A2 · Elementary

A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh

Foghlaim conas a, ár agus bhur a úsáid le sealbh a léiriú, agus cathain a chuirtear séimhiú, urú, h nó n- roimh ainmfhocal sna patrúin choitianta.

By the flumi team About 4 min read 17 vocabulary words

Cé leis an rud?

Úsáideann tú a, ár agus bhur chun sealbh a léiriú: cé leis an leabhar, an cóta nó an mála? Athraíonn tús an ainmfhocail go minic i ndiaidh na bhfocal seo.

Tá trí bhrí le a. Féach ar an duine nó ar na daoine atá i gceist.

Cé leis? An focal sealbhach Sampla
Le Seán a Seo a chóta.
Le Máire a Seo a cóta.
Le Seán agus Máire a Seo a gcóta.
Linn ár Seo ár gcóta.
Libh bhur Seo bhur gcóta.

Na trí bhrí le a

Braitheann an t-athrú ar an duine nó ar na daoine ar leo an rud, ní ar inscne an ainmfhocail.

Cé leis? Roimh chonsan Roimh ghuta
Le Seán Séimhiú: a chóta Gan athrú: a úll
Le Máire Gan séimhiú: a cóta Cuirtear h leis: a húll
Le Seán agus Máire Urú: a gcóta Cuirtear n- leis: a n-úll

Tá cóta ag Seán. Tá a chóta dubh.

Tá cóta ag Máire. Tá a cóta glas.

Tá teach ag Seán agus Máire. Tá a dteach beag.

Ní athraíonn gach consan. Mar shampla, ní chuirtear séimhiú ná urú ar l. Mar sin, is féidir le a leabhar tagairt do leabhar Sheáin, do leabhar Mháire nó do leabhar atá acu beirt. Tugann an comhthéacs an bhrí duit.

Glacann m agus s séimhiú sna samplaí a mhála agus a shúil (le Seán), ach ní ghlacann siad urú: ár mála, ár súil.

Ár agus bhur

Ciallaíonn ár go bhfuil an cainteoir san áireamh. Úsáideann tú bhur nuair a labhraíonn tú le níos mó ná duine amháin.

Tagann urú i ndiaidh ár agus bhur, díreach mar a thagann i ndiaidh a nuair atá níos mó ná úinéir amháin i gceist.

Tá teach againn. Seo ár dteach.

A Áine agus a Sheáin, an bhfuil bhur gcarr anseo?

Tá úlla againn. Seo ár n-úlla.

A pháistí, cuirigí bhur n-úlla sa mhála.

Ní insíonn ár ná bhur duit cé mhéad rud atá ann. Is féidir rud amháin nó roinnt rudaí a bheith i gceist: ár gcarr, ár gcarranna.

Quick check

Try one question now.

1
Is le Pól an peann seo. Tá a ar an mbord.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Na hathruithe sa scríobh

Le séimhiú, cuirtear h i ndiaidh an chéad chonsain: cóta → a chóta, mála → a mhála.

Le hurú, cuirtear consan eile roimh an gcéad chonsan. Seo na patrúin i ndiaidh ár; úsáidtear na patrúin chéanna i ndiaidh bhur agus a nuair is le roinnt daoine an rud.

An t-ainmfhocal Le hurú
bád ár mbád
carr ár gcarr
doras ár ndoras
fuinneog ár bhfuinneog
gairdín ár ngairdín
páiste ár bpáiste
teach ár dteach

Roimh ghuta, scríobhann tú h gan fleiscín, ach n- le fleiscín roimh litir bheag:

  • Le Máire: a hainm, a húll.
  • Le Seán agus Máire: a n-árasán, a n-úll.
  • Linn: ár n-árasán, ár n-úll.
  • Libh: bhur n-árasán, bhur n-úll.

Ná cuir h roimh ghuta nuair is le Seán an rud: a ainm, ní a hainm.

Ná cuir an t-alt an ná na idir an focal sealbhach agus an t-ainmfhocal: ár dteach, ní ár an teach.

Seiceáil sula scríobhann tú

  1. Aimsigh an t-úinéir: Seán, Máire, roinnt daoine, muid nó sibh.
  2. Roghnaigh a, ár nó bhur.
  3. Seiceáil tús an ainmfhocail: consan nó guta?
  4. Cuir an t-athrú ceart air.

Coinnigh na patrúin seo i gcuimhne:

  • Le Seán: a chóta, a úll.
  • Le Máire: a cóta, a húll.
  • Le roinnt daoine: a gcóta, a n-úll.
  • Linn: ár gcóta, ár n-úll.
  • Libh: bhur gcóta, bhur n-úll.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

17 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 17 words and review them later.

Focail: A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh

17 words

Last updated November 5, 2026