B1 · IntermediateLesson 2 of 3

An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh

An coibhneas indíreach le réamhfhocail agus sealbh: úsáid a bhfuil agus a n-oibríonn, agus tagairt shoiléir le leis, léi, a mhac agus a hiníon.

Úsáideann tú an coibhneas indíreach nuair a bhaineann réamhfhocal nó sealbh leis an duine nó leis an rud atá á aithint agat. Foghlaimeoidh tú conas an ceangal sin a léiriú le leis, léi, a mhac agus foirmeacha eile. Dírímid anseo ar phatrúin choitianta san aimsir láithreach.

An ceangal idir dhá abairt

Féach ar an dá abairt seo:

Sin an fear. Oibrím leis.

→ Sin an fear a n-oibrím leis.

Tagraíonn leis don fhear. Fanann sé sa chlásal coibhneasta: léiríonn sé an ceangal idir an fear agus oibrím.

Tá patrún cosúil leis sin ann don sealbh:

Sin an bhean. Tá a mac i mo rang.

→ Sin an bhean a bhfuil a mac i mo rang.

Tagraíonn a mac do mhac na mná. Ní hí an bhean atá sa rang, ach a mac.

An mhír a agus foirm an bhriathair

Sa choibhneas indíreach dearfach san aimsir láithreach, cuirtear a roimh an mbriathar. Cuireann an mhír seo urú ar an mbriathar nuair is féidir. Úsáidtear an fhoirm spleách den bhriathar: le tá, is í bhfuil an fhoirm a theastaíonn.

Abairt neamhspleách Clásal coibhneasta indíreach An ceangal
Oibrím leis. an fear a n-oibrím leis leis an bhfear
Labhraím léi gach lá. an bhean a labhraím léi gach lá leis an mbean
Tá aithne agam orthu. na daoine a bhfuil aithne agam orthu ar na daoine
Tá a mac anseo. an bhean a bhfuil a mac anseo mac na mná

Feiceann tú n- roimh an nguta in a n-oibrím. Ní athraíonn l in a labhraím, mar ní chuirtear urú ar l.

Ná húsáid atá in áit a bhfuil sa phatrún seo.

✓ Sin an bhean a bhfuil aithne agam uirthi.

✗ Sin an bhean atá aithne agam uirthi.

Réamhfhocal: leis, léi, orthu

Nuair a bhíonn réamhfhocal sa bhunabairt, coinnigh an ceangal sin sa chlásal. Roghnaigh an forainm réamhfhoclach a oireann don duine nó don rud.

  • le + é → leis: an fear a n-oibrím leis;
  • le + í → léi: an bhean a n-oibrím léi;
  • ar + iad → orthu: na daoine a bhfuil aithne agam orthu.

Ag an obair: Seo an bhean a n-oibrím léi. Táimid san oifig chéanna.

Ag cóisir: Tá na daoine a bhfuil aithne agam orthu sa chistin.

Sa chomharsanacht: Sin an fear a labhraím leis gach maidin.

Tosaigh leis an abairt shimplí: Oibrím léi. Ansin ceangail í leis an ainmfhocal: an bhean a n-oibrím léi. Ná fág léi ar lár: is é a léiríonn an ceangal sa phatrún seo.

Quick check

Try one question now.

1
Tá an fear a leis sa leabharlann inniu.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Sealbh: a mhac, a mac, a gcuid

Sa chlásal sealbhach, tagraíonn an aidiacht shealbhach don duine nó do na daoine atá luaite roimh an gclásal. Leanann sí na gnáthrialacha maidir le hathruithe tosaigh.

An sealbhóir Sampla Brí an tsealbha
Fear an fear a bhfuil a mhac i mo rang mac an fhir
Bean an bhean a bhfuil a mac i mo rang mac na mná
Fear an fear a bhfuil a iníon i mo rang iníon an fhir
Bean an bhean a bhfuil a hiníon i mo rang iníon na mná
Daoine na tuismitheoirí a bhfuil a gcuid páistí sa scoil páistí na dtuismitheoirí

In a bhfuil a mhac, tá dhá fhocal a ann, ach tá dhá fheidhm éagsúla acu:

  1. Is mír choibhneasta é an chéad a: a bhfuil.
  2. Is aidiacht shealbhach é an dara a: a mhac.

Roghnaítear a mhac nó a mac de réir an tsealbhóra, ní de réir an mhic. Dá bhrí sin, deirtear an fear a bhfuil a mhac anseo, ach an bhean a bhfuil a mac anseo.

Seiceáil an patrún

Sula scríobhann tú an clásal, déan na trí chéim seo:

  1. Aimsigh an ceangal: Oibrím leis nó Tá a hiníon anseo.
  2. Cuir an mhír choibhneasta agus foirm cheart an bhriathair isteach: a n-oibrím, a bhfuil.
  3. Coinnigh an tagairt cheart: leis, léi, a mhac, a hiníon nó a gcuid páistí.

Réamhfhocal: Sin an fear a n-oibrím leis.

Sealbh: Sin an bhean a bhfuil a hiníon anseo.

Is é an pointe lárnach ná an ceangal a choinneáil soiléir: cé leis a n-oibríonn tú, nó cé leis an mac, an iníon nó na páistí?

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026