B1 · Intermediate

Condiciones contra rem praesentem et praeteritam

Disce condiciones contra rem praesentem et praeteritam exprimere: imperfectum et plusquamperfectum coniunctivi, si et nisi, atque tempora mixta.

By the flumi team About 4 min read

Res aliter cogitata

Aliquando rem aliter cogitas quam est aut fuit. Condicio contra rem ostendit quid fieret, si res aliter se haberet. Hic disces praesentia a praeteritis distinguere atque tempora coniunctivi apta eligere.

Nunc pecūniam nōn habeō; librum emere nōn possum.

Sī pecūniam habērem, librum emerem.

Verbis sī pecūniam habērem condicionem ponis quae rei praesenti contraria est. Verbis librum emerem dicis quid ex ea condicione sequeretur. Utrumque verbum est coniunctivi imperfecti, quamquam de re praesenti loqueris.

Praesentia et praeterita

In forma usitata harum condicionum, coniunctivus in utraque parte ponitur.

Tempus rei Pars cum sī Pars principalis
Res praesens Coniunctivus imperfectus Coniunctivus imperfectus
Res praeterita Coniunctivus plusquamperfectus Coniunctivus plusquamperfectus

Nunc: Tū hīc nōn es; mē nōn adiuvās.

Sī hīc essēs, mē adiuvārēs.

Herī: Tū hīc nōn fuistī; mē nōn adiūvistī.

Sī herī hīc fuissēs, mē adiūvissēs.

Essēs et adiuvārēs hic ad tempus praesens pertinent. Fuissēs et adiūvissēs ad tempus praeteritum pertinent: id quod cogitatur iam non accidit.

Nomen imperfectum te ne fallat. In condicione contra rem praesentem, sī hīc essēs non significat rem olim factam. Tempus rei ex tota sententia cognosce, non ex solo nomine temporis verbi.

Formae coniunctivi

Imperfectum activum facile formas: infinitivo praesentis activi adde terminationes personales -m, -s, -t, -mus, -tis, -nt. Quantitatem vocalium in formis observa.

Plusquamperfectum activum formas ex themate perfecti et terminationibus -issem, -issēs, -isset, -issēmus, -issētis, -issent. Exempli causa, ex amāvī thema amāv- sumis.

Persona Imperfectum: amāre Plusquamperfectum: amāvī
ego amārem amāvissem
tū amārēs amāvissēs
is, ea, id amāret amāvisset
nōs amārēmus amāvissēmus
vōs amārētis amāvissētis
eī, eae, ea amārent amāvissent

Verbum sum habet imperfectum essem, essēs, esset, essēmus, essētis, essent; plusquamperfectum fuissem, fuissēs, fuisset, fuissēmus, fuissētis, fuissent.

In passivo, imperfectum est, exempli causa, laudārer. Plusquamperfectum constat ex participio perfecto et imperfecto coniunctivi verbi sum: laudātus essem, laudāta essem. Participium cum subiecto congruit.

Quick check

Try one question now.

1
Nunc vocem non habeo nec canto. Si vocem haberem, nunc .

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Si, nisi et negatio

Sī condicionem introducit. Nisi hic idem fere valet ac sī nōn. Si partem principalem negas, nōn in ea parte ponis.

Nunc aeger sum; domī maneō.

Nisi aeger essem, tēcum ambulārem.

Idem sensus: Sī nōn aeger essem, tēcum ambulārem.

Herī mē adiūvistī; labōrem cōnfēcī.

Nisi mē adiūvissēs, labōrem nōn cōnfēcissem.

Ordo partium mutari potest. Tēcum ambulārem, nisi aeger essem eandem condicionem exprimit. Verbum sī aut nisi partem condicionis indicat, etiam si ea post partem principalem ponitur.

Tempora diversa, electio certa

Non semper utraque pars ad idem tempus pertinet. Condicio potest ad praeteritum pertinere, id autem quod ex ea sequeretur ad praesens.

Herī nōn dormīvistī; nunc fessus es.

Sī herī dormīvissēs, nunc nōn fessus essēs.

Dormīvissēs rem praeteritam, essēs statum praesentem exprimit.

Tempora non mutas tantum ut formae inter se similes sint. In utraque parte separatim considera quando res fiat. Hic forma usitata docetur; apud auctores pars principalis interdum aliter construitur.

Antequam sententiam scribis:

  1. Quaere utrum rem aliter cogites quam est aut fuit.
  2. Pro re praesenti elige imperfectum coniunctivi.
  3. Pro re praeterita elige plusquamperfectum coniunctivi.
  4. Utriusque partis tempus separatim considera.
  5. Condicionem negativam, ubi convenit, exprime per nisi vel sī nōn.

Nunc: sī habērem, darem. Tum: sī habuissem, dedissem.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026