C1 · Advanced

Réamhtharraingt agus forainm tagartha

Foghlaim conas réamhtharraingt agus forainm tagartha a úsáid chun topaic a chur chun tosaigh, le tagairt shoiléir agus comhréir chruinn sa Ghaeilge.

By the flumi team About 6 min read

Le réamhtharraingt, cuireann tú duine nó rud chun tosaigh mar thopaic, agus déanann tú tagairt dó arís le forainm sa chlásal a leanann. Ag an leibhéal seo, is é an dúshlán ná an topaic a nascadh go cruinn leis an gclásal, gan an gaol gramadaí ná an bhrí a chur as riocht.

An topaic ar dtús, an ráiteas ina diaidh

Sa réamhtharraingt, seasann ainmfhocal nó frása ainmfhoclach roimh an bpríomhchlásal. Cuireann sé in iúl cé hé nó cad é atá faoi chaibidil. Ansin tugann an clásal eolas faoin topaic sin.

Táimid ag caint faoi na leabhair a fuair mé ar iasacht.

An leabhar sin, léigh mé é cheana.

Is é an leabhar sin an topaic réamhtharraingthe. Tagraíonn é don leabhar céanna agus feidhmíonn sé mar chuspóir ag léigh.

Ní athrú simplí ar ord na bhfocal amháin atá anseo. Sa ghnáthabairt Léigh mé an leabhar sin cheana, tá an frása ainmfhoclach ina chuspóir laistigh den chlásal. Sa leagan réamhtharraingthe, tá é sa ról sin, agus tá an frása iomlán chun tosaigh mar thopaic.

Roghnaigh an forainm de réir a róil

Braitheann foirm an fhorainm tagartha ar an ról atá aige sa chlásal. Ní leor sé nó sí a chur isteach i ngach cás.

Ról na tagartha sa chlásal Sampla An nasc
Ainmní Seán, tháinig sé abhaile go luath. Is é Seán a tháinig.
Cuspóir An litir sin, chuir mé í sa phost inné. Cuireadh an litir sa phost.
Forainm réamhfhoclach Máire, tá aithne agam uirthi le blianta. Tá aithne agam ar Mháire.
Aidiacht shealbhach An teach sin, tá a dhíon ag titim as a chéile. Is díon an tí atá i gceist.

Sa sampla deireanach, is í an aidiacht shealbhach a a dhéanann an tagairt siar. Ní forainm neamhspleách atá inti, ach comhlíonann sí feidhm na tagartha sa struchtúr seo.

Tosaigh leis an ngnáthchlásal chun an fhoirm cheart a aimsiú: Tá aithne agam ar Mháire → Tá aithne agam uirthi → Máire, tá aithne agam uirthi.

Tagairt shoiléir agus comhréir chruinn

Caithfidh sé a bheith soiléir don léitheoir cén duine nó rud dá dtagraíonn an forainm. Sna samplaí seo, leanann an forainm inscne agus uimhir na topaice.

An leabhar sin, tá sé ar an mbord.

An litir sin, tá sí ar an mbord.

Na leabhair sin, chuir mé iad ar an tseilf.

Na comharsana nua, labhair mé leo inné.

Sa chlásal, is é an briathar nó an nath a shocraíonn an réamhfhocal: labhairt le duine → labhairt leis nó léi; aithne a bheith agat ar dhuine → aithne a bheith agat air nó uirthi.

Tá sé úsáideach tagairt dhébhríoch a sheachaint, go háirithe nuair atá beirt den inscne chéanna sa chomhthéacs.

Máire, dúirt Nóra go raibh sí tuirseach.

D’fhéadfadh sí tagairt do Mháire nó do Nóra. Ní ráthaíonn suíomh Mháire ag tús na habairte gur di a thagraíonn an forainm. Mura réitíonn an comhthéacs an débhríocht, athscríobh: Maidir le Máire, dúirt Nóra go raibh Máire tuirseach.

Quick check

Try one question now.

1
An bainisteoir nua, tháinig chuig an gcruinniú leis féin.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Cathain a oireann an réamhtharraingt?

Oireann an struchtúr nuair is mian leat an topaic a shocrú sula dtugann tú an t-eolas nua. Is féidir leis cabhrú leat:

  • filleadh ar dhuine nó ar rud a luadh cheana;
  • topaic amháin a chur i gcodarsnacht le topaic eile;
  • frása fada a chur chun tosaigh agus tagairt ghearr a dhéanamh dó ina dhiaidh.

An chéad iarratas, ghlac an coiste leis; an dara ceann, dhiúltaigh siad dó.

An bhean a bhí ag caint leat ag an doras, tá aithne agam uirthi le blianta.

Sa dara sampla, leagann an frása fada amach cé hí an bhean. Ansin coinníonn uirthi an príomhchlásal gearr agus soiléir.

Tá an réamhtharraingt nádúrtha sa chaint agus i scríbhneoireacht a leanann rith na cainte. I bprós foirmiúil, roghnaigh í nuair a chuidíonn sí le heagrú na faisnéise. D’fhéadfadh abairt neamh-mharcáilte nó nath le maidir le a bheith níos oiriúnaí mura bhfuil cúis ar leith leis an topaic a scaradh amach.

Idirdhealú idir topaic agus fócas

Ní hionann réamhtharraingt agus abairt scoilte leis an gcopail. Is féidir leis an dá struchtúr béim a thabhairt, ach ní eagraíonn siad an fhaisnéis ar an dóigh chéanna.

Struchtúr Sampla An phríomhfheidhm sa chomhthéacs seo
Réamhtharraingt An leabhar sin, léigh mé é cheana. An leabhar a shocrú mar thopaic agus eolas a thabhairt faoi.
Abairt scoilte Is é an leabhar sin a léigh mé, ní an ceann eile. An leabhar áirithe a aithint i gcodarsnacht le ceann eile.

Sa chéad sampla, tá an clásal léigh mé é cheana iomlán ann féin. Sa dara sampla, tá struchtúr copaileach agus clásal coibhneasta ann. Ná measc an dá phatrún trí fhorainm cuspóireach a chur isteach go huathoibríoch san abairt scoilte.

Maidir le poncaíocht, is gnách camóg a úsáid chun an topaic réamhtharraingthe a scaradh ón gclásal. Sa chaint, is minic a bhíonn sos beag ann. Is é an gaol tagartha, áfach, seachas an chamóg amháin, a léiríonn an struchtúr.

Seicliosta don úsáid

Sula n-úsáideann tú réamhtharraingt, seiceáil na pointí seo:

  1. An topaic: an bhfuil cúis lena cur chun tosaigh?
  2. An tagairt: an dtagraíonn an forainm don topaic chéanna go soiléir?
  3. An ról: an bhfuil an fhoirm cheart agat mar ainmní, cuspóir, forainm réamhfhoclach nó aidiacht shealbhach?
  4. An bhrí: an bhfuil tú ag tabhairt eolais faoin topaic, seachas ag iarraidh duine nó rud a aithint le habairt scoilte?

Is é an patrún lárnach: topaic ar leith + clásal ina bhfuil tagairt di. Mar shampla: An cheist sin, pléifimid í amárach.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026