Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart
Foghlaim ba, b’, níor agus níorbh chun post nó ról san am atá thart a chur in iúl, le séimhiú, samplaí simplí agus an difríocht idir ba agus bhí.
Ag caint faoin am atá thart
Úsáideann tú ba agus níorbh chun a rá cén post nó ról a bhí ag duine san am atá thart. Bíonn na foirmeacha b’ agus níor ann freisin. Féach ar na patrúin seo chun an fhoirm cheart a roghnú.
Anois: Is múinteoir mé.
San am atá thart: Ba mhúinteoir mé deich mbliana ó shin.
Anois: Is altra í.
San am atá thart: B’altra í ag an am sin.
Ba agus b’
Roimh chonsan, úsáid ba. Cuir séimhiú ar an bhfocal ina dhiaidh más féidir: múinteoir → mhúinteoir, dochtúir → dhochtúir.
Roimh ghuta, úsáid b’. Níl spás idir b’ agus an focal ina dhiaidh.
| Tús an fhocail | Foirm | Sampla |
|---|---|---|
| m | ba + séimhiú | Ba mhúinteoir mé. |
| d | ba + séimhiú | Ba dhochtúir é. |
| a | b’ | B’altra í. |
| i | b’ | B’innealtóir é. |
Ní féidir séimhiú a chur ar gach consan. Mar shampla, ní athraíonn scoláire sa phatrún seo: Ba scoláire mé.
Úsáidtear b’ freisin roimh fh agus guta ina dhiaidh: B’fhear ciúin é.
Níor agus níorbh
Chun abairt dhiúltach a dhéanamh, úsáid níor roimh chonsan agus cuir séimhiú air más féidir. Úsáid níorbh roimh ghuta.
| Abairt dhearfach | Abairt dhiúltach |
|---|---|
| Ba mhúinteoir mé. | Níor mhúinteoir mé. |
| Ba dhochtúir é. | Níor dhochtúir é. |
| B’altra í. | Níorbh altra í. |
| B’innealtóir é. | Níorbh innealtóir é. |
| Ba scoláire mé. | Níor scoláire mé. |
Úsáid níorbh freisin roimh fh agus guta ina dhiaidh: Níorbh fhear ciúin é.
Bhí Nóra ag obair san ospidéal fiche bliain ó shin. Níor dhochtúir í. B’altra í.
Bhí mé ar scoil ag an am sin. Níor mhúinteoir mé. Ba scoláire mé.
Ní úsáidtear níorbh roimh gach focal.
✓ Níor mhúinteoir mé.
✗ Níorbh mhúinteoir mé.
Ach roimh ghuta: Níorbh altra mé.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ba nó bhí?
Mar atá le is agus tá, tá difríocht idir ba agus bhí. Sna patrúin seo, úsáid ba le post nó ról. Úsáid bhí le háit nó le staid.
| An rud atá á rá agat | Sampla |
|---|---|
| Post | Ba mhúinteoir í. |
| Áit | Bhí sí sa scoil. |
| Staid | Bhí sí tuirseach. |
Ba mhúinteoir í Máire ag an am sin. Bhí sí ag obair i scoil bheag. Bhí sí sásta ansin.
Coinnigh an dá phatrún seo le chéile:
- Is múinteoir í → Ba mhúinteoir í.
- Tá sí tuirseach → Bhí sí tuirseach.
Seiceáil thapa
Agus tú ag caint faoi phost nó ról san am atá thart:
- Roghnaigh abairt dhearfach nó abairt dhiúltach.
- Féach ar thús an fhocail: consan nó guta?
- Cuir séimhiú ann más féidir.
- Ba mhúinteoir mé — dearfach, roimh chonsan.
- B’altra mé — dearfach, roimh ghuta.
- Níor mhúinteoir mé — diúltach, roimh chonsan.
- Níorbh altra mé — diúltach, roimh ghuta.
Cuimhnigh freisin ar b’fhear agus níorbh fhear, le fh agus guta ina dhiaidh.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026