De toekomst met gaan.

Met gaan + infinitief praat je vaak over een plan, een besluit of iets dat duidelijk op het punt staat te gebeuren: We gaan vanavond koken en Kijk naar de lucht; het gaat regenen.

Na deze les kun je:

• een toekomstzin met gaan + infinitief vormen;
• deze vorm voor plannen en zichtbare ontwikkelingen gebruiken;
• gaan, het presens en zullen passend van elkaar onderscheiden.

1.De vorm van gaan + infinitief

Vervoeg gaan bij het onderwerp. Zet het andere werkwoord als infinitief aan het einde van de hoofdzin.

Onderwerp	Gaan	Voorbeeld
ik	ga	Ik ga vanavond studeren.
jij / je	gaat	Jij gaat morgen bellen.
u	gaat	U gaat volgende week beginnen.
hij / zij / het	gaat	Zij gaat een cursus volgen.
wij / jullie / zij	gaan	Wij gaan samen koken.

De tijdsbepaling staat meestal vóór het laatste werkwoord: Wij gaan zaterdag de kamer schilderen.

2.Een plan of een besluit

Gebruik gaan + infinitief als het onderwerp van plan is iets te doen of als er al een besluit is genomen.

• Ik ga dit weekend mijn ouders bezoeken.
• We gaan in mei de keuken schilderen.
• Amir gaat volgend jaar een opleiding volgen.
• De buren gaan hun huis verkopen.

Een plan kan nog veranderen. De vorm zegt vooral dat de persoon nu een bedoeling of een besluit heeft.

3.Iets begint of lijkt snel te gebeuren

Gaan + infinitief kan ook aangeven dat een handeling begint of dat je nu duidelijke aanwijzingen voor een ontwikkeling ziet.

Situatie nu	Verwachte ontwikkeling
Er hangen donkere wolken.	Het gaat regenen.
Het licht in de zaal wordt donker.	De film gaat beginnen.
Het kind trekt een verdrietig gezicht.	Het gaat huilen.
Sara heeft een nieuwe woning gevonden.	Ze gaat verhuizen.

Bij veranderingen van een toestand of status is gaan heel gewoon: Ze gaan trouwen, Hij gaat afstuderen en Wij gaan verhuizen.

4.Gaan als beweging of als hulpwerkwoord

Gaan kan zelf ‘zich verplaatsen’ betekenen. Dan hoeft er geen tweede werkwoord te staan.

Betekenis	Voorbeeld
beweging	Ik ga naar school.
toekomstige handeling	Ik ga op school studeren.
beweging	Wij gaan morgen naar Utrecht.
toekomstige handeling	Wij gaan morgen een museum bezoeken.

Vermijd in verzorgd Nederlands een dubbele vorm met gaan: zeg Morgen ga ik naar kantoor, niet Morgen ga ik naar kantoor gaan.

5.Gaan, het presens of zullen

Voor een vaste afspraak of een dienstregeling is het presens vaak genoeg. Zullen past vaak bij een neutralere voorspelling, een belofte of een aanbod.

Betekenis	Natuurlijke vorm
persoonlijk plan	Ik ga vanavond koken.
vaste afspraak	Ik heb morgen een afspraak.
dienstregeling	De trein vertrekt om 08.15 uur.
voorspelling of verwachting	Het zal morgen druk zijn.

In het Nederlands van Nederland gebruik je gaan niet gemakkelijk vóór zijn, hebben of een modaal werkwoord. Zeg liever Morgen ben ik thuis of Morgen zal ik thuis zijn, en Volgend jaar kan ik meer Nederlands spreken of zal ik meer Nederlands kunnen spreken.

6.Vragen, ontkenningen en een keuzeplan

In een ja-neevraag staat de vorm van gaan voor het onderwerp. De infinitief blijft achteraan.

• Ga je morgen thuiswerken?
• Gaat zij volgend jaar verhuizen?
• Gaan jullie vanavond samen eten?

Zet niet meestal na gaan of na het onderwerp: Ik ga morgen niet werken en Wij gaan die muur niet schilderen.

Kies de vorm in drie stappen:

1. Is er een plan of besluit? Gebruik vaak gaan + infinitief.
2. Zie je nu een duidelijke aanwijzing dat iets begint? Gebruik vaak gaan + infinitief.
3. Gaat het om een vaste afspraak, dienstregeling of neutralere voorspelling? Overweeg het presens of zullen.

Mededeling	Vraag	Ontkenning
Je gaat koken.	Ga je koken?	Je gaat niet koken.
Zij gaat bellen.	Gaat zij bellen?	Zij gaat niet bellen.
Jullie gaan reizen.	Gaan jullie reizen?	Jullie gaan niet reizen.

Het basispatroon is onderwerp + vorm van gaan + rest + infinitief. Gebruik het wanneer een plan, een begin of een zichtbare ontwikkeling centraal staat.