Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling
Gebruik tegenwoordige en voltooide deelwoorden als bijvoeglijk naamwoord. Leer de verbuiging en spelling in vormen als werkende en verbrede.
Een deelwoord kan niet alleen deel van het werkwoordelijk gezegde zijn, maar ook een zelfstandig naamwoord beschrijven. Vergelijk de deur is gesloten met de gesloten deur. In de tweede woordgroep wordt gesloten bijvoeglijk gebruikt.
Tegenwoordig deelwoord als eigenschap
Het tegenwoordig deelwoord bestaat meestal uit infinitief + d: werkend, lopend, wachtend. Het beschrijft een handeling of toestand die voortduurt.
- een werkend alarmsysteem
- het slapende kind
- de wachtende reizigers
- een snel groeiende organisatie
Vóór een zelfstandig naamwoord krijgt de vorm een -e volgens de gewone regels voor bijvoeglijke naamwoorden. Alleen bij een onbepaald, enkelvoudig het-woord blijft die e meestal weg: een werkend systeem, maar het werkende systeem.
| Basisvorm | Zonder -e | Met -e |
|---|---|---|
| werkend | een werkend apparaat | het werkende apparaat |
| groeiend | een groeiend probleem | de groeiende problemen |
| lachend | een lachend kind | de lachende kinderen |
Voltooid deelwoord als resultaat
Een bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord beschrijft vaak het resultaat van een handeling.
- de gesloten winkel
- een beschadigd pakket
- het ondertekende contract
- de gisteren verstuurde factuur
Sterke deelwoorden op -en, zoals gebroken, geschreven en gesloten, krijgen geen extra buigings-e: de gebroken vaas, niet de gebrokene vaas. Andere deelwoorden volgen gewoonlijk de normale verbuiging: een geopend raam tegenover het geopende raam.
Een deelwoord op -en kan wel een e bevatten, maar de uitgang is als geheel -en. Voeg daar bij bijvoeglijk gebruik geen nieuwe e aan toe.
De spelling vóór een buigings-e
Als je -e toevoegt, pas je de gewone spellingregels voor open en gesloten lettergrepen toe. Je kopieert dus niet automatisch alle eindletters van het deelwoord.
| Voltooid deelwoord | Bijvoeglijk gebruikt | Waarom? |
|---|---|---|
| verbreed | de verbrede weg | één d; in de open lettergreep blijft de e-klank lang |
| vergroot | de vergrote foto | één t; in de open lettergreep blijft de o-klank lang |
| beloofd | de beloofde hulp | de d is alleen de deelwoorduitgang |
| gered | de geredde zwemmer | dubbele d houdt de e van red kort |
| verhit | de verhitte ruimte | dubbele t houdt de i kort |
De vorm verbredde is fout: die dubbele d zou een korte klinker suggereren. In geredde is de dubbele d juist nodig om de korte e te behouden.
Deelwoord of gewoon bijvoeglijk naamwoord?
Sommige deelwoorden zijn zo gewoon als eigenschap dat het verschil niet altijd belangrijk is.
- een ervaren medewerker
- een gesloten karakter
- een verrassend resultaat
Kijk naar de betekenis. Een door de monteur gerepareerde fiets noemt duidelijk een handeling en kan bepalingen meenemen. Een ervaren medewerker beschrijft vooral een vaste eigenschap.
Werkwoordelijke zin: De gemeente heeft de weg verbreed.
Resultaat als eigenschap: De verbrede weg is vandaag geopend.
Voortgaande handeling: Langs de groeiende stad worden nieuwe fietspaden aangelegd.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Uitbreidingen rond het deelwoord
Een deelwoordgroep kan informatie over tijd, manier of uitvoerder bevatten. Het hele pakket staat vóór het zelfstandig naamwoord.
- de vorige week aangekondigde maatregel
- een zorgvuldig geschreven verslag
- de door buurtbewoners georganiseerde markt
Lange groepen zijn grammaticaal mogelijk, maar kunnen zwaar worden. In een publieksgerichte tekst is een bijzin soms duidelijker: de markt die door buurtbewoners is georganiseerd.
Veelvoorkomende fouten
- een werkende apparaat → een werkend apparaat
- de geopent brief → de geopende brief
- de verbreedde weg → de verbrede weg
- de gebrokene stoel → de gebroken stoel
- een door de storm beschadigen dak → een door de storm beschadigd dak
Bepaal eerst het juiste deelwoord. Kijk daarna naar het zelfstandig naamwoord en beslis of er een buigings-e nodig is. Pas dan de gewone klinker- en medeklinkerregels toe.
Samenvatting
- Een tegenwoordig deelwoord op -d beschrijft vaak een voortgaande handeling.
- Een voltooid deelwoord beschrijft vaak het resultaat van een handeling.
- Deelwoorden op -en krijgen bij bijvoeglijk gebruik geen extra e.
- Andere deelwoorden volgen de gewone regels voor de buigings-e.
- Bij vormen als verbrede en geredde bepaalt de klinkerlengte of een medeklinker enkel of dubbel staat.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
23 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 23 words and review them later.
Kernwoorden bij Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling
23 wordsLast updated October 11, 2026