An tríú díochlaonadh
Foghlaim faoin tríú díochlaonadh: ginideach uatha ar -a, athruithe sa ghas, ainmfhocail fhirinscneacha agus bhaininscneacha, agus iolraí coitianta.
An patrún bunúsach
Sa tríú díochlaonadh, críochnaíonn an ginideach uatha ar -a. Tá ainmfhocail fhirinscneacha agus bhaininscneacha sa ghrúpa seo. Cabhróidh an patrún leat frásaí mar ainm an mhúinteora agus dath na fola a thuiscint agus a chumadh.
Is éard is díochlaonadh ann ná grúpa ainmfhocal a bhfuil patrún cosúil acu nuair a athraíonn a bhfoirm de réir an tuisil.
Faoi dheireadh, beidh tú in ann:
- patrún an tríú díochlaonadh a aithint;
- ginideach uatha roinnt ainmfhocal coitianta a dhéanamh;
- an t-alt ceart a úsáid de réir inscne an ainmfhocail;
- roinnt iolraí coitianta a aithint.
An ginideach uatha a dhéanamh
Cuirtear -a leis an ngas. Má tá consan caol ag deireadh an ainmfhocail, leathnaítear é. Is minic a athraíonn an litriú dá bharr: dochtúir → dochtúra.
| Ainmneach uatha | Ginideach uatha | Inscne |
|---|---|---|
| múinteoir | múinteora | firinscneach |
| dochtúir | dochtúra | firinscneach |
| rud | ruda | firinscneach |
| feoil | feola | baininscneach |
| fuil | fola | baininscneach |
| gluaiseacht | gluaiseachta | baininscneach |
Tá consan leathan ag deireadh rud agus gluaiseacht cheana féin. Cuirtear -a leo gan athrú eile ar an ngas.
In fuil → fola, athraíonn an guta freisin. Foghlaim an dá fhoirm le chéile: ní leor -a a chur leis an ainmneach i gcónaí.
Ní féidir an díochlaonadh a aithint ó dheireadh an ainmnigh amháin. Mar shampla, tá bád → báid sa chéad díochlaonadh, ach tá rud → ruda sa tríú díochlaonadh. Foghlaim an ginideach agus an inscne leis an ainmfhocal.
Inscne agus an t-alt
Ní insíonn an deireadh -a duit an bhfuil an t-ainmfhocal firinscneach nó baininscneach. Braitheann foirm an ailt agus an t-athrú tosaigh ar an inscne.
| Inscne | Ainmneach leis an alt | Ginideach leis an alt | Frása |
|---|---|---|---|
| Firinscneach | an múinteoir | an mhúinteora | ainm an mhúinteora |
| Firinscneach | an dochtúir | an dochtúra | ainm an dochtúra |
| Baininscneach | an fheoil | na feola | blas na feola |
| Baininscneach | an fhuil | na fola | dath na fola |
Sa ghinideach uatha firinscneach, úsáidtear an agus cuirtear séimhiú de réir ghnáthrialacha an ailt. Ní shéimhítear d ná t tar éis an ailt: an dochtúra, ní an dhochtúra.
Sa ghinideach uatha baininscneach, úsáidtear na. Níl séimhiú ar f sna samplaí na feola agus na fola.
- Tá an múinteoir sa seomra. Tá ainm an mhúinteora ar an doras.
- Tá an dochtúir anseo. Tá ainm an dochtúra ar an liosta.
- Tá an fheoil te. Is maith liom blas na feola.
Ní comhartha iolra é na i gcónaí. Tá na feola agus na fola sa ghinideach uatha. Féach ar an ainmfhocal agus ar an gcomhthéacs, ní ar an alt amháin.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Na hiolraí coitianta
Ní bhíonn aon deireadh iolra amháin ag gach ainmfhocal sa tríú díochlaonadh. Seo roinnt patrún úsáideach san ainmneach iolra.
| Ainmneach uatha | Ainmneach iolra |
|---|---|
| múinteoir | múinteoirí |
| dochtúir | dochtúirí |
| rud | rudaí |
| gluaiseacht | gluaiseachtaí |
Bíonn -í san iolra ag go leor ainmfhocal a chríochnaíonn ar -óir nó -eoir, mar múinteoir → múinteoirí. Foghlaim an t-iolra mar chuid den fhocal, áfach.
- Tá beirt mhúinteoirí sa seomra foirne.
- Tá na dochtúirí ag obair inniu.
- Tá trí rud sa mhála. Tá na rudaí sin trom.
Sa sampla deireanach, úsáidtear rud tar éis trí, ach úsáidtear an t-iolra rudaí tar éis na.
Seiceáil an fhoirm
Nuair a úsáideann tú ainmfhocal den tríú díochlaonadh:
- Aithin an bhfuil an ginideach ag teastáil: ainm an mhúinteora.
- Seiceáil an gas agus an deireadh -a: múinteoir → múinteora, fuil → fola.
- Seiceáil an inscne sula gcuireann tú an t-alt leis: an mhúinteora, ach na fola.
- Má tá iolra ag teastáil, úsáid foirm iolra an fhocail: múinteoirí, rudaí.
Foghlaim trí fhoirm le chéile nuair is cuí: múinteoir — múinteora — múinteoirí. Coinnigh an inscne leo freisin. Tabharfaidh sé sin bunús duit don ghinideach agus don iolra.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
Focail: An tríú díochlaonadh
6 wordsLast updated November 5, 2026