Genitivus pretii et aestimationis
Genitivus pretii et aestimationis: disce uti formis magni, parvi, tanti, quanti, pluris et minoris atque pretium definitum ab aestimatione distinguere.
Genitivus non tantum possessorem indicat: quibusdam formis etiam exprimit quanti res ematur aut quanti aliquis rem vel hominem aestimet. Hic disces pretium ab aestimatione distinguere, formas usitatas eligere atque intellegere cur non omnes genitivi apud omnia verba aeque conveniant.
Pretium et aestimatio
Pretium ad emptionem et venditionem pertinet; aestimatio ad iudicium de valore, utilitate vel dignitate. Eadem forma interdum utrumque exprimit: verbum et res de qua agitur sensum declarant.
- Hunc librum tantī ēmī. — Tantum pretium pro libro dedi.
- Fidem tuam tantī faciō. — Tantum valorem fidei tuae tribuo.
In priore sententia pecunia spectatur; in altera iudicium loquentis. Itaque genitivus aestimationis non necessario ad mercaturam pertinet.
Formae praecipuae
Hae formae sine nomine expresso ponuntur. Non cum re aestimata genere, numero aut casu concordant: magnī eandem formam servat, sive hominem sive amicitiam magni facis.
| Forma | Vis | Usus praecipuus |
|---|---|---|
| magnī | magni valoris | aestimatio |
| parvī | exigui valoris | aestimatio |
| tantī | eius valoris vel pretii | aestimatio et pretium |
| quantī | cuius valoris vel pretii | interrogatio et relatio |
| plūris | maioris valoris vel pretii | comparatio |
| minōris | minoris valoris vel pretii | comparatio |
Formae plūris et minōris comparationem continent. Id cum quo comparas aut exprimitur aut ex contextu intellegitur.
- Amīcitiam tuam magnī faciō.
- Dīvitiās minōris quam virtūtem aestimō.
- Hunc agrum plūris vendidī quam ēmī.
Aestimare, facere, putare, habere
Cum verbis aestimāre, facere, putāre, habēre, hae formae indicant quo loco rem vel hominem in iudicio tuo ponas. Res aestimata plerumque accusativo exprimitur.
- Consilium tuum magnī aestimō.
- Eius minās parvī putō.
- Tē magnī habeō.
Discerne magnī facere et magnum facere. In priore locutione genitivus aestimationem significat; in altera magnum cum accusativo concordare potest et magnitudinem vel effectum describere.
Cum verbo aestimāre etiam ablativus adhibetur, praesertim in locutionibus magnō pretiō, parvō pretiō. Genitivus igitur non est unica ratio qua aestimatio exprimitur.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Emere et vendere: quanti?
Cum pretium quaeris, dicis quantī?; respondere potes tantī, plūris, minōris. Forma tantī pretium ex contextu notum repetit, nec per se significat pretium magnum.
— Quantī hunc librum ēmistī?
— Decem dēnāriīs.
— Ego eundem librum minōris ēmī.
In responsione decem dēnāriīs pretium certa pecuniae summa definitur et ablativo exprimitur. In ultima sententia minōris indicat pretium infra decem denarios fuisse, sed summam ipsam non declarat.
Nec tamen omne pretium incertum genitivo exprimitur. Usitatae sunt locutiones magnō, parvō, vīlī pretiō; nomen pretium etiam omitti potest.
Ad pretium magnum emptionis significandum elige magnō pretiō ēmī vel magnō ēmī, non magnī ēmī. Similiter pretium exiguum exprimitur parvō pretiō vel parvō. Formas magnī et parvī, quas cum facere didicisti, ne ad omnia verba mercandi transferas.
Tanti et quanti inter se respondent
Quantī non solum interrogationem introducit: etiam ad antecedens tantī referri potest. Tum par valor aut par pretium exprimitur.
- Hunc librum tantī vendidī, quantī ēmī.
- Nēmō tē tantī facit, quantī ego.
Prima sententia pretium venditionis et emptionis idem fuisse declarat. In altera aestimatio comparatur; post ego verbum faciō facile intellegitur.
Locutio tantī est, praesertim cum infinitivo, indicat rem satis valere ut aliquid facias vel patiaris.
Tantī est labōrāre, ut hoc discam.
Hic non de mercede laboris agitur: utilitas discendi laborem compensat.
Qua ratione formam eligas
- Sensum considera: de pecunia solvenda agitur an de iudicio et valore?
- Verbum inspice: cum facere et similibus, magnī et parvī sunt formae communes; cum emere, magnō et parvō pretium magnum vel exiguum indicant.
- Comparationem agnosce: plūris et minōris maiorem vel minorem valorem aut pretium exprimunt.
- Relationem observa: tantī … quantī parem aestimationem vel idem pretium coniungunt.
- Summam definitam ablativo exprime: decem dēnāriīs ēmī.
Memoria tene: magnī faciō, sed magnō ēmī; plūris aestimō et plūris ēmī. Non sola significatio, sed etiam verbum regens formam dirigit.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
18 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 18 words and review them later.
Vocabula: Genitivus pretii et aestimationis
18 wordsLast updated November 5, 2026