلهایی مثل «مینویسم» میبینیم: نویس. شناسه پایان فعل است و نشان میدهد فعل برای چه کسی است؛ مثلاً ـم برای «من».
| مصدر | بن حال | حال التزامی برای «من» |
|---|---|---|
| رفتن | رو | بروم |
| خواندن | خوان | بخوانم |
| نوشتن | نویس | بنویسم |
| خوردن | خور | بخورم |
| دیدن | بین | ببینم |
| کردن | کن | بکنم |
در نوشتار، ب به بن حال میچسبد: بخوانم، نه «ب خوانم».
اگر شکل «من» در حال اخباری را میدانید، در این فعلها میتوانید بن حال را پیدا کنید:
مینویسم ← نویس ← بنویسم
میبینم ← بین ← ببینم
بن حال را نمیتوان همیشه با حذف چند حرف از مصدر ساخت. بهتر است هر فعل را با بن حالش یاد بگیرید.
۳. شناسهها برای شش شخص
بن حالِ «رفتن»، رو است. با تغییر شناسه، این شش شکل را میسازیم:
| شخص | شناسه | حال التزامی |
|---|---|---|
| من | ـم | بروم |
| تو | ـی | بروی |
| او | ـد | برود |
| ما | ـیم | برویم |
| شما | ـید | بروید |
| آنها | ـند | بروند |
من میخواهم به کتابخانه بروم.
ما میخواهیم این کتاب را بخوانیم.
آنها میخواهند با معلم حرف بزنند.
در جملهٔ آخر، «حرف زدن» یک فعل چندبخشی است. بخش فعلیِ آن تغییر میکند: حرف میزنند ← حرف بزنند.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. صورتهای پرکاربرد و شکل منفی
در بعضی فعلها، شکل نوشتاری را هم باید یاد بگیریم:
| مصدر | بن حال | شکل برای «من» | شکل برای «شما» |
|---|---|---|---|
| آمدن | آ | بیایم | بیایید |
| گفتن | گو | بگویم | بگویید |
در این صورتها، ی نیز میآید. صورتهای کامل را با هم یاد بگیرید: بیایم، بیایی، بیاید، بیاییم، بیایید، بیایند.
برای منفیکردن فعلهای این صفحه، ن جای ب را میگیرد. می اضافه نمیکنیم.
| مثبت | منفی |
|---|---|
| بروم | نروم |
| بخوانی | نخوانی |
| بنویسد | ننویسد |
| بگوییم | نگوییم |
| بیایید | نیایید |
میخواهم امشب زود بخوابم.
میخواهم امشب دیر نخوابم.
الگوی «ب + بن حال + شناسه» برای همهٔ فعلها یکسان نیست. «بودن» و «داشتن» صورتهای ویژه دارند که در صفحهٔ جداگانه آموزش داده میشوند. در فعلهای چندبخشی نیز همیشه «ب» نمیآید؛ مثلاً میگوییم: «میخواهم کار کنم.»
۵. اشتباههای رایج و مرور
بعد از «میخواهم»، برای بیان کاری که قصد انجامش را دارید، شکل التزامی بیاورید:
✓ میخواهم نامه بنویسم.
✗ میخواهم نامه مینویسم.
برای منفیکردن «بنویسم»، ب را با ن عوض کنید:
✓ میخواهم نامم را ننویسم.
✗ میخواهم نامم را نبنویسم.
برای ساخت فعلهای سادهٔ این صفحه:
- بن حال را پیدا کنید: خواندن ← خوان.
- ب را پیش از آن بیاورید و شناسه را اضافه کنید: ما ← بخوانیم.
- برای شکل منفی، ن را جای ب بگذارید: نخوانیم.
- صورتهایی مثل بیایم و بگویم را با املای درست یاد بگیرید.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026