Coniunctivus deliberativus
Coniūnctīvus dēlīberātīvus in quaestiōnibus: quid agam, quid facerem; ūsus praesentis et imperfectī, negātiō nōn et discrīmen ā quaestiōne dē factīs.
Quid agam?
Cum dubitās quid facere dēbeās aut quid facere possīs, coniūnctīvō dēlīberātīvō ūteris. Quaestiō nōn tantum factum requīrit: cōnsilium quaeris aut difficultātem agendī ostendis. Praesēns ad cōnsilium nunc capiendum, imperfectum ad dubitātiōnem praeteritam pertinet.
Duae viae ad oppidum dūcunt; neutram nōvī. Quā viā eam?
Iam nox est, et porta clausa est. Quid faciam? Ubi maneam?
Hīs quaestiōnibus vel tēcum dēlīberās vel ab aliō cōnsilium petis.
Praesens et imperfectum
Tempus ēligis secundum tempus dēlīberātiōnis. Formae iam nōtae coniūnctīvī novum hīc ūsum habent.
| Tempus dēlīberātiōnis | Tempus verbī | Exemplum |
|---|---|---|
| Nunc: quid faciendum est? | Praesēns coniūnctīvī | Quid agam? |
| Tum: quid faciendum erat? | Imperfectum coniūnctīvī | Quid agerem? |
| Nunc: utrum abeundum est an manendum? | Praesēns coniūnctīvī | Abeam an maneam? |
| Tum: utrum abeundum erat an manendum? | Imperfectum coniūnctīvī | Abīrem an manērem? |
Nunc sōlus sum; nēmō mihi respondet. Quem rogem?
Tum sōlus eram; nēmō mihi respondēbat. Quem rogārem?
Quem rogārem? hīc nōn significat aliquem ā mē rogātum esse. Quaeritur quem tum rogāre possem aut dēbērem.
Imperfectum dēlīberātīvum per sē nōn rem contrā facta positam significat. In exemplō superiōre dubitātiō ad tempus praeteritum refertur.
Quaestiones et negatio
Dēlīberātiō saepe prīmā persōnā exprimitur: quid faciam? quid faciāmus? Loquēns enim dē suā actiōne aut dē actiōne commūnī quaerit. Hic tamen ūsus nōn ad prīmam persōnam sōlam pertinet.
- Quid?: Quid scrībam?
- Quō?: Quō eam?
- Utrum … an …?: Utrum maneāmus an abeāmus?
Ad negandum in quaestiōne dēlīberātīvā nōn, nōn nē, adhibētur.
Amīcus auxilium petit. Nōn eum adiuvem?
Dubitō utrum epistulam mittam an nōn mittam.
Nōn eum adiuvem? quaestiō est dē cōnsiliō capiendō; nōn est prohibitio. Nē regulam prohibendī ad hanc quaestiōnem trānsferās.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Consilium verum aut quaestio rhetorica
Interdum respōnsum exspectās; interdum quaestiōne ostendis nullum aliud cōnsilium facile aut possibile fuisse. Haec quaestiō rhētorica vocātur.
Cōnsilium petō: Tū viās nōvistī. Quā viā eam?
Factum meum dēfendō: Hostēs omnēs viās tenēbant. Quō fugerem? Itaque in urbe mānsī.
In alterō exemplō loquēns nōn viam sibi mōnstrārī vult. Sē fugere nōn potuisse ostendit. Sēnsus igitur ex tōtō sermōne intellegendus est.
Modus quoque discrīmen facere potest:
| Quaestiō | Quid quaeritur? |
|---|---|
| Quid agis? | Quid nunc facis? Factum quaerō. |
| Quid agam? | Quid facere dēbeam? Cōnsilium quaerō. |
| Quid agēbam? | Quid tum faciēbam? Factum praeteritum quaerō. |
| Quid agerem? | Quid tum facere possem aut dēbērem? |
Quid memoria teneas
- Discerne utrum dē factō an dē cōnsiliō quaerātur.
- Ad dēlīberātiōnem praesentem adhibē praesēns: quid agam?
- Ad dēlīberātiōnem praeteritam adhibē imperfectum: quid agerem?
- Sī negās, adhibē nōn.
- Ex contextū iūdicā utrum loquēns respōnsum petat an difficultātem suam ostendat.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026