Nominativus cum infinitivo
Nominativus cum infinitivo: concordia subiecti et verbi passivi, tempora infinitivi, usus verbi videri et constructio personalis cum exemplis claris.
Quid haec constructio significet
Cum narras quid de aliquo dicatur, nominativo cum infinitivo uti potes. Persona de qua aliquid dicitur fit subiectum verbi passivi; infinitivus indicat quid ea agat vel patiatur. Hic disces formas inter se congruentes eligere et constructionem personalem ab impersonali discernere.
Mārcus venīre dīcitur.
Alii dicunt Marcum venire. Nomen Mārcus est nominativi casus; verbum dīcitur cum eo congruit; infinitivus venīre actionem Marci indicat.
Ab accusativo ad nominativum
Post verbum activum dicunt accusativum cum infinitivo iam nosti. Cum constructionem personalem passivam eligis, subiectum infinitivi nominativo ponitur. Verbum passivum cum hoc subiecto numero et persona congruit.
| Constructio activa | Constructio personalis passiva |
|---|---|
| Dīcunt Mārcum venīre. | Mārcus venīre dīcitur. |
| Dīcunt puellās venīre. | Puellae venīre dīcuntur. |
| Dīcunt tē venīre. | Venīre dīceris. |
| Dīcunt nōs venīre. | Venīre dīcimur. |
In duobus ultimis exemplis pronomen subiecti non exprimitur: persona ex verbo finito intellegitur. Infinitivus ipse neque personam neque numerum distinguit.
Si plures sunt personae de quibus aliquid dicitur, verbum passivum plurale esse debet: Puellae venīre dīcuntur, non Puellae venīre dīcitur.
Quae verba ita construantur
Nominativus cum infinitivo frequens est post formas passivas verborum dicendi et existimandi. Non tamen quaelibet forma passiva hanc constructionem admittit.
- Dīcitur: alii aliquid dicunt.
- Trāditur: aliquid memoriae proditum est.
- Putātur: alii ita existimant.
- Vidētur: aliquid tale esse apparet, quamquam res certa esse non debet.
Homērus caecus fuisse trāditur.
Iūlia docta esse putātur.
Puer fessus esse vidētur.
Adiectivum quod subiectum describit nominativo ponitur: caecus, docta, fessus. Cum subiecto genere, numero et casu congruit.
Verbum videor hic non simpliciter significat aliquem oculis conspici. In sententia Puer fessus esse vidētur de specie vel iudicio agitur. Cui ita videatur, dativo indicari potest:
Tū mihi fessus esse vidēris.
Ego ex vultu vel moribus tuis iudico te fessum esse.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Tempus infinitivi et concordia
Infinitivus tempus ad verbum principale refert, sicut in accusativo cum infinitivo. Non necesse est ut infinitivus eiusdem temporis sit ac verbum principale.
| Infinitivus | Exemplum | Ratio temporis |
|---|---|---|
| Praesens | Mārcus dormīre dīcitur. | Nunc dicitur; nunc dormit. |
| Perfectum | Mārcus discessisse dīcitur. | Nunc dicitur; antea discessit. |
| Futurum | Mārcus ventūrus esse dīcitur. | Nunc dicitur; postea veniet. |
Si verbum principale praeteritum est, relatio eadem manet: Mārcus dormīre dīcēbātur significat Marcum eo tempore dormire quo homines de eo loquebantur.
Participium quod ad infinitivum pertinet cum subiecto nominativo congruit:
Puellae ventūrae esse dīcuntur.
Puellae laudātae esse dīcuntur.
In primo exemplo adventus posterior est; in altero laus anterior. Formae ventūrae et laudātae nominativi pluralis feminini sunt, sicut puellae.
Constructio personalis et impersonalis
In constructione personali verbum passivum subiectum nominativi casus habet. In constructione impersonali verbum tertiae personae singularis ponitur et accusativus cum infinitivo servatur.
| Constructio | Exemplum | Quid observes |
|---|---|---|
| Personalis | Mārcus venīre dīcitur. | Marcus est subiectum verbi passivi. |
| Impersonalis | Dīcitur Mārcum venīre. | Mārcum venīre est accusativus cum infinitivo. |
Utraque sententia recta est. In personali persona de qua narratur subiectum fit; in impersonali totum nuntium proponis.
Apud scriptores classicos constructio personalis praesertim cum formis praesentis, imperfecti et futuri verborum dicendi frequens est. Cum formis perfecti passivi constructio impersonalis saepe occurrit: Trāditum est Homērum caecum fuisse. Haec frequentia est, non lex quae omnem aliam constructionem excludat.
Ne igitur caecum in ultimo exemplo corrigas: cum Homērum, subiecto infinitivi accusativo, recte congruit. In constructione personali autem dicis Homērus caecus fuisse trāditur.
Quid ante scribendum examines
- Quaere utrum constructio personalis an impersonalis sit.
- In personali pone subiectum nominativo et verbum passivum eiusdem personae ac numeri.
- Adiectivum vel participium ad subiectum pertinens cum eo congruere fac.
- Elige infinitivum qui actionem eodem tempore, antea vel postea fieri indicet.
Puellae ventūrae esse dīcuntur: subiectum nominativum plurale, verbum plurale, participium nominativum femininum plurale, adventus posterior.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
4 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 4 words and review them later.
Vocabula: Nominativus cum infinitivo
4 wordsLast updated November 5, 2026