B1 · IntermediateLesson 1 of 2

Aicmiú agus ionannú leis an gcopail

An difríocht idir aicmiú agus ionannú leis an gcopail: ainmfhocail éiginnte agus chinnte, ord na bhfocal, agus úsáid é, í agus iad i samplaí soiléire.

Dhá rud is féidir a rá leis an gcopail

Úsáideann tú an chopail chun duine nó rud a chur i ngrúpa (aicmiú) nó chun a rá cé hé duine nó céard é rud ar leith (ionannú). Cabhraíonn an difríocht seo leat ainmfhocail éiginnte agus chinnte, ord na bhfocal agus na forainmnigh é, í, iad a úsáid.

  • Is múinteoir í Aoife. — Tá Aoife sa ghrúpa daoine ar múinteoirí iad.
  • Is í Aoife an múinteoir atá againn. — Deir tú cé hé an múinteoir áirithe atá agaibh.

Sa chéad abairt, tugann tú eolas faoi phost Aoife. Sa dara habairt, aithníonn tú duine ar leith.

Aicmiú: duine nó rud i ngrúpa

In aicmiú, is gnách go mbíonn ainmfhocal éiginnte díreach i ndiaidh is. Ní bhíonn an t-alt leis: múinteoir, dochtúir, leabhar.

Céard atá tú ag aicmiú? Patrún Sampla
Tú féin Is + ainmfhocal + mé Is múinteoir mé.
Duine a luadh cheana Is + ainmfhocal + é/í Is dochtúir í.
Duine ainmnithe Is + ainmfhocal + é/í + ainm Is múinteoir é Seán.
Grúpa a luadh cheana Is + ainmfhocal iolra + iad Is daltaí iad.

Is féidir aidiacht a chur leis an ainmfhocal. Ní athraíonn sé sin an t-aicmiú.

Is múinteoir maith í Aoife.

Ní hamháin go ndeir tú gur múinteoir í: tugann tú eolas faoi chaighdeán a cuid oibre freisin.

Ionannú: duine nó rud ar leith

In ionannú, ceanglaíonn tú dhá thagairt don duine céanna nó don rud céanna. Is minic a bhíonn ainmfhocal cinnte ann.

Seo roinnt cineálacha ainmfhocal cinnte:

  • ainm dílis: Aoife, Seán;
  • ainmfhocal leis an alt: an múinteoir, na buaiteoirí;
  • ainmfhocal le haidiacht shealbhach: mo dheartháir, ár múinteoir.

Sna patrúin seo, cuireann tú é, í nó iad idir is agus an t-ainmfhocal cinnte.

Sampla An dá thagairt
Is é Seán an múinteoir. Seán = an múinteoir
Is í Aoife ár ndochtúir. Aoife = ár ndochtúir
Is iad Nóra agus Liam na buaiteoirí. Nóra agus Liam = na buaiteoirí

Ná cuir ainm dílis díreach i ndiaidh is sa ghnáthphatrún seo.

✗ Is Seán an múinteoir.

✓ Is é Seán an múinteoir.

Ach san aicmiú, tagann an t-ainmfhocal éiginnte díreach i ndiaidh is: Is múinteoir é Seán.

Quick check

Try one question now.

1
Táim ag obair sa bhialann. Is mé.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Ord na bhfocal agus é, í, iad

Nuair atá an duine luaite cheana, is féidir forainm a úsáid ina áit. Tabhair faoi deara an forainm roimh an ainmfhocal cinnte agus an forainm ag deireadh na habairte.

Aicmiú Ionannú
Is múinteoir é. Is é an múinteoir é.
Is dochtúir í. Is í an dochtúir í.
Is daltaí iad. Is iad na daltaí nua iad.

Sa cholún ar chlé, deir tú cén cineál duine nó grúpa atá ann. Sa cholún ar dheis, aithníonn tú duine nó grúpa áirithe.

Comhthéacs: Tá tú ag caint faoi Sheán.

  • Is múinteoir é. — Sin é a phost.
  • Is é an múinteoir nua é. — Sin an múinteoir nua atá i gceist.

Le mé, tú, sinn agus sibh, is féidir an forainm a chur díreach i ndiaidh is in ionannú. Is minic a úsáidtear na foirmeacha treise mise, tusa, sinne, sibhse chun an duine nó an grúpa a aithint go soiléir.

  • Is múinteoir mé. — Aicmiú.
  • Is mise an múinteoir. — Ionannú.
  • Is sinne na buaiteoirí. — Ionannú.

Sna samplaí faoi dhaoine anseo, úsáidtear é d'fhear, í do bhean agus iad do ghrúpa. Le rudaí, bíonn inscne ghramadaí an ainmfhocail tábhachtach: Is é seo an leabhar ach Is í seo an eochair.

Seiceáil an bhrí agus an patrún

  1. An bhfuil tú ag cur duine nó rud i ngrúpa? Úsáid patrún aicmithe: Is dochtúir í Aoife.
  2. An bhfuil tú ag aithint duine nó rud ar leith? Úsáid patrún ionannaithe: Is í Aoife an dochtúir atá againn.
  3. An bhfuil ainmfhocal cinnte sa phatrún? Seiceáil an forainm roimhe: Is é Seán an múinteoir, ní Is Seán an múinteoir.

Cuimhnigh ar an bpéire seo: Is múinteoir mé — mo phost; Is mise an múinteoir — cé mé sa chomhthéacs seo.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026