Elisio et quantitas syllabarum in versu
Elisionis leges et syllabarum quantitatem in versu Latino discerne; hiatum, prodelisionem et mutae cum liquida vim exemplis metricis diligenter cognosce.
A sono ad mensuram versus
In versu Latino syllabarum quantitas et vocalium concursus diligentius quam in prosa observandi sunt. Ut versum recte metiaris, quantitatem vocalis a pondere syllabae distingue, fines verborum considera, elisionem agnosce. Deinde hiatus et alias licentias ex metro atque poetae consuetudine iudica.
Hic de versibus agitur quorum mensura syllabis longis brevibusque constat, praesertim de hexametro classico. Signum — syllabam longam, ⏑ brevem, × syllabam ancipitem indicat.
Vocalis quantitas et syllabae pondus
Vocalis longa et syllaba longa non idem sunt. Vocalis natura brevis in syllaba longa manere potest: positio vocalem ipsam non producit.
| Causa | Ratio metrica | Exemplum |
|---|---|---|
| Vocalis longa | Syllaba natura longa est. | mā in māter |
| Diphthongus | Una syllaba longa efficitur. | au in aurum |
| Vocalis brevis ante duas consonantes | Syllaba plerumque positione longa est. | ar in arma |
| Vocalis brevis ante unam consonantem quam vocalis sequitur | Syllaba plerumque brevis est. | că in canō |
In arma, prima syllaba longa est propter r et m; vocalis a tamen brevis est. Itaque macron, quo vocalis longitudo indicatur, non omnibus vocalibus syllabarum longarum imponendus est.
Quantitas vocalis ad vocem pertinet; pondus syllabae etiam a consonantibus sequentibus pendet. Signa metrica supra totam syllabam intellegenda sunt, non tamquam notae longitudinis cuiusque vocalis.
Positio ultra fines verborum
Finis vocabuli rationem positionis non interrumpit. Si vocalem brevem consonans finalis et consonans initialis vocabuli sequentis excipiunt, syllaba prior plerumque longa est. Si vocalis sequitur, una consonans finalis per se positionem non facit.
In Vergilii verbis multum ille et terrīs iactātus et altō (Aeneis 1.3), syllaba et ante terrīs positione longa est: t finale et t initiale concurrunt. Alterum et, ante altō, breve est.
Litterarum numerum cum consonantium numero ne confundas:
- x et z in ratione metrica plerumque duarum consonantium vim habent.
- h positionem non facit.
- qu non ita dividitur ut duae consonantes positionem efficientes numerentur.
- i consonans a vocali i distinguendum est: in iam non est syllaba separata.
Consonans muta cum liquida sequenti exceptionem usitatam praebet. In pătris, vocalis a brevis est; syllaba prior tamen in versu aut brevis aut positione longa esse potest propter concursum tr. Haec libertas non ad quemlibet duarum consonantium concursum pertinet; divisionem verbi et usum poetae respice.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Elisio et prodelisio
Cum vocabulum vocali vel diphthongo finitur et proximum a vocali incipit, finis prioris vocabuli plerumque eliditur: syllaba finalis proprium locum in mensura non obtinet. Idem fit ante h cum vocali. Etiam vocalis finalis cum -m elisioni obnoxia est.
| Concursus | Exemplum | Notatio ad mensuram explicandam |
|---|---|---|
| Vocalis ante vocalem | ille et | ill(e) et |
| Vocalis cum -m ante vocalem | multum ille | mult(um) ille |
| Vocalis ante h et vocalem | horrendum post monstrum | monstr(um) horrendum |
Parentheses hic partem elisam ostendunt; orthographiam textus non mutant. Exemplum monstrum horrendum ex Vergilii Aeneide 3.658 sumptum est.
Mult(um) ill(e) et terrīs iactātus et altō.
Duae elisiones sunt: -um ante ille, deinde -e ante et. Consonantes quae supersunt ad syllabarum pondus aestimandum pertinent.
Ante es et est saepe potius vocalis initialis verbi sum tollitur. Haec prodelisio, sive aphaeresis, appellatur: factum est → factumst. In hac notatione non -um, sed e- subducitur.
Elisio non probat vocalem in recitatione omni sono caruisse. Quomodo vocales concurrentes auditae sint, non ubique certo restitui potest. Certius est quid in mensura valeant quam quomodo singulae pronuntiatae sint.
Hiatus et syllabarum contractio
Hiatus est concursus vocalium in quo elisio exspectata non fit: utraque vocalis suam syllabam retinet. In poesi classica non est libertas ubique adhibenda. Voces Graecae, interiectiones, divisiones versus et peculiaris poetae usus ad iudicium pertinere possunt.
Caesura autem elisionem per se non impedit. Ne hiatum statuas tantum quia ibi sensus distinguitur aut interpunctio in editione posita est. In fine versus vocalis finalis plerumque non eliditur ante vocalem versus sequentis; continuatio metrica inter versus res specialis est.
Ab elisione distingue synizesin: duae vocales intra idem vocabulum, quae alias separatim numerantur, in unam syllabam metricam coeunt. Ne hanc contractionem cum diphthongo ordinaria confundas, neve ad difficultatem quamlibet solvendam fingas.
Si mensura non constat, prius quantitatem vocalium, consonantes et elisiones recognosce. Tum demum hiatum, synizesin aut aliam licentiam considera, testimoniis eiusdem poetae adiutus.
Hexameter exemplaris et ratio legendi
Vergilii primus versus (Aeneis 1.1) distinctiones supra explicatas illustrat:
Arma virumque canō, Trōiae quī prīmus ab ōrīs.
Divisio in pedes:
ar-ma-vi | rum-que-ca | nō-Trō | iae-quī | prī-mus-ab | ō-rīs
— ⏑ ⏑ | — ⏑ ⏑ | — — | — — | — ⏑ ⏑ | — ×
ar et rum positione longae sunt, non propter vocales longas. In Trōiae, i consonans est et ae diphthongus. In prīmus ab, syllaba mus brevis manet: sola s ante vocalem positionem non facit. Etiam ab ante ōrīs breve est.
Ultima hexametri syllaba locum ancipitem obtinet: sive natura longa sive brevis est, versum claudere potest. In hoc exemplo rīs natura longa est; signum × condicionem loci metrici, non incertam huius vocalis quantitatem, indicat.
Ad versum metiendum hunc ordinem serva:
- Vocales et consonantes distingue, praesertim i, atque diphthongos agnosce.
- Elisiones nota, etiam ubi -m finale vel h initiale occurrit.
- Syllabarum pondus constitue, fines vocabulorum transgressus ubi opus est.
- Pedes cum metro compara; mutam cum liquida et finem versus suo iure aestima.
- Licentias argumento confirma, non sola necessitate metri.
Vocalis quantitas, syllabae pondus et locus metricus inter se cohaerent, sed tria diversa sunt: hac distinctione servata, elisiones et exceptiones multo certius iudicabis.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026