Gerundium: forma et usus
Gerundiī formās et ūsūs cognōsce: genitīvum, accūsātīvum cum praepositiōne, ablātīvum et datīvum; discerne nōmen verbāle ab adiectīvō verbālī.
Gerundium actiōnem tamquam rem nōminat: ars scrībendī est ars quae ad sententias litterīs exprimendās pertinet. Hīc fōrmās gerundiī et ūsūs genitīvī, datīvī, accūsātīvī atque ablātīvī cognōscēs; nōmen verbāle ab adiectīvō verbālī discernēs.
Actio tamquam res
Gerundium est nōmen verbāle: cāsum habet ut nōmen, sed actiōnem significat ut verbum. Neutrī generis est et numerī singulāris; nōn cum nōmine concordat.
Legere mē dēlectat.
Magna est mihi cupiditās legendī.
In priōre sententiā īnfīnītīvus subiectum est. In alterā, gerundium genitīvī cāsūs ā nōmine cupiditās pendet: quid facere cupiō? Legere.
Gerundium nōminātīvum nōn habet. Ubi actiō nōminātīvī locum obtinet, īnfīnītīvus adhibētur. Etiam sine praepositiōne, ut in Legere volō, īnfīnītīvus, nōn gerundiī accūsātīvus, ūsurpātur.
Formae gerundii
Gerundium per -nd- fōrmātur. Prīma coniugātiō habet -and-, secunda et tertia -end-, quārta atque verba ut capiō -iend-: amandī, monendī, legendī, audiendī, capiendī.
Ā verbō eō, īre gerundium fōrmātur eundī, eundō, eundum, eundō. Verba dēpōnentia quoque gerundium habent, iīsdem terminātiōnibus et sēnsū āctīvō: loquendī ā loquor, sequendī ā sequor.
| Cāsus | Gerundium ā verbō legō | Exemplum |
|---|---|---|
| Genitīvus | legendī | cupiditās legendī |
| Datīvus | legendō | legendō operam dare |
| Accūsātīvus | legendum | ad legendum |
| Ablātīvus | legendō | legendō discere |
Terminātiōnēs sunt -ī, -ō, -um, -ō, ut in nōminibus neutrīs secundae dēclīnātiōnis. Vocātīvus et fōrmae plūrālēs dēsunt.
Gerundium actiōnem significat, nōn necessitātem. Legendī in cupiditās legendī nōn significat aliquid legendum esse.
Genitivus et dativus
Genitīvus saepe ā nōmine pendet quod studium, facultātem, scientiam vel occāsiōnem significat.
Magna est eius cupiditās discendī.
Nunc tempus tacendī est.
Ars bene dīcendī exercitātiōne augetur.
In bene dīcendī, adverbium bene ad actiōnem pertinet. Gerundium vim verbī retinet: nōn adiectīvum, sed adverbium adhibēs ut modum actiōnis dēscrībās.
Genitīvus etiam ab adiectīvīs ut cupidus et perītus pendet.
Discipulus est cupidus discendī.
Ōrātor est perītus dīcendī.
Cum causā vel grātiā, genitīvus gerundiī fīnem significat: quō cōnsiliō aliquid fit? Causā et grātiā genitīvō postponuntur.
Rōmam discendī causā vēnit.
Discendī grātiā peregrīnātur.
Datīvus multō rārior est. In quibusdam locūtiōnibus indicat cui actiōnī opera tribuātur.
Scrībendō operam dat.
In locūtiōne solvendō esse, datīvus facultātem solvendī indicat; haec locūtiō praesertim dē pecūniā dēbitā adhibētur.
Dēbitor solvendō est: satis pecūniae habet ut dēbita solvat.
Dēbitor solvendō nōn est: dēbita solvere nōn potest.
Nōn tamen cuivīs verbō datīvum gerundiī adiungās: regimen verbī vel locūtiōnis spectandum est.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Accusativus et ablativus
Accūsātīvus gerundiī cum praepositiōne pōnitur, praesertim cum ad. Ita actiō ad quam aliquid parātur vel aptum est indicārī potest.
Hic locus ad legendum aptus est.
Hōra ad ambulandum satis est.
Operam suam ad scrībendum cōnfert.
Ad cum gerundiō etiam fīnem actiōnis aperte significat.
Ad discendum vēnit.
Discendī causā vēnit.
Utraque sententia indicat eum vēnisse ut discat. Ad hunc fīnem exprimendum utramque cōnstrūctiōnem ēligere potes: post ad accūsātīvum pōne; ante causā vel grātiā, genitīvum. In ad legendum aptus, autem, aptitūdō significātur; legendī causā fīnem exprimit, nōn aptitūdinem.
Ablātīvus sine praepositiōne saepe instrūmentum vel modum significat: quā ratiōne aliquid fit?
Legendō multa discimus.
Tacendō nihil efficiēs.
Ablātīvus etiam post praepositiōnem invenītur, velut dē aut in.
Dē scrībendō loquimur.
Multum temporis in legendō cōnsūmit.
Vis verbalis et fines usus
Gerundium nōn sōlum adverbium, sed etiam ea quae verbum regit accipere potest. Verbum parcō datīvum regit; idem regimen apud gerundium manet.
Parcendō victīs pācem firmāvit.
Saepe cupiō discere; magna est mihi cupiditās multa discendī.
In alterō exemplō multa est accūsātīvus neutrī generis plūrālis, quem discendī regit. Talis ūsus gerundiī cum accūsātīvō, praesertim prōnōminis aut adiectīvī neutrī, probātus est.
Gerundium cum obiectō accūsātīvī nōn semper est mendum. Sed ubi nōmen expressum obiectum est, Latīnī saepe gerundīvum cum nōmine concordāns praeferunt, praesertim post praepositiōnem: ad librōs legendōs.
In ad legendum, gerundium nōn concordat; in ad librōs legendōs, gerundīvum cum librōs concordat.
Quid memoria teneas
- Actiōnem ut rem gerundium nōminat: ars scrībendī.
- Cāsum ex regimine ēlige: cupiditās legendī, ad legendum, dē legendō.
- Legendō datīvus aut ablātīvus esse potest; locūtiōnem et sēnsum spectā.
- Vim verbī agnōsce: bene dīcendī, parcendō victīs.
- Concordiam quaere: ad legendum gerundium habet, ad librōs legendōs gerundīvum.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
33 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 33 words and review them later.
Vocabula: Gerundium: forma et usus
33 wordsLast updated November 5, 2026