Coniunctivus hortativus et iussivus
Coniunctīvō praesentis hortāmur et iubēmus: discerne hortātiōnem ad nōs pertinentem, iussum ad alium pertinēns et negātiōnem per particulam nē.
Coniunctīvō praesentis nōn sōlum rem nārrāmus: etiam hortāmur aut iubēmus. Hīc discēs quōmodo aliōs ad rem ūnā faciendam hortērīs, quid alium facere iubeās, et quōmodo particulā nē ūtāris.
Hortātiō et iussum
Hortātiōne aliōs ad agendum vocāmus; saepe nōs quoque rem cum illīs facimus. Iussū dīcimus quid aliquis facere dēbeat.
Amīcī ad portam exspectant. Eāmus! — Ego quoque vōbīscum eō.
Discipulī adsunt. Incipiāmus! — Ego et vōs labōrem incipimus.
Mārcus forīs exspectat. Mārcus intret. — Mārcum intrāre iubeō.
Hae sententiae per sē stant: nōn pendent ab aliō verbō. Ante hunc coniunctīvum ut nōn est necessārium.
Persōnae et formae
Ad hortātiōnem saepe ūtimur prīmā persōnā plūrālī: nōs. Ad iussum saepe ūtimur tertiā persōnā, singulārī aut plūrālī: ille, illa; illī, illae.
Tabula coniunctīvum praesentis ostendit.
| Īnfīnītīvus | Nōs: hortātiō | Ille vel illa: iussum | Illī vel illae: iussum |
|---|---|---|---|
| amāre | amēmus | amet | ament |
| monēre | moneāmus | moneat | moneant |
| legere | legāmus | legat | legant |
| capere | capiāmus | capiat | capiant |
| audīre | audiāmus | audiat | audiant |
| esse | sīmus | sit | sint |
| īre | eāmus | eat | eant |
Nōmen persōnae addere potes: Iūlia legat; puerī audiant. Prōnōmen nōs nōn semper addendum est: legāmus iam persōnam et numerum indicat.
Quis rem faciat?
Persōnam ēlige ex eō quī rem facere dēbet.
- Tū cum aliīs: Librum legāmus.
- Ūnus alius: Iūlia librum legat.
- Plūrēs aliī: Puerī librum legant.
Magister discipulīs dīcit: Attentī sīmus. Magister quoque attentus esse vult.
Magister dīcit: Discipulī attentī sint. Iussum ad discipulōs pertinet.
Ad eum quem appellās imperātīvō quoque ūtī potes: Mārce, intrā! Coniunctīvus tertiae persōnae aliam formam praebet: Mārcus intret.
Coniunctīvus iussīvus etiam in secundā persōnā invenītur. Hīc tamen ūsum frequentem tertiae persōnae exercēs. Iussum coniunctīvō expressum nōn semper mīte est: vīs eius ex verbīs et rē intellegitur.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Negātiō per nē
Hortātiōnem vel iussum negāmus particulā nē, nōn particulā nōn.
Nē timeāmus. — Nōs ad animum firmum habendum hortor.
Nē quis intret. — Neminem intrāre volō.
Puerī nē clāment. — Puerōs clāmāre vetō.
Post nē, quis significat aliquem: nē quis intret igitur omnēs ab intrandō prohibet.
Puerī nōn clāmant rem nārrat: clāmor nōn audītur.
Puerī nē clāment iussum exprimit: puerī tacēre dēbent.
Ad hominem quem appellās etiam dīcere potes: Nōlī clāmāre! Hanc formam nōn necesse est in coniunctīvum praesentis mūtāre.
Quid memoriā teneās?
- Discerne rem nārrātam ab hortātiōne vel iussū.
- Sī rem cum aliīs facere vīs, prīmam persōnam plūrālem ēlige: incipiāmus.
- Sī alium agere iubēs, tertiam persōnam ēlige: incipiat vel incipiant.
- Ad hortātiōnem vel iussum negandum adhibe nē: nē dubitēmus.
Legāmus nōs ad legendum vocat; Iūlia legat Iūliam legere iubet.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026