Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende.

Met al, sinds, vanaf en gedurende vertel je wanneer iets begint of hoelang het duurt. De woorden lijken op elkaar, maar ze geven een ander beeld van de tijd.

Na deze les kun je:

• een activiteit beschrijven die in het verleden begon en nog doorgaat;
• een beginpunt noemen met sinds of vanaf;
• gedurende herkennen en gebruiken in formelere teksten.

1.Al + een periode

Met al + tijdsduur zeg je hoelang een situatie tot nu toe duurt. In het Nederlands gebruik je daarbij meestal de tegenwoordige tijd.

• Ik woon al drie jaar in Haarlem.
• Wij wachten al een halfuur op de bus.
• Hoe lang leer je al Nederlands?

De situatie is eerder begonnen en gaat nu nog door. Daarom staat er ik woon, niet automatisch ik heb gewoond.

2.Sinds + een beginpunt

Sinds noemt het moment waarop de situatie begon. Dat kan een datum, dag, gebeurtenis of bijzin zijn.

• Ik ken haar sinds 2022.
• De winkel is dicht sinds maandag.
• We hebben geen auto meer sinds onze verhuizing.
• Sinds ik thuiswerk, fiets ik minder.
• Noor werkt al sinds januari in het ziekenhuis.

Je kunt al toevoegen om de duur extra te benadrukken: Wij wonen al sinds mei naast het park.

Vraag	Antwoord met al	Antwoord met sinds
Hoe lang woon je hier?	Al twee jaar.	Sinds maart 2024.
Hoe lang ken je Amir?	Al zes maanden.	Sinds onze cursus begon.

3.Vanaf + een startpunt

Vanaf noemt een grens waarna iets geldt. Het wordt vaak gebruikt voor een toekomstig plan, een rooster of een nieuwe situatie.

• Vanaf morgen rijdt deze bus een andere route.
• De bibliotheek is vanaf acht uur open.
• Vanaf volgende maand werk ik op vrijdag thuis.

Vanaf kan ook een prijsgrens noemen: Kaarten zijn vanaf vijftien euro verkrijgbaar. Dat is geen tijdsgebruik.

Sinds kijkt terug naar een beginpunt en loopt door tot nu. Vanaf kijkt vanuit een startpunt vooruit.

Gebruik sinds niet voor de toekomst: niet sinds morgen, maar vanaf morgen. Sindsdien betekent: vanaf dat verleden moment tot nu. Vanaf nu en voortaan wijzen vooruit: Vanaf nu neem ik de bus. Voortaan kom ik op tijd.

In een verhaal over het verleden kan vanaf ook vooruitkijken vanaf een vroeger moment: Vanaf die dag nam zij altijd de fiets.

4.Gedurende + een hele periode

Gedurende betekent tijdens de hele genoemde periode. Het komt vooral voor in formele mededelingen en geschreven taal.

• De ingang is gedurende de verbouwing gesloten.
• U kunt gedurende twee weken bezwaar maken.
• Het museum blijft gedurende de zomermaanden langer open.

In dagelijkse gesprekken klinkt tijdens of een zin zonder voorzetsel vaak natuurlijker: Tijdens de vakantie was het rustig of We bleven twee weken thuis.

5.Een duur zonder voorzetsel

Een tijdsduur kan direct in de zin staan.

• We blijven drie dagen in Gent.
• Ik heb twee uur gestudeerd.
• Zij werkte daar vijf jaar.

Ik woon hier drie jaar is een gewone zin voor een duur die nog doorgaat. Met al maak je de verbinding met nu extra duidelijk en klinkt de zin nog natuurlijker: Ik woon hier al drie jaar.

Gebruik voor niet voor een duur die nu al loopt: niet Ik woon hier voor drie jaar. Wel: Ik ga voor drie weken naar Spanje, als die duur vooraf is gepland.

6.De juiste werkwoordstijd

Kijk of de situatie nog duurt.

Situatie	Natuurlijke vorm
begonnen en nog bezig	Ik werk hier al een jaar.
beginpunt en nog bezig	Ik werk hier sinds september.
afgesloten verleden	Ik heb daar een jaar gewerkt.
gepland vanaf een grens	Vanaf juli werk ik vier dagen.

Bij een handeling die zich herhaalt, kan de tegenwoordige tijd ook: Sinds januari ga ik elke dinsdag zwemmen.

7.Zelf kiezen

Stel jezelf één vraag:

• noem je de duur tot nu toe? Kies al;
• noem je het beginpunt in het verleden? Kies sinds;
• noem je een grens vanwaar iets gaat gelden? Kies vanaf;
• bedoel je tijdens een hele afgebakende periode in een formele tekst? Kies gedurende.

Zo wordt het verschil helder: Ik volg al zes maanden les, sinds maart. Vanaf oktober volg ik twee lessen per week. Gedurende de zomervakantie was er geen les.