Er als aanduiding van een plaats.

Het woord er kan verwijzen naar een plaats die al bekend is. Ik woon in Leiden. Ik werk er ook. Hier betekent er ongeveer op die plaats of daar.

Na deze les kun je:

• een bekende plaats vervangen door er;
• er op een natuurlijke plaats in de zin zetten;
• kiezen tussen het onbeklemtoonde er en het nadrukkelijke hier of daar.

1.Er verwijst terug naar een plaats

Een plaats wordt eerst genoemd of is duidelijk uit de situatie. Daarna gebruik je er om herhaling te vermijden.

Plaats eerst genoemd	Daarna met er
Ik ben vaak in het park.	Ik wandel er elke ochtend.
Sara werkt in Rotterdam.	Ze woont er ook.
We bezoeken een klein dorp.	We blijven er twee dagen.
De kinderen zijn op school.	Ze eten er tussen de middag.

Locatief er is kort en onbeklemtoond. Locatief betekent: verwijzend naar een plaats.

2.De volledige plaats of er

Gebruik de volledige plaats als je nieuwe informatie geeft. Gebruik er als de luisteraar de plaats al kent.

Nieuwe plaats	Bekende plaats
Ik studeer in Groningen.	Ik studeer er al een jaar.
We gaan naar het strand.	We eten er een broodje.
Noor is bij de huisarts.	Ze moet er even wachten.

Er vervangt de hele plaatsgroep. In Groningen, op het strand en bij de huisarts worden later allemaal alleen er.

3.De plaats van er in een mededeling

In een gewone hoofdzin staat er meestal in het midden, kort na de persoonsvorm en het onderwerp.

Eerste zinsdeel	Persoonsvorm	Rest van de zin
Ik	woon	er sinds mei.
Morgen	werk ik	er de hele dag.
Mijn vrienden	komen	er vaak.

Met een voltooide tijd of een modaal werkwoord blijft er vroeg in het midden staan.

• Wij hebben er gisteren gegeten.
• Zij wil er volgend jaar studeren.
• Kun je er met de bus komen?

4.Vragen met er

In een ja-neevraag komt de persoonsvorm eerst. Daarna volgen het onderwerp en er.

• Woon je er al lang?
• Werkt Amir er nog?
• Zijn jullie er gisteren geweest?

Na een vraagwoord blijft er ook na de persoonsvorm en het onderwerp staan: Hoe lang woon je er? en Waarom werkt zij er?

Een kort antwoord kan er bevatten: Ja, ik woon er al drie jaar. Op de vraag Waar? antwoord je met daar, nooit alleen met er.

5.Er, hier en daar

Hier en daar kunnen nadruk krijgen. Er krijgt normaal geen nadruk.

Vorm	Gebruik	Voorbeeld
er	bekende plaats, geen contrast	Ik werk er graag.
hier	deze plaats of nadruk	Ik werk hier, niet thuis.
daar	die plaats of nadruk	Zij woont daar, naast het station.

6.Er voor een plaats of er is

Niet ieder er verwijst naar een plaats. Vergelijk:

• Er is een bibliotheek in de wijk. Dit er introduceert iets nieuws.
• De bibliotheek is in de wijk. Ik studeer er vaak. Dit er verwijst naar de bibliotheek als plaats.

Controleer locatief er in drie stappen:

1. Is een concrete plaats al genoemd of duidelijk?
2. Betekent er ongeveer op die plaats?
3. Staat er vroeg in het midden van de zin?

Volledige plaats	Met locatief er
We slapen in dit hotel.	We slapen er.
Ik sport in het park.	Ik sport er.
Zij werkt op kantoor.	Zij werkt er.

Zo voorkomt er onnodige herhaling zonder dat de plaats uit beeld verdwijnt.