An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire
Úsáid an tuiseal gairmeach le hainmneacha: a Sheáin, a Mháire agus a Áine. Foghlaim an séimhiú, athrú dheireadh an ainm agus suíomh an chamóige.
Ag caint le duine
Úsáideann tú an tuiseal gairmeach nuair a labhraíonn tú go díreach le duine agus a úsáideann tú a ainm. Deir tú a Sheáin le Seán agus a Mháire le Máire.
Ag caint faoi Sheán: Tá Seán sa chistin.
Ag caint le Seán: A Sheáin, an bhfuil tú sa chistin?
An focal beag a
Cuir a roimh an ainm. Is focal ar leith é: fág spás idir a agus an t-ainm.
Cuireann a séimhiú ar an gcéad chonsan más féidir. Feiceann tú h sa litriú:
- Máire → a Mháire
- Bríd → a Bhríd
- Seán → a Sheáin
Le Seán, athraíonn deireadh an ainm freisin.
Ní féidir gach litir a shéimhiú. Ní athraíonn tús Liam ná Nóra. Ní chuirtear h roimh ghuta ach oiread: a Áine, a Eoin.
Na foirmeacha coitianta
I roinnt ainmneacha fir, athraíonn deireadh an ainm sa tuiseal gairmeach. Mar shampla, cuirtear i isteach in Seán → Sheáin. Tugtar caolú ar an athrú seo.
Ní chuirtear i le gach ainm fir. Foghlaim an fhoirm ghairmeach leis an ainm.
| Ainm | Ag labhairt leis an duine | An t-athrú |
|---|---|---|
| Seán | a Sheáin | Séimhiú agus caolú |
| Séamas | a Shéamais | Séimhiú agus caolú |
| Pádraig | a Phádraig | Séimhiú amháin |
| Máire | a Mháire | Séimhiú amháin |
| Bríd | a Bhríd | Séimhiú amháin |
| Nóra | a Nóra | Gan athrú ar an ainm |
| Áine | a Áine | Gan athrú ar an ainm |
| Eoin | a Eoin | Gan athrú ar an ainm |
Ní athraíonn deireadh ainm mná sa tuiseal gairmeach: Máire → a Mháire, Bríd → a Bhríd.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
An t-ainm san abairt
Is féidir an t-ainm a chur ag tús nó ag deireadh na habairte. Úsáid camóg chun é a scaradh ón gcuid eile den abairt. Scríobh A mór ag tús na habairte.
A Mháire, an bhfuil tú réidh?
Go raibh maith agat, a Sheáin.
Tar isteach, a Áine.
A Phádraig, cá bhfuil do chóta?
Má tá an t-ainm i lár na habairte, cuir camóg roimhe agus ina dhiaidh:
Inis dom, a Mháire, cá bhfuil an siopa.
Seiceáil an fhoirm
Nuair a labhraíonn tú go díreach le Seán, úsáid a Sheáin, ní a Seán ná a Sheán.
✓ A Sheáin, fan anseo.
Teastaíonn an séimhiú agus an caolú san ainm seo.
Sula scríobhann tú ainm sa tuiseal gairmeach:
- An bhfuil tú ag labhairt go díreach leis an duine? Cuir a roimh an ainm.
- Seiceáil an séimhiú: Máire → a Mháire.
- Seiceáil deireadh an ainm: Seán → a Sheáin, ach Pádraig → a Phádraig.
- Úsáid camóg: Dia duit, a Mháire.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026