A2 · Elementary

An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire

Úsáid an tuiseal gairmeach le hainmneacha: a Sheáin, a Mháire agus a Áine. Foghlaim an séimhiú, athrú dheireadh an ainm agus suíomh an chamóige.

By the flumi team About 3 min read

Ag caint le duine

Úsáideann tú an tuiseal gairmeach nuair a labhraíonn tú go díreach le duine agus a úsáideann tú a ainm. Deir tú a Sheáin le Seán agus a Mháire le Máire.

Ag caint faoi Sheán: Tá Seán sa chistin.

Ag caint le Seán: A Sheáin, an bhfuil tú sa chistin?

An focal beag a

Cuir a roimh an ainm. Is focal ar leith é: fág spás idir a agus an t-ainm.

Cuireann a séimhiú ar an gcéad chonsan más féidir. Feiceann tú h sa litriú:

  • Máire → a Mháire
  • Bríd → a Bhríd
  • Seán → a Sheáin

Le Seán, athraíonn deireadh an ainm freisin.

Ní féidir gach litir a shéimhiú. Ní athraíonn tús Liam ná Nóra. Ní chuirtear h roimh ghuta ach oiread: a Áine, a Eoin.

Na foirmeacha coitianta

I roinnt ainmneacha fir, athraíonn deireadh an ainm sa tuiseal gairmeach. Mar shampla, cuirtear i isteach in Seán → Sheáin. Tugtar caolú ar an athrú seo.

Ní chuirtear i le gach ainm fir. Foghlaim an fhoirm ghairmeach leis an ainm.

Ainm Ag labhairt leis an duine An t-athrú
Seán a Sheáin Séimhiú agus caolú
Séamas a Shéamais Séimhiú agus caolú
Pádraig a Phádraig Séimhiú amháin
Máire a Mháire Séimhiú amháin
Bríd a Bhríd Séimhiú amháin
Nóra a Nóra Gan athrú ar an ainm
Áine a Áine Gan athrú ar an ainm
Eoin a Eoin Gan athrú ar an ainm

Ní athraíonn deireadh ainm mná sa tuiseal gairmeach: Máire → a Mháire, Bríd → a Bhríd.

Quick check

Try one question now.

1
A , an féidir leat an fhuinneog a oscailt?

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

An t-ainm san abairt

Is féidir an t-ainm a chur ag tús nó ag deireadh na habairte. Úsáid camóg chun é a scaradh ón gcuid eile den abairt. Scríobh A mór ag tús na habairte.

A Mháire, an bhfuil tú réidh?

Go raibh maith agat, a Sheáin.

Tar isteach, a Áine.

A Phádraig, cá bhfuil do chóta?

Má tá an t-ainm i lár na habairte, cuir camóg roimhe agus ina dhiaidh:

Inis dom, a Mháire, cá bhfuil an siopa.

Seiceáil an fhoirm

Nuair a labhraíonn tú go díreach le Seán, úsáid a Sheáin, ní a Seán ná a Sheán.

✓ A Sheáin, fan anseo.

Teastaíonn an séimhiú agus an caolú san ainm seo.

Sula scríobhann tú ainm sa tuiseal gairmeach:

  1. An bhfuil tú ag labhairt go díreach leis an duine? Cuir a roimh an ainm.
  2. Seiceáil an séimhiú: Máire → a Mháire.
  3. Seiceáil deireadh an ainm: Seán → a Sheáin, ach Pádraig → a Phádraig.
  4. Úsáid camóg: Dia duit, a Mháire.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026