هنوز، دیگر و نفی زماندار
کاربرد هنوز و دیگر در جملههای منفی فارسی؛ بیان کاری که تا حالا انجام نشده، وضعیتی که ادامه دارد و کاری که قبلاً انجام میشد اما اکنون ادامه ندارد.
۱. ادامه دارد یا تغییر کرده است؟
با هنوز میگوییم یک وضعیت تا حالا ادامه دارد یا کاری تا حالا انجام نشده است. با دیگر و فعل منفی میگوییم وضعیت قبلی ادامه ندارد. این دو را در جملههای روزمره مقایسه میکنیم.
مریم قبلاً در شیراز زندگی میکرد.
- مریم هنوز در شیراز زندگی میکند. یعنی حالا هم آنجا زندگی میکند.
- مریم دیگر در شیراز زندگی نمیکند. یعنی قبلاً آنجا زندگی میکرد، اما حالا نه.
۲. هنوز: تا حالا
هنوز هم با فعل مثبت میآید و هم با فعل منفی:
| ساخت | مثال | معنی |
|---|---|---|
| هنوز + فعل مثبت | هوا هنوز سرد است. | قبلاً سرد بود؛ حالا هم سرد است. |
| هنوز + فعل منفی | غذا هنوز آماده نیست. | تا حالا آماده نشده است. |
| هنوز + فعل منفی | اتوبوس هنوز نرسیده است. | تا حالا نرسیده است. |
با «هنوز» و فعل منفی، اغلب منتظر تغییر هستیم. مثلاً غذا هنوز آماده نیست، اما انتظار داریم بعداً آماده شود.
هنوز خودش نشانهٔ نفی نیست. برای معنی منفی، فعل هم باید منفی باشد: «هنوز آماده نیست». همچنین «هنوز» قول نمیدهد که وضعیت حتماً تغییر میکند.
۳. دیگر: قبلاً بله، حالا نه
دیگر + فعل منفی نشان میدهد که یک کار یا وضعیت قبلی ادامه ندارد.
قبلاً هر روز با ماشین به محل کار میرفتم. حالا دیگر با ماشین نمیروم؛ با مترو میروم.
صبح خسته بودم. کمی استراحت کردم و حالا دیگر خسته نیستم.
این مغازه قبلاً جمعهها باز بود، اما دیگر جمعهها باز نیست.
در مثال آخر، فقط دربارهٔ جمعهها صحبت میکنیم؛ ممکن است مغازه روزهای دیگر باز باشد.
برای فهمیدن «دیگر» با فعل منفی، این دو زمان را کنار هم بگذارید: قبلاً بله؛ حالا نه.
Quick check
Try one question now.
بسته را دیروز فرستادهاند. از آن موقع منتظرش هستم و تا این لحظه به دستم نرسیده است؛ بسته
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. انتخاب واژه و جای آن
در جملههای ساده، میتوانید هنوز یا دیگر را اول جمله یا پس از نهاد، یعنی شخص یا چیزی که دربارهاش حرف میزنیم، بیاورید:
- هنوز سارا اینجا نیست.
- سارا هنوز اینجا نیست.
- دیگر سارا اینجا نیست.
- سارا دیگر اینجا نیست.
جملههای اول و دوم میگویند سارا تا حالا به اینجا نیامده است. جملههای سوم و چهارم میگویند سارا قبلاً اینجا بوده، اما حالا اینجا نیست.
این دو جمله هر دو درستاند، اما معنی یکسان ندارند:
هنوز قهوه نمینوشم. یعنی تا حالا قهوه نمینوشیدهام و فعلاً هم نمینوشم؛ شاید بعداً شروع کنم.
دیگر قهوه نمینوشم. یعنی قبلاً قهوه مینوشیدم، اما حالا نمینوشم.
اگر منظورتان پایان یک عادت قبلی است، دیگر را انتخاب کنید، نه «هنوز».
۵. مرور سریع
برای انتخاب، به قبل و حالا نگاه کنید:
- وضعیت قبلی ادامه دارد؟ هنوز + فعل مثبت: علی هنوز خواب است.
- کاری تا حالا انجام نشده است؟ هنوز + فعل منفی: علی هنوز بیدار نشده است.
- وضعیت قبلی تمام شده است؟ دیگر + فعل منفی: علی دیگر خواب نیست.
هنوز خواب است و هنوز بیدار نشده است در این موقعیت معنی نزدیک دارند. دیگر خواب نیست تغییر وضعیت را نشان میدهد.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
2 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 2 words and review them later.
هنوز، دیگر و نفی زماندار
2 wordsLast updated October 27, 2026