B2 · Upper IntermediateLesson 1 of 2

Mura, murar agus murach

Foghlaim an difríocht idir mura, murar agus murach, na hathruithe tosaigh a leanann iad, agus a n-úsáid i gcoinníollacha oscailte agus hipitéiseacha.

By the flumi team About 7 min read 12 vocabulary wordsGrammar learning path: Coinníollacha diúltacha agus torthaí nár tharla

Trí chineál coinníll

Úsáideann tú mura, murar agus murach chun coinníoll diúltach a chur in iúl. Braitheann an rogha ar an aimsir, ar an mbriathar agus ar an struchtúr: an bhfuil tú ag rá nach dtarlaíonn rud, nár tharla sé, nó go mbeadh an scéal difriúil gan duine nó rud éigin?

Sa leathanach seo, foghlaimeoidh tú conas:

  • mura agus murar a roghnú roimh bhriathar;
  • an t-athrú tosaigh agus an fhoirm spleách cheart a úsáid;
  • murach a úsáid le hainmfhocal, le forainm nó le clásal.

Mura roimh bhriathar

Ciallaíonn mura go mbraitheann rud ar choinníoll diúltach. Úsáidtear é le coinníoll oscailte agus le coinníoll hipitéiseach araon. Is é foirm an bhriathair agus an comhthéacs a léiríonn an difríocht.

Cuireann mura urú ar an mbriathar nuair is féidir. Má tá foirm spleách ar leith ag an mbriathar, úsáidtear í.

Comhthéacs Sampla An bhrí
Coinníoll oscailte Mura bhfuil ticéad agat, ní féidir leat dul isteach. Tá ticéad riachtanach.
Rud atá fós le tarlú Mura dtagann an bus go luath, siúlfaimid. Níl a fhios againn fós an dtiocfaidh sé go luath.
Coinníoll hipitéiseach Mura mbeadh carr agam, shiúlfainn chun na hoibre. Tá carr agam, ach samhlaím an scéal gan é.

Is minic a úsáidtear an aimsir láithreach i ndiaidh mura agus tagairt don todhchaí ann: Mura dtagann an bus go luath, siúlfaimid. Ní gá an aimsir chéanna a bheith sa dá chlásal.

Táimid ag socrú turais amárach:

Mura mbíonn sé ag cur báistí, rachaimid ag siúl.

Tá mé ag samhlú saol eile:

Mura mbeinn ag obair anseo, bheadh níos mó ama agam le taisteal.

Murar san aimsir chaite

Le formhór na mbriathra san aimsir chaite, úsáidtear murar in ionad mura. Leanann séimhiú é nuair is féidir. Ní chuirtear do idir murar agus an briathar. Imíonn d' freisin i ndiaidh murar: d'ól tú → murar ól tú.

Foirm dhearfach Coinníoll diúltach san aimsir chaite
chríochnaigh tú murar chríochnaigh tú
thuig sí murar thuig sí
tháinig sé murar tháinig sé
d'ól tú murar ól tú

Murar chríochnaigh tú an obair inné, críochnaigh inniu í.

Murar thuig sí an teachtaireacht, is féidir linn í a mhíniú arís.

Murar tháinig sé chuig an gcruinniú, ní fhaca sé an cur i láthair.

Sna samplaí seo, níl an cainteoir ag dearbhú gur tharla nó nár tharla an rud. Tá sé ag leagan síos coinníll maidir leis an am atá thart.

An chopail: mura, murab, murar agus murarbh

I gcoinníoll diúltach leis an gcopail, ní chuirtear is ná ba i ndiaidh mura nó murar. San aimsir láithreach, úsáidtear mura roimh maith agus murab roimh é. San aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach, úsáidtear murar mhaith agus murarbh é sna struchtúir chéanna.

Comhthéacs Sampla
An aimsir láithreach Mura maith leat an anraith, bain triail as an sailéad.
An aimsir láithreach, roimh é Deir siad go bhfuil an siopa ar oscailt; murab é sin an cás, rachaimid go dtí siopa eile.
An aimsir chaite Murar mhaith leat an béile inné, cén fáth ar ith tú é?
An aimsir chaite, roimh é Dúirt sé gurbh é an bainisteoir a rinne an cinneadh; murarbh é sin an cás, thug sé eolas mícheart dúinn.

