Participium coniunctum
Participium coniunctum cum nōmine concordat et tempus, causam vel concessiōnem indicat. Disce cāsum eligere et participium ad verbum prīncipāle referre.
Participium coniūnctum cum nōmine vel prōnōmine coniungitur et rem addit ad actiōnem verbī. Hāc cōnstrūctiōne duās actiōnēs breviter coniungere potes: Puella cantāns ambulat; puella cantat et simul ambulat.
Nōmen et participium
Participium coniūnctum ad nōmen pertinet quod suum mūnus in sententiā habet. Participium cum eō nōmine genere, numerō et cāsū concordat.
Puer currēns cadit.
Puer currit et, dum currit, cadit. Puer est subiectum verbī cadit; currēns cum puer concordat: utrumque est masculīnum, singulāre, nōminātīvī cāsūs.
Participium nōn semper ad subiectum pertinet. Etiam ad nōmen aliō cāsū positum referrī potest.
Cāsus ex mūnere nōminis
Prīmum vidē quod mūnus nōmen in sententiā habeat; deinde participium eōdem cāsū pōne.
| Sententia | Nōmen et participium | Cāsus et mūnus nōminis |
|---|---|---|
| Puella cantāns ambulat. | puella cantāns | Nōminātīvus: puella ambulat. |
| Māter puellam cantantem audit. | puellam cantantem | Accūsātīvus: māter puellam audit. |
| Māter puellae venientī aquam dat. | puellae venientī | Datīvus: māter puellae aquam dat. |
| Puellae territae fugiunt. | puellae territae | Nōminātīvus plūrālis: puellae fugiunt. |
Terminātiōnēs nōminis et participiī nōn semper eaedem sunt. In puella cantāns et puellae venientī, fōrmae differunt, sed genus, numerus et cāsus concordant.
Tempus ad verbum prīncipāle
Tempus participiī ad actiōnem verbī prīncipālis refertur, nōn semper ad tempus quō loqueris.
- Participium praesentis actiōnem simul factam plērumque ostendit.
- Participium perfectī actiōnem anteā factam plērumque ostendit; saepe etiam statum ex eā actiōne ortum significat.
- Participium futūrī, ut ventūrus, actiōnem posteriōrem vel cōnsilium indicāre potest: mercātor ventūrus est mercātor quī ventūrus est.
Puer currēns cadit. — Dum currit, cadit.
Puer currēns cecidit. — Dum currit, puer cecidit.
Mīlitēs vulnerātī discessērunt. — Mīlitēs vulnerātī erant; deinde discessērunt.
In currēns cecidit, participium praesentis ad rem praeteritam pertinet, quia cursus et lapsus eōdem tempore fīēbant.
Dum, cum significat «inter id tempus quō», in prōsā classicā plērumque cum praesentī indicātīvī pōnitur, etiam dē rē praeteritā: Dum currit, puer cecidit.
Participium perfectī verbī nōn dēpōnentis plērumque passīvum est: vulnerātī sunt quī vulnera accēpērunt. Participium perfectī verbī dēpōnentis saepe vim actīvam habet: mercātor profectus ad urbem vēnit; mercātor ipse profectus est.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Sēnsus ex contextū
Participium per sē nōn dīcit utrum tempus, causa an concessiō significētur. Tōtam sententiam et rēs nārrātās spectā.
| Sēnsus | Cum participiō | Plēnius dictum |
|---|---|---|
| Tempus | Puer currēns cecidit. | Dum currit, puer cecidit. |
| Causa | Puer territus fūgit. | Quia territus erat, puer fūgit. |
| Concessiō | Mīles vulnerātus tamen pugnābat. | Quamquam vulnerātus erat, mīles tamen pugnābat. |
In exemplō dē puerō, timor causa fugae intellegitur. In exemplō dē mīlite, tamen adiuvat: vulnus eum nōn prohibēbat quōminus pugnāret.
Sī sēnsus nōn satis clārus est, participium sententiā cum dum, quia vel quamquam explicā. Cum dum simultāneitātem indicat, praesentī indicātīvī plērumque ūtere, etiam dē rē praeteritā. Nōlī tamen eandem coniūnctiōnem omnibus participiīs tribuere.
Quid ab aliīs cōnstrūctiōnibus differt?
Participium etiam nōmen tantum dēscrībere potest: aqua fervēns aquam dēscrībit. Participium coniūnctum, ut hīc tractātur, circumstantiam actiōnis addit: puer currēns cecidit cursum cum lapsū coniungit. Interdum uterque sēnsus aptus est; contextus tē adiuvat.
Ab ablātīvō absolūtō hanc cōnstrūctiōnem distingue:
Mīlitēs vulnerātī discessērunt. — Mīlitēs est subiectum verbī discessērunt. Participium est coniūnctum.
Mīlitibus vulnerātīs, dux auxilium mīsit. — Dux est subiectum verbī mīsit. Mīlitibus vulnerātīs est ablātīvus absolūtus.
Nōn omne participium ablātīvī cāsūs absolūtum est. In participiō coniūnctō, nōmen ipsum mūnus in sententiā habet; in ablātīvō absolūtō, nōmen et participium cōnstrūctiōnem sēparātam efficiunt.
Ā mīlitibus fugientibus urbs relicta est. — Mīlitibus ā praepositiōne ā regitur et indicat ā quibus urbs relicta sit. Fugientibus cum mīlitibus concordat: participium est coniūnctum.
Mīlitibus fugientibus, cīvēs timēbant. — Mīlitibus fugientibus est ablātīvus absolūtus; cīvēs est subiectum verbī timēbant.
Quattuor rēs inspice
- Nōmen reperī: ad quod nōmen participium pertinet?
- Concordiam probā: idemne genus, numerus et cāsus sunt?
- Tempus comparā: actiō participiī simul cum actiōne verbī fit, ante eam facta est an post eam futūra est?
- Sēnsum explicā: tempus, causa vel concessiō ex contextū intellegitur?
Puer currēns cecidit: currēns cum puer concordat; cursus simul cum lapsū fīēbat; sententiam per dum currit explicāre potes.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026