جای ی نکره در گروه اسمی گسترشیافته
جای ی نکره را در ترکیب اسم و صفت، گروههای دارای چند صفت و عبارتهای دارای با و برای بشناسید و تفاوت آن را با کسرهٔ اضافه در مثالهای روشن ببینید.
۱. نکرهبودنِ یک گروه اسمی
وقتی اسم چند وابسته دارد، جای «ی» نکره همیشه بلافاصله پس از اسم نیست. مثلاً در خانهٔ بزرگی، «ی» به صفت چسبیده است، اما دربارهٔ یک خانه حرف میزنیم، نه دربارهٔ «بزرگ». در این صفحه، جای این نشانه را کنار صفتها و پیش از عبارتهایی مانند «با پنجرههای بزرگ» بررسی میکنیم.
«ی» نکره معمولاً نشان میدهد که شخص یا چیز را بهصورت شناختهشده برای مخاطب معرفی نمیکنیم. ممکن است گوینده دقیقاً بداند دربارهٔ چه کسی یا چه چیزی حرف میزند.
دیروز خانهٔ بزرگی دیدم. خانه نزدیک ایستگاه بود.
در جملهٔ اول، خانه را معرفی میکنیم. در جملهٔ دوم، مخاطب میداند منظور کدام خانه است.
۲. اسم و یک صفت: دو جای ممکن
در ترکیب اسم و صفت، دو الگوی رایج داریم. برای ساختن گروههای ساده، الگوی اول انتخاب مناسبی است؛ الگوی دوم نیز درست است.
| الگو | نمونه | جای نشانهها |
|---|---|---|
| اسم + اضافه + صفت + ی نکره | کتابِ خوبی | اضافه پس از اسم و «ی» نکره پس از صفت است. |
| اسم + ی نکره + صفت | کتابی خوب | «ی» نکره به اسم میچسبد؛ پس از آن کسرهٔ اضافه نمیآید. |
در این دو نمونه، هر دو گروه میتوانند یک کتاب خوب را بهصورت نکره معرفی کنند. تفاوت جای «ی» بهتنهایی به معنی تفاوت در تعداد کتابها نیست.
برای سفر کیفِ کوچکی خریدم.
برای سفر کیفی کوچک خریدم.
هر دو جمله درستاند و میتوانند دربارهٔ همان خرید باشند.
کسرهٔ اضافه و «ی» نکره یک نشانه نیستند. در کتابِ خوبی، کسره اسم را به صفت پیوند میدهد و «ی» نکرهبودن را نشان میدهد. کسرههای این صفحه برای روشنشدن ساخت نوشته شدهاند؛ در متن معمولی اغلب نوشته نمیشوند.
۳. گروه اسمی با چند صفت
اگر چند صفت را با اضافه به هم پیوند بدهیم، میتوانیم «ی» نکره را به آخرین صفت اضافه کنیم. این نشانه برای کل گروه کافی است؛ آن را پس از هر صفت تکرار نمیکنیم.
| گروه بدون ی نکره | گروه با ی نکره |
|---|---|
| کیفِ کوچکِ قرمز | کیفِ کوچکِ قرمزی |
| خانهٔ بزرگِ قدیمی | خانهٔ بزرگِ قدیمیای |
| کتابِ خوب و مفید | کتابِ خوب و مفیدی |
در قدیمیای، «ی» پایانیِ «قدیمی» جزئی از خود صفت است. برای نکرهکردن گروه، «ای» را با نیمفاصله به آن اضافه میکنیم.
آنها در خانهٔ بزرگِ قدیمیای زندگی میکنند.
برای شروع، کتابِ خوب و مفیدی انتخاب کردیم.
صورت کتابی خوب و مفید هم درست است؛ در این صورت، «ی» به اسم چسبیده است.
در گروهی مانند کتابِ خوب و مفیدی، برای نکرهکردن همان یک کتاب، «ی» را به هر دو صفت اضافه نکنید. شکل کتابِ خوبی و مفیدی الگوی این گروه اسمیِ ساده نیست.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. پیش از عبارتهای با و برای
همهٔ وابستههای اسم صفت نیستند. عبارتهایی مانند با پنجرههای بزرگ یا برای یادداشتهای روزانه هم میتوانند دربارهٔ اسم توضیح بدهند. «ی» نکرهٔ اسم اصلی را به انتهای این عبارتها منتقل نمیکنیم.
اتاقی با پنجرههای بزرگ میخواهم.
اتاقِ روشنی با پنجرههای بزرگ میخواهم.
دفترِ کوچکی برای یادداشتهای روزانه خریدم.
در مثال اول، «ی» به «اتاق» چسبیده است. در مثال دوم، پس از صفتِ «روشن» آمده است. در هر دو، عبارتِ «با پنجرههای بزرگ» پس از بخش نکره میآید.
قاعده را به شکل «ی همیشه به آخرین واژهٔ گروه میچسبد» حفظ نکنید. در دفترِ کوچکی برای یادداشتهای روزانه، آخرین واژه «روزانه» است، اما «ی» نکرهٔ دفتر به «کوچک» میچسبد.
۵. راهنمای انتخاب جای ی
برای ساختن یک گروه اسمی نکره، این مسیر را دنبال کنید:
- اسم اصلی را پیدا کنید: کتاب، خانه یا اتاق.
- اگر صفتها را با اضافه میآورید، «ی» نکره را به آخرین صفت اضافه کنید: خانهٔ بزرگِ قدیمیای.
- به یاد داشته باشید که قرارگرفتن «ی» روی اسم نیز ممکن است: کتابی خوب و مفید.
- عبارتهایی مثل «با پنجرههای بزرگ» را جدا در نظر بگیرید: اتاقِ روشنی با پنجرههای بزرگ.
خلاصه: کتابِ خوبی و کتابی خوب هر دو درستاند. «ی» ممکن است به صفت بچسبد، اما نکرهبودنِ کل گروه اسمی را نشان میدهد.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026