Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir
Foghlaim ord bunúsach na habairte sa Ghaeilge: briathar, ainmní agus cuspóir. Aithin gach cuid agus abairtí simplí nach bhfuil cuspóir iontu.
An briathar ar dtús
In abairt shimplí mar Itheann Aoife úll, tagann an briathar ar dtús. Ansin tagann an t-ainmní agus an cuspóir. Cabhraíonn an t-ord seo leat a thuiscint cé a dhéanann an rud.
Na trí chuid
Féach ar an abairt: Itheann Aoife úll.
| Cuid | An bhrí anseo | Sampla |
|---|---|---|
| Briathar | An gníomh: cad a dhéanann Aoife? | Itheann |
| Ainmní | Cé a itheann? | Aoife |
| Cuspóir | Cad a itheann Aoife? | úll |
Is é seo an patrún bunúsach:
Briathar + ainmní + cuspóir
Léann Nóra leabhar.
- Léann: an briathar.
- Nóra: an t-ainmní. Cé a léann? Nóra.
- leabhar: an cuspóir. Cad a léann Nóra? Leabhar.
Abairtí a chur le chéile
Cuir an gníomh ar dtús, ansin an duine a dhéanann é, agus ansin an rud a bhaineann leis an ngníomh.
| Briathar | Ainmní | Cuspóir | Abairt |
|---|---|---|---|
| Ólann | Seán | uisce | Ólann Seán uisce. |
| Ceannaíonn | Máire | arán | Ceannaíonn Máire arán. |
| Léann | an buachaill | leabhar | Léann an buachaill leabhar. |
Is féidir níos mó ná focal amháin a bheith i gcuid den abairt. In Léann an buachaill leabhar, is é an buachaill an t-ainmní.
Chun abairt mar seo a chumadh, cuir trí cheist ort féin:
- Cad é an gníomh? Ólann.
- Cé a dhéanann é? Seán.
- Cad a ólann sé? Uisce.
An abairt: Ólann Seán uisce.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Abairtí gan chuspóir
Ní bhíonn cuspóir i ngach abairt. Uaireanta, is leor an briathar agus an t-ainmní.
Ritheann Seán.
Briathar: ritheann. Ainmní: Seán. Níl cuspóir ann.
Codlaíonn an páiste.
Briathar: codlaíonn. Ainmní: an páiste. Níl cuspóir ann.
Is féidir áit a lua freisin:
Tá Aoife sa bhaile.
Is é tá an briathar agus is í Aoife an t-ainmní. Insíonn sa bhaile duit cá bhfuil Aoife.
Ní cuspóir é gach rud a thagann i ndiaidh an ainmní. In Tá Aoife sa bhaile, is áit í sa bhaile, ní cuspóir.
Seiceáil an t-ord
Agus abairt shimplí den chineál seo á scríobh agat:
- Cuir an briathar ar dtús: Léann.
- Cuir an t-ainmní ina dhiaidh: Léann Nóra.
- Cuir an cuspóir ina dhiaidh sin, má tá ceann ann: Léann Nóra leabhar.
Cuimhnigh ar an dá phatrún:
Itheann Aoife úll. → Briathar + ainmní + cuspóir.
Ritheann Seán. → Briathar + ainmní.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026