A2 · ElementaryLesson 1 of 2

An ginideach: seilbh agus gaol

Foghlaim conas an ginideach a úsáid le seilbh agus gaol a léiriú: ord na bhfocal, foirmeacha coitianta agus samplaí le hainmneacha daoine sa Ghaeilge.

By the flumi team About 3 min read Grammar learning path: Seilbh agus gaol sa ghinideach

Seilbh agus gaol

Úsáideann tú an ginideach chun seilbh nó gaol a léiriú. Is féidir leat a rá cé leis an rothar, nó cén gaol atá idir beirt: rothar Sheáin, deirfiúr Sheáin.

Ní bhaineann an ginideach le seilbh amháin. Úsáideann tú é freisin chun cuid de rud a ainmniú: cos boird.

  • Tá rothar Sheáin sa ghairdín. Is le Seán an rothar.
  • Tá deirfiúr Sheáin anseo. Is deartháir léi Seán.
  • Tá cos boird briste. Is cuid de bhord í an chos.

Ord na bhfocal

Sna frásaí seo, tagann an rud nó an duine atá i gceist ar dtús. Tagann an t-ainmfhocal sa ghinideach ina dhiaidh.

rothar + Sheáin → rothar Sheáin

  • rothar: an rud atá i gceist;
  • Sheáin: ainm an duine ar leis é, sa ghinideach.

Tá an t-ord céanna i bhfrása a léiríonn gaol:

deirfiúr + Sheáin → deirfiúr Sheáin

Smaoinigh ar an dá cheist: Cad atá i gceist? Cé leis é?

Rothar atá i gceist. Is le Seán é. → rothar Sheáin.

Foirmeacha coitianta

Is minic a athraíonn foirm an dara hainmfhocail. Foghlaim an bhunfhoirm agus an ginideach le chéile. Níl aon athrú amháin ann a oireann do gach ainmfhocal.

Bunfhoirm Frása leis an nginideach An bhrí
Seán rothar Sheáin Is le Seán an rothar.
Máire mála Mháire Is le Máire an mála.
bord cos boird Is cuid de bhord í an chos.
teach doras tí Is doras ar theach é.

In Sheáin, tá séimhiú ag an tús agus tá i roimh an n. In Mháire, tá séimhiú ag an tús. Is iad seo na foirmeacha a úsáideann tú sna frásaí thuas.

Is samplaí gan an t-alt iad seo. Tá rialacha eile ag baint leis an alt an sa ghinideach; ní gá na rialacha sin chun na frásaí seo a úsáid.

Quick check

Try one question now.

1
Tá Seán ag lorg a fhóin. An bhfuil fón ar an leaba?

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Dhá bhealach le seilbh a léiriú

Úsáideann tú Is le… chun a rá cé leis rud. Úsáideann tú an ginideach chun an rud sin a ainmniú laistigh d’abairt.

Is le Máire an mála.

Tá mála Mháire ar an gcathaoir.

Is le Seán an cóta.

Tá cóta Sheáin sa halla.

Ná coinnigh an bhunfhoirm Seán sa phatrún seo.

✓ Tá rothar Sheáin anseo.

✗ Tá rothar Seán anseo.

Is í Sheáin an fhoirm cheart sa fhrása seo.

Seiceáil an frása

  1. Cuir an rud nó an duine atá i gceist ar dtús: mála, deartháir.
  2. Cuir an t-ainm a léiríonn seilbh nó gaol ina dhiaidh.
  3. Úsáid an fhoirm cheart den ghinideach: mála Mháire, deartháir Mháire.

Cuimhnigh ar na trí úsáid: rothar Sheáin — seilbh; deirfiúr Sheáin — gaol idir daoine; cos boird — cuid de rud.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026