Ní bhaineann murar leis an aimsir chaite amháin nuair atá an chopail i gceist: Murar mhaith leat teacht linn amárach, d'fhéadfá fanacht sa bhaile. Léiríonn an comhthéacs gur rogha hipitéiseach atá anseo.

Quick check

Try one question now.

1
Mura cead agat an seomra a úsáid, labhair leis an mbainisteoir.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Na heisceachtaí coitianta san aimsir chaite

Tá grúpa beag briathra ann a úsáideann mura, seachas murar, san aimsir chaite. Ní leor, mar sin, breathnú ar an aimsir amháin.

Briathar Foirm i ndiaidh mura Sampla
bí mura raibh Mura raibh tú ann, ní fhaca tú é.
déan mura ndearna Mura ndearna tú an obair, déan anois í.
faigh mura bhfuair Mura bhfuair tú mo litir, cuir scéala chugam.
feic mura bhfaca Mura bhfaca tú an scannán, ná léigh an léirmheas.
téigh mura ndeachaigh Mura ndeachaigh sí abhaile, cá ndeachaigh sí?
abair mura ndúirt Mura ndúirt sé é sin, cad a dúirt sé?

Ná húsáid murar le gach briathar san aimsir chaite.

  • ✓ Murar tháinig sé…
  • ✓ Mura ndeachaigh sé…
  • ✓ Mura raibh sé ann…

Foghlaim na foirmeacha seo mar aonaid: ní hé an t-athrú tosaigh amháin atá tábhachtach, ach foirm spleách an bhriathair freisin.

Murach: gan duine nó rud éigin

Úsáidtear murach nuair a shamhlaítear toradh difriúil gan duine, rud nó fíric atá sa scéal. Is minic a bhíonn an modh coinníollach sa phríomhchlásal.

Is féidir le hainmfhocal, forainm nó clásal le go teacht ina dhiaidh.

Struchtúr Sampla
murach + ainmfhocal Murach an bháisteach, bheimis amuigh anois.
murach + forainm Murach tusa, bheinn ar strae.
murach + go + briathar Murach go bhfuil léarscáil agam, bheinn ar strae.

Tá sé ag cur báistí agus táimid istigh:

Murach an bháisteach, bheimis amuigh anois.

Tá an bhrí chéanna á cur in iúl anseo le clásal iomlán:

Mura mbeadh sé ag cur báistí, bheimis amuigh anois.

Le murach go, leanann an briathar rialacha go: go bhfuil, go raibh, go mbeadh. Úsáidtear gur san aimsir chaite nuair a éilíonn an briathar é: Murach gur tháinig tú, bheinn fós ar strae. Tháinig tú, agus dá bharr sin níl mé ar strae anois; léiríonn bheinn an toradh a shamhlaítear gan do theacht.

Déan idirdhealú idir an dá struchtúr:

  • Mura mbeadh cabhair agam, bheinn i dtrioblóid.
  • Murach do chabhair, bheinn i dtrioblóid.

Leanann briathar mura sa chéad sampla; ní gá briathar a bheith díreach i ndiaidh murach. Leis an gcopail, úsáidtear foirmeacha mar mura maith agus murab é freisin.

Seiceáil do rogha

  1. An bhfuil briathar nó struchtúr copaileach i gceist? Roimh bhriathar, úsáid mura mar ghnáthrogha: mura bhfuil, mura dtagann, mura mbeadh. Leis an gcopail san aimsir láithreach, úsáid foirmeacha mar mura maith leat agus murab é sin an cás.
  2. An bhfuil an briathar san aimsir chaite? Úsáid murar le formhór na mbriathra: murar thuig. Cuimhnigh ar na heisceachtaí: mura raibh, mura ndearna agus na foirmeacha eile sa tábla. Leis an gcopail san aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach, úsáid foirmeacha mar murar mhaith leat agus murarbh é sin an cás.
  3. An bhfuil tú ag samhlú an scéil gan duine, rud nó fíric? Is féidir murach a úsáid: murach tusa, murach an bháisteach, murach go bhfuil léarscáil agam.

Is é an t-idirdhealú lárnach: mura/murar + briathar nó na foirmeacha copaileacha mura/murab/murar/murarbh, ach murach + ainmfhocal, forainm nó clásal le go/gur.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

12 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 12 words and review them later.

Focail: Mura, murar agus murach

12 words

Last updated November 5, 2026