Werkwoordsvormen met -t en -d.

Bij werkwoorden hoor je aan het einde niet altijd het verschil tussen d, t en dt. Toch kun je de juiste vorm vinden met de stam en het onderwerp.

Na deze les kun je:

• de juiste uitgang kiezen bij ik, jij, u en hij;
• vormen als word en wordt uit elkaar houden;
• de -t weglaten in een vraag als Word jij ...?

1.Begin met de stam

De stam is de basis voor de tegenwoordige tijd. Het hele werkwoord heet ook de infinitief. Meestal haal je -en weg: maken → maak. Eindigt wat overblijft op twee dezelfde medeklinkers, dan schrijf je er één: vullen → vul. Bij werken is de stam werk. Bij worden is de stam word.

Onderwerp	werken	worden	Regel
ik	ik werk	ik word	stam
jij / je	jij werkt	jij wordt	stam + t
u	u werkt	u wordt	stam + t
hij / zij / het	hij werkt	hij wordt	stam + t
wij / jullie / zij	wij werken	wij worden	hele werkwoord

2.Een stam op d krijgt soms dt

Eindigt de stam op d? Dan blijft die d staan. Bij jij, u, hij, zij en het komt er altijd een t bij, behalve als jij/je direct na het werkwoord staat (zie sectie 4).

Infinitief	Stam	Met ik	Met hij
worden	word	ik word	hij wordt
vinden	vind	ik vind	zij vindt
antwoorden	antwoord	ik antwoord	hij antwoordt
houden	houd	ik houd	zij houdt

De vorm dt is dus geen aparte uitgang. De d hoort bij de stam en de t hoort bij de vervoeging.

3.Een stam op t krijgt geen extra t

Eindigt de stam al op t? Dan schrijf je niet nog een t aan het einde.

Infinitief	Stam	Voorbeeld
zitten	zit	zij zit bij het raam
praten	praat	u praat met de docent
wachten	wacht	hij wacht op de trein

Je schrijft dus hij zit, niet hij zitt. In dit geval levert stam + t nooit tt op: hij zit, hij wacht.

4.Jij vóór of na het werkwoord

Staat jij of je vóór het werkwoord? Gebruik dan stam + t. Staat jij of je direct ná het werkwoord? Dan valt de t weg.

Onderwerp vóór het werkwoord	Onderwerp na het werkwoord
Jij vindt het station.	Vind jij het station?
Je wordt snel moe.	Word je snel moe?
Jij antwoordt vandaag.	Antwoord jij vandaag?

5.Kijk eerst naar het onderwerp

Gebruik deze vaste volgorde:

1. Zoek het onderwerp van de zin.
2. Zoek de stam van het werkwoord.
3. Gebruik bij ik alleen de stam.
4. Voeg bij jij, u, hij, zij en het een t toe.
5. Laat de t weg als jij of je direct na het werkwoord staat.

6.Kort overzicht

Situatie	Vorm
ik + stam op d	ik vind, ik word
hij / zij + stam op d	hij vindt, zij wordt
stam eindigt al op t	hij zit, u wacht
jij vóór het werkwoord	jij vindt
jij na het werkwoord	vind jij?
u vóór of na het werkwoord	u vindt, vindt u?

Onthoud: kijk niet alleen naar de klank. Zoek eerst de stam en daarna het onderwerp.