ضمیرهای پیوستهٔ ملکی
کاربرد شش ضمیر پیوستهٔ ملکی برای بیان مالکیت و رابطههای خانوادگی، همراه با روش نوشتن آنها پس از اسمهای مختلف و جای ضمیر در ترکیب اسم با صفت و جمع اسم
۱. مالک را کوتاهتر معرفی کنیم
برای گفتن اینکه چیزی مال چه کسی است، میتوانیم بهجای «کتابِ من» بگوییم کتابم. «ـم» یک ضمیر پیوستهٔ ملکی است: به اسم میچسبد و مالک را نشان میدهد. این ضمیرها برای رابطههای خانوادگی هم به کار میروند: خواهرم یعنی «خواهرِ من».
در این صفحه، شش ضمیر ملکی و روش نوشتن آنها را با اسمهای مختلف یاد میگیریم.
این کیفم است؛ یعنی این کیفِ من است.
برادرت کجاست؟ یعنی برادرِ تو کجاست؟
مریم رسید. دوچرخهاش جلوی در است؛ یعنی دوچرخهٔ مریم جلوی در است.
۲. شش صورت ضمیر ملکی
ضمیر را با توجه به مالک انتخاب میکنیم.
| مالک | ضمیر پیوسته | نمونه | معنی |
|---|---|---|---|
| من | ـم | کتابم | کتابِ من |
| تو | ـت | کتابت | کتابِ تو |
| او | ـش | کتابش | کتابِ او |
| ما | ـمان | کتابمان | کتابِ ما |
| شما | ـتان | کتابتان | کتابِ شما |
| آنها | ـشان | کتابشان | کتابِ آنها |
«ـش» برای زن و مرد یکسان است. مثلاً «کتابش» با توجه به جملههای قبل میتواند کتابِ مریم یا کتابِ علی باشد.
برای خطاب محترمانه به یک نفر هم از ـتان استفاده میکنیم:
خانم احمدی، این کیفتان است؟
در ترکیب «کتابِ من»، کسرهٔ اضافه داریم؛ اما پیش از ضمیر پیوستهٔ ملکی کسرهٔ اضافه نمیگذاریم: کتابم، نه «کتابِم».
۳. نوشتن ضمیر پس از اسمهای مختلف
شکل نوشتاری ضمیر به پایان اسم بستگی دارد. این نمونههای پرکاربرد را مقایسه کنید:
| پایان اسم | برای «من» | برای «تو» | برای «او» | برای «ما» |
|---|---|---|---|---|
| مانند «کتاب» | کتابم | کتابت | کتابش | کتابمان |
| «ه» مانند «خانه» | خانهام | خانهات | خانهاش | خانهمان |
| «ا» مانند «پا» | پایم | پایت | پایش | پایمان |
| صدای «او» مانند «مو» | مویم | مویت | مویش | مویمان |
| «ی» مانند «صندلی» | صندلیام | صندلیات | صندلیاش | صندلیمان |
- پس از «ه» در واژههایی مثل «خانه»، صورتهای ـام، ـات، ـاش را با نیمفاصله مینویسیم.
- پس از «ا» و صدای «او»، یک ی میان اسم و ضمیر میآید: «پا + ـم = پایم».
- برای «شما» و «آنها» هم همین الگوها را داریم: خانهتان، خانهشان، پایتان، پایشان.
پایان «خانه» با پایان «ماه» فرق دارد. در «ماه»، صدای «ه» را میگوییم و ضمیر مستقیم میآید: ماهم. پس فقط شکل حرف آخر را نگاه نکنید؛ صدای آن هم مهم است.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. جای ضمیر در گروه اسمی
اگر اسم جمع باشد، ضمیر ملکی پس از نشانهٔ جمع میآید:
کتاب + ها + ی + م = کتابهایم
کتابهایم روی میز است.
دوستانمان امروز به خانهٔ ما میآیند.
کتابهایم یعنی چند کتاب که مال من است؛ اما کتابمان یعنی کتابی که مال ماست. جمع بودنِ مالک و جمع بودنِ اسم دو موضوع جدا هستند.
وقتی اسم صفت دارد، ضمیر میتواند به پایان صفت بچسبد. در این حالت، میان اسم و صفت کسرهٔ اضافه داریم:
| ترکیب با ضمیر جدا | ترکیب با ضمیر پیوسته |
|---|---|
| کیفِ جدیدِ من | کیفِ جدیدم |
| خانهٔ بزرگِ ما | خانهٔ بزرگمان |
| کتابهای تازهٔ تو | کتابهای تازهات |
برای ساختن «کیفِ جدیدم»، از «کیفِ جدیدِ من» شروع کنید. «ـم» جای «ـِ من» را میگیرد؛ کسرهٔ میان «کیف» و «جدید» باقی میماند.
۵. مرور و انتخاب درست
برای استفاده از ضمیر ملکی، این سه مرحله را دنبال کنید:
- مالک را پیدا کنید: من، تو، او، ما، شما یا آنها.
- ضمیر مناسب را انتخاب کنید: ـم، ـت، ـش، ـمان، ـتان، ـشان.
- پایان اسم یا صفت را بررسی کنید: کیفم، خانهام، کیفِ تازهام.
این کتاب مال من است: کتابم.
این کتابها مال من است: کتابهایم.
این کتاب مال ماست: کتابمان.
ضمیر ملکی به واژه میچسبد، اما معنی آن به کل ترکیب مربوط است: دوستِ قدیمیام یعنی «دوستِ قدیمیِ من».
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026