شرط واقعی با اگر
کاربرد اگر برای شرطهای واقعی و ممکن، ساخت جمله با حال التزامی، بیان نتیجه با حال اخباری یا امر، و جابهجایی دو بخش جمله با مثالهای ساده و روزمره.
۱. شرط واقعی چه معنایی دارد؟
با اگر میگوییم انجام یک کار به یک شرط بستگی دارد. در شرط واقعی، آن شرط ممکن است انجام شود؛ امّا حتمی نیست. برای موقعیتهای ممکن در امروز یا آینده، معمولاً در بخش شرط از حال التزامی استفاده میکنیم. نتیجه میتواند خبری دربارهٔ آینده یا یک دستور باشد.
اگر فردا وقت داشته باشم، به تو زنگ میزنم.
شاید فردا وقت داشته باشم. زنگزدن من به داشتن وقت بستگی دارد.
«واقعی» یعنی شرط را ممکن میدانیم، نه اینکه حتماً اتفاق میافتد.
۲. دو بخش جمله
جملهٔ شرطی دو بخش دارد: شرط و نتیجه. «اگر» پیش از شرط میآید.
| بخش | کار آن | مثال |
|---|---|---|
| شرط | میگوید در چه صورتی کاری انجام میشود | اگر باران ببارد |
| نتیجه | میگوید در آن صورت چه میشود | در خانه میمانیم |
جملهٔ کامل: اگر باران ببارد، در خانه میمانیم.
میتوانیم جای این دو بخش را عوض کنیم. «اگر» همچنان همراه بخش شرط میماند:
اگر وقت داشته باشی، با هم قدم میزنیم.
با هم قدم میزنیم اگر وقت داشته باشی.
وقتی بخش شرط اول میآید، معمولاً پس از آن ویرگول میگذاریم تا دو بخش روشنتر باشند.
۳. شکل فعل برای یک موقعیت ممکن
برای یک اتفاق ممکن در آینده، این الگو بسیار رایج است:
اگر + حال التزامی، نتیجه با حال اخباری
حال التزامی صورتهایی مانند «بروم»، «بخوانی» و «باشد» دارد. در بسیاری از فعلها، الگوی آن بـ + بن حال + شناسه است: «بـ + رو + م ← بروم». بن حال هر فعل را همراه همان فعل یاد بگیرید.
| فعل | نمونهٔ حال التزامی | جملهٔ شرطی |
|---|---|---|
| رسیدن | برسی | اگر زود برسی، با هم شام میخوریم. |
| شدن | بشود یا شود | اگر هوا گرم شود، پنجره را باز میکنیم. |
| بودن | باشد | اگر فروشگاه باز باشد، نان میخریم. |
| داشتن | داشته باشم | اگر پول کافی داشته باشم، این کتاب را میخرم. |
در این مثالها، فعلهایی مانند «میخوریم» و «میخریم» شکل حال اخباری دارند، امّا با کمک جمله به آینده اشاره میکنند.
برای شرط منفی هم از صورتهایی مانند نیایی، نباشد و نداشته باشم استفاده میکنیم:
اگر فردا نیایی، کتابت را برایت میفرستم.
اگر وقت نداشته باشم، با تاکسی میروم.
پس از «اگر» همیشه حال التزامی نمیآید. برای یک وضع موجود یا یک عادت، حال اخباری هم طبیعی است: اگر خستهای، استراحت کن. در این جمله، دربارهٔ خستگیِ همین حالا صحبت میکنیم.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. نتیجه میتواند دستور یا درخواست باشد
بخش نتیجه همیشه خبر نمیدهد؛ گاهی میگوید در آن شرایط چه کاری انجام بدهیم.
اگر مریم را دیدی، سلام مرا به او برسان.
اگر به کمک نیاز داشتی، به من زنگ بزن.
اگر فردا به کتابخانه رفتی، لطفاً این کتاب را پس بده.
در گفتوگوهای روزمره، صورت گذشتهٔ ساده مانند دیدی یا رفتی هم برای یک شرط ممکن در آینده رایج است. در مثال آخر، «فردا» زمان را روشن میکند. میتوانیم بگوییم: «اگر فردا به کتابخانه بروی، لطفاً این کتاب را پس بده.»
فقط از روی شکل فعل، زمان جمله را تعیین نکنید. اگر فردا رفتی دربارهٔ آینده است، نه یک سفر در گذشته. به واژههای زمان و معنای جمله هم توجه کنید.
۵. راهنمای ساخت جمله
برای ساختن یک شرط واقعی:
- یک موقعیت ممکن انتخاب کنید: «شاید فردا هوا خوب باشد.»
- شرط را با اگر بگویید: «اگر فردا هوا خوب باشد…»
- نتیجه را اضافه کنید: «…به پارک میرویم.»
به یاد داشته باشید:
- اگر همراه بخش شرط میآید، حتّی اگر آن بخش در پایان جمله باشد.
- برای موقعیت ممکن در آینده، حال التزامی انتخابی رایج است.
- نتیجه میتواند خبر، دستور یا درخواست باشد.
- شرط ممکن است انجام شود؛ انجامشدن آن قطعی نیست.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026