A2 · ElementaryLesson 2 of 3

Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí

Foghlaim foirmeacha déan, téigh agus tar san aimsir láithreach, chaite agus fháistineach, le ceisteanna, freagraí gearra agus abairtí diúltacha.

By the flumi team About 5 min read 13 vocabulary wordsGrammar learning path: Briathra neamhrialta sna príomhaimsirí

Trí bhriathar úsáideacha

Úsáideann tú déan, téigh agus tar go minic: déanann tú obair, téann tú ar scoil agus tagann cara ar cuairt. Foghlaimeoidh tú anseo na foirmeacha don ghnáthamh, don am atá thart agus don am atá le teacht, chomh maith le ceisteanna agus freagraí gearra.

  • Déan: Déanaim mo chuid obair bhaile gach tráthnóna.
  • Téigh: Téim go dtí an siopa gach Satharn.
  • Tar: Tagann Aoife anseo gach Aoine.

Is briathra neamhrialta iad: ní leanann na foirmeacha go léir an gnáthphatrún.

Na foirmeacha sna trí aimsir

Taispeánann an tábla na foirmeacha le sé. Is féidir sí, tú nó ainm duine a chur in áit sé sna samplaí seo.

Briathar An aimsir láithreach: gach lá An aimsir chaite: inné An aimsir fháistineach: amárach
déan déanann sé rinne sé déanfaidh sé
téigh téann sé chuaigh sé rachaidh sé
tar tagann sé tháinig sé tiocfaidh sé

Le mé, úsáid na foirmeacha seo san aimsir láithreach:

Briathar Foirm le mé Sampla
déan déanaim Déanaim an dinnéar gach lá.
téigh téim Téim abhaile ar a cúig gach lá.
tar tagaim Tagaim anseo go minic.

Tá mé le tuiscint sna foirmeacha déanaim, téim agus tagaim. Ní chuireann tú mé ina ndiaidh.

San aimsir chaite agus san aimsir fháistineach, is féidir leat a rá: rinne mé, chuaigh mé, tháinig mé; déanfaidh mé, rachaidh mé, tiocfaidh mé.

Gach lá: Déanaim an dinnéar sa bhaile.

Inné: Rinne mé an dinnéar sa bhaile.

Amárach: Déanfaidh mé an dinnéar sa bhaile.

Téigh agus tar: cén treo?

Úsáid téigh nuair a labhraíonn tú faoi ghluaiseacht go háit eile. Úsáid tar nuair a labhraíonn tú faoi ghluaiseacht i dtreo an chainteora nó an duine lena bhfuil tú ag caint.

Tá tú sa bhaile. Beidh tú ag an leabharlann níos déanaí:

Rachaidh mé go dtí an leabharlann ar a dó.

Tá tú sa bhaile agus tá tú ag caint le cara:

An dtiocfaidh tú anseo ar a trí?

Tá do chara sa bhaile agus tá tú ag caint léi ar an bhfón:

Tiocfaidh mé go dtí do theach ar a trí.

Foghlaim téigh – chuaigh – rachaidh agus tar – tháinig – tiocfaidh mar dhá shraith ar leith. Tá brí na gluaiseachta tábhachtach, ní an aimsir amháin.

Quick check

Try one question now.

1
An aimsir láithreach: Nóra an obair seo gach Luan.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Abairtí diúltacha agus ceisteanna

San aimsir láithreach agus san aimsir fháistineach, úsáid ní chun rud a shéanadh agus an chun ceist a chur. Tabhair faoi deara tús an bhriathair i ngach foirm.

Aimsir Ráiteas Abairt dhiúltach Ceist
Láithreach déanann sé ní dhéanann sé an ndéanann sé?
Láithreach téann sé ní théann sé an dtéann sé?
Láithreach tagann sé ní thagann sé an dtagann sé?
Fháistineach déanfaidh sé ní dhéanfaidh sé an ndéanfaidh sé?
Fháistineach rachaidh sé ní rachaidh sé an rachaidh sé?
Fháistineach tiocfaidh sé ní thiocfaidh sé an dtiocfaidh sé?

San aimsir chaite, tá foirmeacha ar leith ag déan agus téigh tar éis ní agus an. Le tar, úsáid níor agus ar.

Briathar Ráiteas Abairt dhiúltach Ceist
déan rinne sé ní dhearna sé an ndearna sé?
téigh chuaigh sé ní dheachaigh sé an ndeachaigh sé?
tar tháinig sé níor tháinig sé ar tháinig sé?

Ní úsáideann tú níor agus ar leis na trí bhriathar ar an mbealach céanna.

✓ An ndearna tú an dinnéar? — Ní dhearna.

✓ An ndeachaigh tú abhaile? — Ní dheachaigh.

✓ Ar tháinig tú ar an mbus? — Níor tháinig.

Freagraí gearra agus achoimre

I bhfreagra gearr ar na ceisteanna seo, úsáid foirm den bhriathar arís. Ní gá an abairt iomlán a rá.

Ceist Freagra dearfach Freagra diúltach
An ndéanann tú an dinnéar gach lá? Déanaim. Ní dhéanaim.
An dtéann tú ar scoil ar an mbus? Téim. Ní théim.
An dtagann tú anseo go minic? Tagaim. Ní thagaim.
An ndearna tú an obair? Rinne. Ní dhearna.
An ndeachaigh tú go dtí an siopa? Chuaigh. Ní dheachaigh.
Ar tháinig tú inné? Tháinig. Níor tháinig.
An ndéanfaidh tú an dinnéar? Déanfaidh. Ní dhéanfaidh.
An rachaidh tú abhaile anois? Rachaidh. Ní rachaidh.
An dtiocfaidh tú amárach? Tiocfaidh. Ní thiocfaidh.

Sula labhraíonn tú:

  1. Roghnaigh an briathar: déan, téigh nó tar.
  2. Roghnaigh an aimsir: gach lá, inné nó amárach.
  3. Más ceist nó abairt dhiúltach í, seiceáil an fhoirm: rinne → an ndearna / ní dhearna, chuaigh → an ndeachaigh / ní dheachaigh, tháinig → ar tháinig / níor tháinig.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

13 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 13 words and review them later.

Focail: Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí

13 words

Last updated November 5, 2026