Elkaar als wederkerig voornaamwoord.

1.Een handeling in twee richtingen

Met elkaar zeg je dat twee of meer personen dezelfde handeling bij de ander doen. De handeling is wederzijds: van A naar B én van B naar A.

Het onderwerp is daarom altijd meervoud of bestaat uit meerdere personen: wij, jullie, zij, Lina en Omar of de twee teams.

2.Elkaar verandert niet

Elkaar heeft één vaste vorm. Het verandert niet bij een ander onderwerp of bij een andere tijd.

Onderwerp en tijd	Voorbeeld
wij, tegenwoordige tijd	We kennen elkaar goed.
jullie, tegenwoordige tijd	Jullie bellen elkaar vaak.
zij, verleden tijd	Ze zagen elkaar gisteren.
twee namen, voltooide tijd	Noor en Sem hebben elkaar geholpen.

Meestal staat elkaar na de persoonsvorm: We zien elkaar morgen. Bij een voltooide tijd staat het vóór het voltooid deelwoord: We hebben elkaar gisteren gezien.

3.Elkaar of zich?

Zich verwijst terug naar iedere persoon apart. Elkaar laat zien dat de personen iets bij de ander doen.

Zin	Betekenis
Noor en Sem wassen zich.	Noor wast Noor; Sem wast Sem.
Noor en Sem wassen elkaar.	Noor wast Sem; Sem wast Noor.
De spelers zien zichzelf op de foto.	Iedere speler ziet zijn eigen beeld.
De spelers zien elkaar op het veld.	Iedere speler ziet de andere spelers.

4.Elkaar of samen?

Samen zegt dat mensen iets in dezelfde groep of op hetzelfde moment doen. Elkaar is een voorwerp: de handeling is op de andere persoon gericht.

• We lopen samen naar het station. Iedereen loopt; niemand is het voorwerp.
• We wachten samen op de trein. We doen dezelfde activiteit.
• We groeten elkaar op het station. Iedere persoon groet de ander.
• We kunnen elkaar helpen. Iedere persoon kan hulp geven én krijgen.

Soms staan beide woorden in één zin: We werken samen en geven elkaar advies.

5.Elkaar na een voorzetsel

Veel vaste combinaties bestaan uit een voorzetsel plus elkaar.

Combinatie	Voorbeeld
met elkaar	De collega's praten met elkaar.
naar elkaar	De kinderen kijken naar elkaar.
op elkaar	De vrienden wachten op elkaar.
voor elkaar	Wij zorgen voor elkaar.
naast elkaar	De stoelen staan naast elkaar.
aan elkaar	Ze geven het nieuws aan elkaar door.

Het voorzetsel hoort bij het werkwoord of bij de plaats die je beschrijft. Leer daarom de hele combinatie, bijvoorbeeld praten met elkaar en wachten op elkaar.

6.Elkaars voor bezit

Met elkaars druk je wederzijds bezit of een wederzijdse relatie uit. Na elkaars komt een zelfstandig naamwoord.

Bij meer dan twee personen kan elkaars nog steeds: De teamleden controleren elkaars werk.

7.Kort samengevat

• Elkaar betekent dat twee of meer personen iets bij de ander doen.
• De vorm elkaar verandert nooit.
• Kies zich voor een handeling bij jezelf en elkaar voor een handeling bij de ander.
• Samen beschrijft een gezamenlijke activiteit; elkaar is het wederzijdse voorwerp.
• Na een voorzetsel krijg je combinaties als met elkaar, voor elkaar en op elkaar.
• Gebruik elkaars vóór een zelfstandig naamwoord om wederzijds bezit uit te drukken.